Trắng đêm giữa chợ khủng Bình Điền

Trắng đêm giữa chợ khủng Bình Điền
TP - Hỏi nước Việt có cái chợ nào lớn nhất, câu trả lời chắc chắn là “Chợ đầu mối Bình Điền TPHCM”. Chú Mười về hưu làm thuê ở chợ, nói: “Tôi ăn chợ, ngủ chợ đã tám năm. Chợ khác gì quê hương thứ hai”.

> Tiếng ru từ Bình Minh
> Niêu cá kho làng Vũ Đại
> 'Có anh Ba Hưng, vốn thiệt nông dân'

Những con số kỷ lục

Anh Phú, Phó giám đốc Cty Quản lý và Kinh doanh chợ Bình Điền nói: “Diện tích mặt bằng chợ Bình Điền 65ha. Giai đoạn một đã đầu tư 450 tỷ đồng, giai đoạn hai dự kiến 2.000 tỷ đồng”. Hỏi anh: “Vì sao có loại siêu chợ thế này?” Câu trả lời là thành phố tám triệu dân, đông đúc, phải di dời nhiều chợ đêm trong nội thành, dồn ra ngoại thành. Chợ đầu mối của thành phố cũng phải hoành tráng, đáp ứng yêu cầu mua bán của các vùng miền Tây, Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, dồn về.

Thống kê của cơ quan chức năng cho thấy mỗi ngày đêm (mà chủ yếu là trong đêm) chợ đầu mối Bình Điền TPHCM buôn bán đi 1.700 - 1.750 tấn hàng hóa (đa phần là hàng tươi, sống!). Thủy hải sản 700 tấn, rau củ quả 700 tấn, thịt 200 tấn, trái cây 100 tấn… Doanh thu của chợ cũng là kỷ lục: 65-70 tỷ đồng/đêm.

Lần đầu tiên theo người bán cá tới chợ đêm Bình Điền tôi đã không thể tin vào mắt mình. Khi thành phố đang chìm trong giấc ngủ, nơi đây 3.000 lượt xe chuyên chở hàng hóa chen chúc vào ra, không ngừng nghỉ. Người đi chợ thì đông đếm không xuể, có lẽ từ hai vạn đến hai vạn rưỡi lượt người ra vào chợ mỗi đêm.

Họ làm đủ thứ việc có tên và không tên: mua bán, vận chuyển, bốc xếp, phục vụ ăn uống, bảo vệ, trông xe, trông hàng, kế toán, bán thuốc Tây, con đi tìm mẹ, những kẻ mệt quá, ngủ khắp các ngóc ngách không biết là làm nghề gì.

Số người làm việc cố định của 1.500 vựa (như sạp, quầy ngoài Bắc), mỗi vựa chỉ tính tối thiểu 5 người làm thôi, đã là 7.500 người. Khách quen, chủ cũ, dân tứ xứ. Người Đà Lạt xuống bán rau, mua cá. Người Cà Mau lên bán cá, mua rau. Chợ càng về sáng càng ầm ào, tiếng xe, tiếng nước, gọi quát, bắt lũ trộm cá, canh chừng kẻ đổi hàng. Không ngừng, không nghỉ. Đội bảo vệ hơn trăm người, chốt công an, từ phường đến cấp quận.

Hàng nghìn ly phê được bán ra. Người ta đã xây một khu vực ăn uống bề thế, đẹp đẽ, chẳng kém khu du lịch. Nhưng chẳng ai đủ thời giờ để chạy ra ngồi nhâm nhi. Mọc lên hàng loạt những quán cà phê dù, sát bên vựa cá. “Ới” một tiếng, “có ngay!”.

Giàu nhanh, nghèo nhanh

"Bọn trẻ con 15 tuổi trở lại, chừng cả trăm đứa. Nhiều đứa bỏ học sớm quá, sau này lớn lên rồi sẽ sống ra sao? Cuộc đời ở nơi này, muốn tốt không khó - nhưng muốn xấu cũng rất mau!”.

