Giáo dục xanh quốc tế “thỏi nam châm” hút đầu tư chất lượng cao
Giáo dục xanh quốc tế có thể được hiểu là mô hình giáo dục tích hợp ba trụ cột chính: Chương trình học đạt chuẩn quốc tế; định hướng phát triển bền vững, gắn với các mục tiêu toàn cầu như SDGs; và năng lực công dân toàn cầu, bao gồm tư duy phản biện, sáng tạo và khả năng thích ứng với các vấn đề xuyên quốc gia.
Khác với các mô hình giáo dục truyền thống, giáo dục xanh quốc tế không chỉ tập trung vào kết quả học tập mà còn hướng tới hình thành hệ giá trị và hành vi bền vững cho người học. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các nền kinh tế đang chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn.
Từ góc độ kinh tế phát triển, giáo dục, đặc biệt là giáo dục quốc tế ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong quyết định đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia. Bên cạnh các yếu tố “cứng” như hạ tầng, chi phí và chính sách ưu đãi, các yếu tố “mềm” như chất lượng sống, môi trường làm việc và đặc biệt là môi trường giáo dục cho con em chuyên gia có ảnh hưởng đáng kể đến lựa chọn địa điểm đầu tư.
Thực tiễn cho thấy, nhiều doanh nghiệp khi cân nhắc mở rộng hoạt động tại một địa phương thường đặt câu hỏi về khả năng tiếp cận các hệ thống giáo dục quốc tế chất lượng cao, ổn định và có tính liên thông toàn cầu. Việc thiếu hụt các cơ sở giáo dục phù hợp có thể trở thành rào cản trong việc thu hút và giữ chân nhân lực trình độ cao.
Trong bối cảnh đó, việc phát triển hệ thống giáo dục xanh quốc tế không chỉ mang lại lợi ích xã hội mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho các đô thị. Đối với Đà Nẵng, đây là một hướng đi phù hợp với định hướng phát triển bền vững đã được xác lập, đồng thời góp phần củng cố vị thế của thành phố trong mạng lưới các đô thị hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế.
Tuy nhiên, theo các khảo sát gần đây, số lượng các cơ sở giáo dục quốc tế “đúng nghĩa” tại Đà Nẵng, tức là các trường áp dụng hoàn toàn chương trình quốc tế vẫn còn hạn chế. Phần lớn các cơ sở hiện nay thuộc mô hình song ngữ hoặc quốc tế hóa, với mức độ tích hợp chương trình quốc tế chưa đồng đều. Điều này cho thấy còn tồn tại khoảng trống đáng kể trong việc phát triển hệ sinh thái giáo dục quốc tế tại địa phương.
Từ thực tiễn HAIS: Khi giáo dục là một phần của hạ tầng xã hội
Một trong những ví dụ tiêu biểu cho mô hình giáo dục tích hợp theo định hướng quốc tế tại khu vực Đà Nẵng - Hội An là Trường Liên cấp Toàn cầu HAIS. Được thành lập năm 2018, nhà trường ra đời trong bối cảnh nhu cầu về một môi trường giáo dục có khả năng kết nối giữa chương trình Việt Nam và các chuẩn mực quốc tế bắt đầu gia tăng rõ rệt.
Sau hơn 7 năm hoạt động, HAIS đã phát triển thành một cộng đồng học tập đa văn hóa với gần 300 học sinh đến từ hơn 40 quốc tịch. Tuy quy mô chưa lớn, nhưng trường đã định hình được một mô hình giáo dục chú trọng tính toàn diện, bền vững và gắn kết cộng đồng.
Trao đổi với PV Tiền Phong, bà Trần Hạnh An - nhà sáng lập, Giám đốc điều hành HAIS - nhấn mạnh đến việc xây dựng một môi trường học tập an toàn, nhân văn và có tính bền vững, nơi học sinh có thể phát triển toàn diện, giáo viên được tạo điều kiện cống hiến và phụ huynh có thể tin tưởng đồng hành lâu dài.
Theo bà An, một trong những nhận thức quan trọng trong quá trình phát triển của HAIS là giáo dục cần được nhìn nhận như một phần của hạ tầng xã hội, có vai trò trực tiếp trong việc hỗ trợ cộng đồng cư dân quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Tuy nhiên, quá trình triển khai mô hình này không tránh khỏi những thách thức mang tính cấu trúc.
