Bí thư công khai làm MC trên mạng
Những đồi chè Long Cốc nối tiếp nhau, tròn như những chiếc bát úp, trải dài, xanh mướt. Giữa không gian ấy, một người đàn ông dáng người cao lớn, cầm trên tay những búp chè vừa hái, vừa trò chuyện với người dân. Không phải một hướng dẫn viên du lịch. Cũng không phải một diễn viên được thuê để quảng cáo, đó là ông Nguyễn Hoàng Trung, Bí thư Đảng ủy xã Long Cốc.
Trong một video mang tên “Theo chân Bí thư Long Cốc”, ông dẫn người xem đi qua những đồi chè, gặp người trồng chè, giới thiệu sản phẩm, thưởng trà và kể câu chuyện về vùng đất của đồng bào Mường, Dao nơi đây.
Máy quay không cầu kỳ. Những cảnh quay gần với đời sống. Người xem nhìn thấy búp chè trên tay người dân, nhìn thấy những người phụ nữ hái chè, thấy sản phẩm được làm ra từ những quả đồi xanh và nghe câu chuyện về một vùng đất đang muốn tìm một cách mới để đến gần hơn với du khách.
Ông Trung kể, Ban Thường trực Đảng ủy xã họp và quyết định xây dựng kênh truyền thông “Amazing Long Cốc”. Bản thân ông là người lớn tuổi nhất trong Thường trực Đảng ủy xã nhưng đã xung phong đứng ra làm người đại diện giới thiệu quê hương. “Chúng tôi quyết định làm sóng truyền thông không phải để xây dựng thương hiệu cá nhân, mà muốn đưa hình ảnh Long Cốc đến gần hơn với du khách”, ông Trung chia sẻ.
Cách làm được tổ chức khá gọn. Thời gian đầu chỉ cần một đến hai người hỗ trợ. Sau đó, một người cũng có thể thực hiện các công đoạn bằng điện thoại thông minh và ứng dụng dựng video. Các buổi ghi hình được tranh thủ ngoài giờ hành chính hoặc ngày nghỉ. Có những ngày, ê-kíp tập trung ghi hình 10-30 video để sử dụng dần trong tháng. Đặc biệt, nguồn kinh phí vận hành kênh được thực hiện theo phương thức xã hội hóa từ doanh nghiệp, không sử dụng ngân sách nhà nước.
Một Bí thư xã trở thành người dẫn chuyện trên mạng - phần việc mà người ta vẫn nghĩ là của cán bộ chuyên môn - đã lập tức tạo hiệu ứng. Sau một tuần triển khai chính thức, các video đạt gần 1 triệu lượt xem, cùng hàng nghìn phản hồi tích cực.
Ngoài sự lạ về nhân vật dẫn chuyện, MC hiện trường nêu trên, quan trọng hơn, Long Cốc có rất nhiều thứ để kể. Theo đề án phát triển kinh tế gắn với du lịch xanh, xã hiện có hơn 1.174 ha chè, trong đó hơn 1.143 ha đang cho thu hoạch, sản lượng khoảng 18.820 tấn chè búp tươi mỗi năm, trị giá 75,28 tỷ đồng/năm. Địa phương còn có thác nước, Đèo Mây, bản đồng bào Dao cùng nhiều điểm cảnh quan khác.
Toàn xã hiện đón khoảng 4.000 lượt khách mỗi năm, có 6 homestay đang hoạt động và một hợp tác xã dịch vụ du lịch bắt đầu xây dựng các cơ sở lưu trú. Long Cốc cũng đã có các sản phẩm OCOP từ chè, thịt chua và một số sản phẩm đang được liên kết tiêu thụ trong và ngoài tỉnh.
Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng thực hiện Nghị quyết 57 của tỉnh Phú Thọ mới đây, Long Cốc là xã duy nhất được biểu dương và được nhắc đến nhiều lần. Hội nghị có sự tham gia của nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan tham gia và ông đã tham luận về chính mô hình phát triển kinh tế, du lịch ở Long Cốc. Mô hình “Amazing Long Cốc” được đánh giá là sự chủ động, sáng tạo trong chuyển đổi số cấp xã. Nhưng với ông Trung, lượt xem không phải đích cuối cùng. Điều quan trọng là sau lượt xem ấy, có người tìm đến Long Cốc hay không.
Đưa người xem đến với người trồng chè
Trong một video được Bí thư Long Cốc dẫn chuyện, người xem không chỉ thấy đồi chè mà còn thông tin chi tiết về người dân trồng chè, có phân tích về những búp chè, có cách hái chè, có sản phẩm và có những người thưởng trà. Cách kể chuyện ấy khá khác với một đoạn quảng cáo đơn thuần về cảnh đẹp. Bởi với Long Cốc, du lịch không thể tách khỏi cây chè và cuộc sống của người dân.
Đề án phát triển kinh tế gắn với du lịch xanh của xã xác định lấy người dân địa phương, các hoạt động sản xuất, dịch vụ của người dân làm trung tâm để cộng đồng được hưởng lợi trực tiếp từ du lịch. Tuy nhiên, chính địa phương cũng thẳng thắn nhìn nhận nguồn thu từ du lịch hiện chưa tương xứng với tiềm năng; người dân bản địa chưa được hưởng lợi nhiều, hạ tầng còn thiếu đồng bộ, sản phẩm chưa đa dạng và sự liên kết giữa các chủ thể còn hạn chế.
