Đón Tết giữa biển để có 1 năm sung túc
Về cửa biển Cái Đôi Vàm (Cà Mau) vào ngày đầu năm mới, không khí trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết. Giữa khung cảnh tất bật ấy, chúng tôi được nghe câu chuyện ăn Tết trên biển của ngư dân nơi đây vừa mộc mạc, vừa thấm đẫm nghĩa tình.
Ông Huỳnh Văn Ni, hơn 30 năm bám biển, cười hiền khi nhắc đến giao thừa giữa trùng khơi: “Ở đất liền thì nhà nào cũng có mâm cơm sum vầy. Còn tụi tui, giao thừa là giữa biển, nhưng không vì thế mà thiếu Tết đâu nghen!”.
Theo lời ông, thường tàu rời bến từ 20 Tết. Mỗi chuyến đi kéo dài hơn 20 ngày nên đêm giao thừa phải đón năm mới ngoài khơi xa. Trên tàu, anh em chuẩn bị sẵn vài thùng bia, nồi thịt kho, đồ cúng… để dành riêng cho đêm giao thừa.
“Đến tối giao thừa là tụi tui neo tàu lại thành nhóm. Tắt bớt máy cho yên tĩnh. Rồi anh em bày đồ ăn ra, thắp cây nhang cắm trước mũi tàu, khấn trời biển phù hộ cho chuyến đi bình an, trúng đậm cá tôm”, ông Ni kể.
Với ngư dân, đón giao thừa giữa biển khơi đã thành quen. Khi đất liền rực rỡ pháo hoa, ngoài khơi xa, chỉ có bầu trời đầy sao và tiếng sóng miên man. Anh em cụng ly, chúc nhau một năm mới thuận buồm xuôi gió, cá tôm đầy khoang, gia đình bình an.
Ngư dân Nguyễn Văn Mun (xã Khánh Lâm) bộc bạch: “Lúc đầu cũng buồn vì không được ở nhà đón giao thừa cùng vợ con. Nhưng rồi anh em trên tàu xem nhau như gia đình. Ăn Tết trên biển vui theo cách của người đi biển. Quan trọng là sau chuyến đi, có thêm thu nhập để lo cho gia đình”.
Nhiều ngư dân Cái Đôi Vàm bảo rằng, Tết của người đi biển giản dị lắm. Chỉ cần chuyến biển thuận lợi, khoang tàu đầy ắp cá tôm khi trở về, là coi như đã “lấy lộc” đầu năm. Khi cập bến, dù đã qua mấy ngày Tết, họ vẫn quây quần bên gia đình, làm lại mâm cơm nhỏ.
Bà Trần Thị Bình (xã Cái Đôi Vàm) chia sẻ, ở xứ này chuyện “ăn Tết muộn” đã trở thành điều quen thuộc. Vợ con ở nhà hiểu và chờ đợi. Nồi thịt kho hâm lại, mâm cơm ngày Xuân dọn ra lần nữa. Không còn đúng mùng Một, mùng Hai, nhưng không khí sum vầy thì vẫn vẹn nguyên.
“Năm nào, gia đình cũng chuẩn bị sẵn quà Tết, dọn sẵn bàn tiệc chờ chồng, bạn tàu về ăn Tết. Nhưng ít khi bạn tàu ở lại, khi tàu cặp bến họ thường vội vã về quây quần với gia đình, nghỉ ngơi vài ngày rồi chuẩn bị chuyến biển tiếp theo”, bà Bình nói.
Những ngày Xuân, khi tàu thuyền nối đuôi nhau vươn khơi, chính quyền địa phương cũng tăng cường tuyên truyền ngư dân chấp hành nghiêm quy định trong khai thác, đặc biệt là phòng chống khai thác IUU. Việc tuân thủ pháp luật không chỉ bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng”.
Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ, nhiều ngư dân Gia Lai tất bật chuẩn bị nhu yếu phẩm, ngư lưới cụ để rời bến, tiếp tục hành trình vươn khơi bám biển.