“Hiện tại, cơ sở của chúng tôi là đi thuê và có thời hạn nhất định. Điều này khiến việc xây dựng chiến lược phát triển dài hạn gặp nhiều hạn chế, đặc biệt trong việc đầu tư vào hạ tầng xanh và các chương trình giáo dục mang tính chiều sâu”, bà An chia sẻ.
Bên cạnh đó, hạn chế về diện tích và không gian cũng ảnh hưởng đến khả năng mở rộng các hoạt động giáo dục trải nghiệm, thể chất và sáng tạo, những yếu tố được xem là cốt lõi trong mô hình giáo dục hiện đại.
Trước những thách thức này, HAIS đã xác định một số định hướng chiến lược quan trọng. Trước hết là việc triển khai xuyên suốt chương trình quốc tế Cambridge từ bậc mầm non đến A Level, nhằm đảm bảo tính liên thông và chuẩn đầu ra quốc tế cho học sinh. Song song với đó, nhà trường duy trì cam kết gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa, ngôn ngữ địa phương.
Bà An cho rằng: “Trong một thế giới ngày càng hội nhập, chúng tôi tin rằng học sinh cần có gốc rễ văn hóa vững vàng. Đó là nền tảng để các em có thể tự tin hội nhập mà không đánh mất bản sắc của mình”.
Một điểm nhấn đáng chú ý trong chiến lược phát triển của HAIS là định hướng xây dựng mô hình “green campus - low impact development”. Đây là cách tiếp cận tích hợp giữa kiến trúc, quy hoạch không gian và triết lý giáo dục, nhằm tạo ra một môi trường học tập hài hòa với hệ sinh thái tự nhiên.
“Chúng tôi mong muốn phát triển một khu học tập mà ở đó, mọi yếu tố từ thiết kế kiến trúc, sử dụng vật liệu, đến tổ chức không gian đều hướng tới việc giảm thiểu tác động đến môi trường và tối ưu hóa trải nghiệm học tập của học sinh.
Quan trọng hơn, giáo dục xanh không chỉ dừng lại ở yếu tố vật chất: Một ngôi trường xanh không chỉ là nơi có nhiều cây xanh, mà là nơi học sinh được nuôi dưỡng ý thức sống có trách nhiệm với môi trường và cộng đồng thông qua chương trình học và trải nghiệm hằng ngày”, bà An cho biết.
Cần cơ chế “mở đường” cho giáo dục xanh quốc tế tại Đà Nẵng
Từ góc nhìn thực tiễn, bà Trần Hạnh An kiến nghị TP. Đà Nẵng cần có những bước đi cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm giáo dục xanh quốc tế.
Trước hết, thành phố cần sớm quy hoạch đất phù hợp để các cơ sở giáo dục có thể phát triển ổn định, lâu dài. Bên cạnh đó, cần đơn giản hóa và đồng bộ hóa các thủ tục pháp lý liên quan đến quy hoạch, đầu tư và chuyển địa điểm, nhằm đảm bảo tính liên tục của hoạt động giáo dục.
Quan trọng hơn, các mô hình giáo dục chất lượng cao, định hướng xanh cần được nhìn nhận như một phần của hạ tầng đô thị, tương tự như giao thông hay y tế, từ đó có cơ chế đồng hành phù hợp trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực và thu hút đầu tư.
Theo bà An, với cam kết đầu tư bài bản, gắn kết cộng đồng và tôn trọng bản sắc địa phương, những mô hình như HAIS được kỳ vọng sẽ góp phần đưa Đà Nẵng tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành đô thị học tập, sáng tạo và bền vững trong khu vực.
Trong cuộc đua thu hút nguồn lực toàn cầu, đôi khi lợi thế không chỉ đến từ những công trình lớn, mà còn từ những giá trị nền tảng như giáo dục. Và giáo dục xanh quốc tế, nếu được đầu tư đúng hướng, có thể chính là “chìa khóa mềm” để Đà Nẵng mở cánh cửa phát triển dài hạn.