Người ở chợ Bình Điền nói: “Không đâu phân hóa giàu nghèo nhanh như chợ chúng tôi”. Thành công có năm bảy vựa, người thất bại thành kẻ làm thuê. Người giàu có, con đi học nước ngoài, kẻ làm thuê, con mù chữ.

Số là, khi giải tỏa các chợ đêm kéo về đây, Bình Điền như một vùng quê mới, mọi người đều bình đẳng. Họ được ưu đãi khá nhiều. Mỗi vựa có diện tích 45-50m2. Người trong diện chính sách di dời được thuê 10m2 với giá chỉ 5,5 triệu đồng/m2 cho thời gian là 50 năm. Diện tích còn lại thuê giá 11 triệu đồng/m2 cho 50 năm. Chia đều. Nhưng rồi, dần dà theo thời gian, giữ được một vựa hàng là một giấc mơ dài.

Chị Hồng, một người buôn bán ở chợ nói: “Khi chưa giải tỏa, chúng tôi buôn bán tại nhà, không thuê mượn ai nên mới có chút lãi. Giờ ra tới đây, cách nhà cũ hơn chục cây số, nhà thuê, người thuê, mặt bằng thuê… ai nhiều vốn mới cầm cự được”. Mẹ con chị đã tiêu hết tiền đền bù giải tỏa, giờ chị đi làm công cho các vựa để nuôi gia đình. Chị nói: “Chúng tôi còn biết làm gì để sống đây?”. Cô Tư bán cà phê thì nói: “Sức tôi đã kiệt, làm thuê cũng không nổi”.

Trong chợ có 1.300 thương nhân. Họ là các chủ vựa. Những ông chủ, bà chủ giỏi thức đêm. Một chủ vựa nói: “Thuyền to, sóng lớn. Có vựa mỗi tháng tốn 45 triệu đồng tiền nước. Tiền điện cũng gần bằng thế. Làm có lãi không dễ đâu. Vựa chúng tôi nhỏ, mỗi tháng chỉ tốn chục triệu tiền điện, chục triệu tiền nước. Nhưng bán ra ít, thì lãi ít”. Nhân công thuê chừng 200 ngàn đồng một đêm, có vựa cần tới 90 người, có vựa thuê 55 người.

Vợ chồng chủ vựa, nói tiếng Bắc, nói với tôi: “Mỗi ký cá chúng tôi chỉ lời ngàn rưỡi, hai ngàn thôi. Rủi ro thì nhiều. Gần sáng, cá mà chết, lỗ hơn nửa vốn. Nhưng, người ta mua cá chúng tôi, bán đến tay người tiêu dùng, giá cao hơn so với giá chợ Bình Điền 30%”.

Sau khi nghỉ hưu ngành giáo dục, chú Mười làm thuê trong chợ đêm đã 8 năm
Sau khi nghỉ hưu ngành giáo dục, chú Mười làm thuê trong chợ đêm đã 8 năm.

Thầy - trò gặp lại

Người ở chợ gọi chú là chú Mười. Chú đi làm thuê trong chợ đã lâu. Việc gì chú cũng làm, miễn có tiền. Một hôm trong chợ, người ta thấy có đám thanh niên đến chào thầy, chào thầy, họ mới biết cái ông đi làm thuê này vốn là hiệu trưởng.

Chú Mười tên thật là Thanh, nguyên hiệu trưởng một trường cấp hai của tỉnh Tiền Giang. Chú nói: “Học trò tui ở chợ này mấy chục đứa. Chúng nó ngoan”.

Năm 1977, chú xung phong đi bộ đội, bị thương. Quay về quê, chú được mời đi dạy, dẹp loạn đám côn đồ quấy phá trường. Chú là bí thư đoàn trường, sau lên hiệu phó, rồi hiệu trưởng. Chú Mười kể đã được đi thăm Lăng Bác: “Lúc đó miền Bắc khổ lắm, tôi nhìn miền Bắc tôi thương”.