"Cá vào mùa là phải đi"
Tại cảng cá Quy Nhơn (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai), không khí lao động diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp. Trên cầu cảng, tiếng máy nổ rền vang, từng cây đá lạnh được xay nhuyễn đưa xuống hầm; lương thực, thực phẩm cũng được khẩn trương chuyển xuống khoang tàu để kịp giờ xuất bến.
Với ngư dân, Tết không bắt đầu bằng pháo hoa hay bánh chưng, mà bằng một chuyến vươn khơi dài ngày, xuyên qua thời khắc giao thừa.
Tàu BĐ-99118 TS đang hoàn tất những khâu cuối cùng trước khi rời bến. Con tàu này không trực tiếp khai thác mà làm nhiệm vụ vận chuyển đá lạnh, nhu yếu phẩm ra “tiếp tế” cho hai con tàu trong tổ đội đang bám ngư trường Trường Sa.
Hơn 25 năm lênh đênh cùng sóng nước, ngư dân Trần Ngọc Ngôn (45 tuổi, phường Hoài Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai), thuyền viên trên tàu BĐ-99118 TS cho biết, đã quen với việc đón Tết giữa mênh mông biển trời. Ông bảo: "Nghề biển là vậy! Cá vào mùa là phải đi".
Những chuyến tàu không chỉ chở hàng hóa mà còn mang theo sự tiếp sức giữa trùng khơi, giúp bạn nghề yên tâm bám biển dài ngày.
Cách đó không xa, tàu BĐ-97884 TS với 15 thuyền viên cũng đang tất bật chuẩn bị xuất bến cho chuyến biển xuyên Tết. Chuyến biển trước, tàu khai thác được 12 tấn cá ngừ sọc dưa, mang lại nguồn thu đáng kể, giúp các gia đình trang trải, sắm sửa Tết.
Ngư dân Phan Văn Vĩnh (47 tuổi, phường Hoài Nhơn Đông, Gia Lai) cho biết, ông đã có gần 30 năm mưu sinh và hơn chục lần đón giao thừa trên biển. Ông kể, thời khắc năm mới giữa mênh mông trời nước lặng lẽ mà thiêng liêng.
”Đêm Giao thừa, anh em cũng bày mâm cúng đơn giản với nhang đèn, bánh trái mang theo. Cúng xong, mọi người cùng ăn uống, chúc nhau năm mới thuận buồm xuôi gió rồi lại tiếp tục công việc”, ông Vĩnh kể.
Còn tại cảng cá Tam Quan (phường Hoài Nhơn Bắc, Gia Lai), ông Đặng Văn Dẫn - quyền Giám đốc cảng, cho biết: Năm nay có khoảng 800 tàu xuất bến đánh bắt xuyên Tết Nguyên đán 2026.
Theo ông Dẫn, chuyến biển đầu năm 2026 vừa qua ngư dân đánh bắt đạt sản lượng hơn 1.500 tấn cá ngừ đại dương, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Nhờ trúng cá, nhiều tàu đã kịp về sum họp cùng gia đình; song cũng không ít ngư dân tiếp tục chọn bám biển, giữ nhịp lao động giữa những ngày đầu xuân.
Trong suốt những ngày Tết, các lực lượng chức năng vẫn duy trì trực 24/24 giờ tại các cảng cá Đề Gi, Tam Quan và Quy Nhơn. Từ kiểm tra hồ sơ, hướng dẫn xuất bến đến nhắc nhở ngư dân tuân thủ quy định về vùng biển khai thác, an toàn hàng hải và phòng, chống khai thác bất hợp pháp.
Ông Nguyễn Anh Dũng - Phó Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá tỉnh Gia Lai, cho biết: Đơn vị thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân tuân thủ quy định khi khai thác trên biển, không vi phạm vùng biển nước ngoài. Đơn vị cũng yêu cầu ghi chép đầy đủ nhật ký khai thác, tập huấn sử dụng nhật ký điện tử để bà con thao tác thành thạo, đúng quy định.
Theo ông Dũng, đây cũng là thời điểm vào mùa khai thác cá ngừ đại dương nên nhiều tàu cá tranh thủ vươn khơi. Việc ra khơi không chỉ nhằm đảm bảo sinh kế cho gia đình mà còn góp phần khẳng định, giữ gìn chủ quyền biển đảo Tổ quốc.