Đây là bài toán mà những video của Bí thư mới chỉ giải được bước đầu: kéo sự chú ý của cộng đồng mạng về Long Cốc. Còn biến sự chú ý ấy thành khách du lịch, thành doanh thu, thành đầu ra cho chè và thành sinh kế ổn định cho người dân lại là một chặng đường khác.
Vì thế, cùng với truyền thông, Long Cốc đang tính đến việc xây dựng bản đồ du lịch số, website liên vùng, chia sẻ dữ liệu du lịch, sản xuất video và tour 3D kết nối tuyến Đền Hùng - Long Cốc - Xuân Sơn. Địa phương cũng định hướng kết hợp nghỉ dưỡng, du lịch Thiền, trải nghiệm văn hóa Mường - Dao và khám phá nông nghiệp; mở rộng tuyến trải nghiệm rừng phòng hộ với điểm nhấn “Sống lưng Rồng”.
Cây chè vẫn được đặt vào trung tâm của hướng đi mới. HTX Chè hữu cơ Long Cốc đang thử nghiệm khoảng 18-20 ha chè hữu cơ, hướng tới 200 ha vào năm 2030. Địa phương cử nhân sự đi học tập kinh nghiệm chế biến chè cao cấp tại Đài Loan, phối hợp với các chuyên gia chè tại Hà Nội để nghiên cứu các dòng chè chất lượng cao, chè ướp sen, vừa phục vụ du khách vừa hướng tới thị trường rộng hơn. Từ một video, câu chuyện bắt đầu mở rộng.
Bí thư không chỉ ‘lên sóng’
Chuyện Bí thư xã trực tiếp quay video quảng bá du lịch nhỏ hơn nhiều so với những gì đang diễn ra trong quá trình chuyển đổi số tại Long Cốc. Địa phương đang làm giàu kho dữ liệu quản lý, từ hồ sơ đất đai, dữ liệu an sinh xã hội đến quản lý đảng viên, đồng thời đẩy nhanh thực hiện Đề án 06.
Một trong những vướng mắc lớn là khoảng 700 người dân chưa có số điện thoại chính chủ. Đây không phải vấn đề nhỏ ở một xã mà hơn 85% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có nhiều người cao tuổi chưa từng sử dụng điện thoại thông minh. Nếu nhìn chuyển đổi số đơn thuần từ góc độ công nghệ, đây có thể chỉ là một “dữ liệu chưa đủ”.
Nhưng nhìn từ cơ sở, đó là những con người cụ thể. Chính quyền xã phối hợp với các nhà mạng hỗ trợ cấp SIM, kích hoạt số; trường hợp cần thiết linh hoạt gán số điện thoại vào máy của người thân. Các “Tổ chuyển đổi số cộng đồng” tại thôn được phát huy, trong đó mỗi gia đình cử người trẻ, con cháu am hiểu công nghệ hỗ trợ người lớn tuổi. Ở thôn Đồng Khoai của Long Cốc đã hoàn thành 100% chỉ tiêu Đề án 06. Toàn xã đặt mục tiêu hoàn thành 100% trước ngày 30/9.
Những việc ấy không xuất hiện trong những video về đồi chè. Nhưng nó cho thấy một điều quan trọng hơn: Chuyển đổi số ở cơ sở không chỉ là đưa một địa danh lên mạng. Đó còn là đưa những người chưa quen với công nghệ vào đời sống số.
Nghị quyết 57 đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí động lực quan trọng của phát triển. Nhưng ở cấp xã, những khái niệm lớn ấy cuối cùng phải được chuyển thành những việc rất cụ thể. Một chiếc điện thoại để quảng bá du lịch. Một tổ công nghệ cộng đồng giúp người già có số điện thoại chính chủ. Một cán bộ cập nhật dữ liệu. Một người dân học cách sử dụng nền tảng số. Một sản phẩm chè được kể câu chuyện đến nhiều người hơn. Đó chính là nơi Nghị quyết bắt đầu đi vào đời sống.
Nhờ quá trình xúc tiến đầu tư của tỉnh và hiệu ứng lan toả của chuyển đổi số, Long Cốc được nhiều nhà đầu tư biết đến và đang đứng trước nhiều cơ hội lớn. Trên địa bàn đang triển khai dự án quần thể khách sạn - bungalow - chợ đêm tiêu chuẩn 4 sao trên diện tích 5 ha, tổng vốn hơn 200 tỷ đồng. Một dự án khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng quy mô khoảng 400 ha cũng đang hoàn thiện thủ tục.
Chiều xuống trên những quả đồi chè. Những búp chè vẫn được hái. Những câu chuyện về Long Cốc tiếp tục được ghi lại bằng điện thoại. Người Bí thư có thể tiếp tục xuất hiện trước ống kính, nhưng điều quan trọng hơn theo ông là sau mỗi video, sẽ có thêm bao nhiêu người biết đến Long Cốc, bao nhiêu người tìm đến để du lịch, mua sản phẩm hoặc đầu tư tại xã. Và quan trọng hơn, bao nhiêu giá trị ở lại với người dân Long Cốc.