Chú Mười đi làm thuê cho các vựa. Ban ngày trông vựa, ban đêm trông hàng cho khách. Mỗi tháng chú kiếm được 4 triệu đồng gửi về nhà. Nhưng có khi người ta gửi tôm cá mới mua, loáng cái, đã bị kẻ gian tráo đổi. Khách mở túi ra thấy toàn vỏ chôm chôm. Chú buồn. Nhưng chú vẫn quan tâm đến đám học trò: “Chúng ăn cơm ở chợ, tắm trong nhà vệ sinh mỗi lần mất mấy ngàn đồng. Ban ngày thuê võng ngủ, tốn cả chục ngàn. Chập chờn thế thôi. Tối đến giật mình thức dậy, lao vào làm”.

Chú Mười thương nhất đám trẻ con. Chúng theo chân bố mẹ, ngày ngủ, đêm thức. “Bọn trẻ con 15 tuổi trở lại, chừng cả trăm đứa. Nhiều đứa bỏ học sớm quá, sau này lớn lên rồi sẽ sống ra sao. Cuộc đời ở nơi này, muốn tốt không khó - thở dài, chú nói - nhưng muốn xấu cũng rất mau!”.

Hai ước mơ

Theo chủ trương của TPHCM, 10 chợ đêm đầu mối, vốn từng diễn ra nhiều hoạt động bảo kê, tội phạm, ức hiếp người yếu thế, mất an ninh trật tự, ảnh hưởng mỹ quan đô thị, ô nhiễm môi trường, đã được di dời đến 3 chợ đầu mối mới là chợ Tân Bình (20ha), chợ Tân Xuân (10ha), chợ Bình Điền (65ha). Bình Điền là một mô hình thành công nhất. Thời kinh tế khó khăn, xây chợ lên, chắc gì đã có người tới bán buôn. Riêng Bình Điền, liên tục mở rộng.

Người dân bình thường không thích gì hơn một cuộc sống bình yên, an toàn. Lãnh đạo ban quản lý chợ nói: “Bình Điền giờ không có các băng nhóm bảo kê. 1.500 nhân viên bốc xếp đều có bảo hiểm, ba tháng một lần kiểm tra xem có hút chích gì không. Người làm công các vựa phải lên lăn tay, đề phòng tội phạm trà trộn vào”. An ninh khá hơn các chợ cũ rất nhiều, tuy vậy thi thoảng đâu đó vẫn còn xảy ra chuyện nọ chuyện kia. “Có xe tải, chẳng biết cố tình hay sơ ý, đâm vào mấy bà bán rau”. Mọi người nói với tôi, giọng buồn buồn.

Trong chợ đang triển khai chương trình tuyên truyền bảo vệ biển đảo, tất cả vì Trường Sa, Hoàng Sa thân yêu. Mọi người đều bàn tán, xôn xao, thể hiện tinh thần quyết tâm của mình.

Tôi được biết: “Chợ có phòng khám đấy. Nhưng chẳng bác sĩ nào thức nổi ban đêm như dân Bình Điền. Ban đêm phòng khám đóng cửa”. Bảo hiểm y tế chẳng được mấy người.

Mùa mưa tầm tã. Vùng ngoại thành nước ngập lầy lội. 25.000 dân qua lại chợ Bình Điền, ăn ngủ ra sao? Anh Phú nói: “Chúng tôi được đặt vấn đề quản lý chợ chứ có quản lý nhà trọ đâu. Chúng tôi nghĩ đến chuyện này rồi. Chợ sẽ tồn tại lâu dài chứ không phải chợ tạm như trước kia. Nhưng quỹ đất nay eo hẹp quá. Xây nhà trọ cho dân chợ đêm chúng tôi không phải chuyện dễ dàng”.

Tháng 8 - 2011

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.