Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu thì không yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai

Theo thông báo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Trưởng Ban Chỉ đạo kết luận, sau hơn một năm quyết liệt triển khai thực hiện Nghị quyết số 57, công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị đã có những chuyển biến tích cực, khá toàn diện. Nhận thức về chuyển đổi số được nâng lên; thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện…

Ba nghịch lý lớn cần tập trung xử lý

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn nhiều hạn chế và điểm nghẽn cần khẩn trương khắc phục. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, qua báo cáo và ý kiến thảo luận tại phiên họp, nổi lên ba nghịch lý lớn cần tập trung xử lý.

Thứ nhất, trong khi nguồn lực dành cho chuyển đổi số còn hạn chế, nhưng nguồn lực đã được bố trí lại chưa được sử dụng hiệu quả. Tỉ lệ giải ngân đến nay đạt hơn 12,2%, thấp hơn nhiều so với tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công chung của cả nước. Trong khi nhiều cơ quan, địa phương, nhất là cấp xã, còn thiếu thiết bị đầu cuối, hạ tầng kỹ thuật và nguồn lực để làm sạch, chuẩn hoá dữ liệu, thì nguồn vốn đã bố trí lại chậm được đưa vào sử dụng.

Thứ hai, trong khi các cơ quan đã đầu tư nhiều hệ thống, nền tảng và cơ sở dữ liệu, nhưng mức độ liên thông, chia sẻ và khai thác dữ liệu chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư và yêu cầu quản trị; dữ liệu chưa thực sự trở thành nguồn lực phục vụ quản trị quốc gia, phát triển kinh tế số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thực trạng tại cấp xã cho thấy, các hệ thống, phần mềm và dữ liệu phân tán, thiếu liên thông; cán bộ, công chức phải đồng thời thao tác trên nhiều hệ thống do các cơ quan Trung ương và địa phương triển khai, làm phát sinh thao tác trùng lặp, tăng áp lực xử lý công việc, ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Điều này phản ánh việc đầu tư còn phân tán, thiếu chuẩn hoá và chưa làm rõ trách nhiệm tích hợp, dùng chung hệ thống.

Thứ ba, quyết tâm chính trị rất lớn, nhưng kết quả triển khai ở nhiều nơi chưa tương xứng, còn hình thức, đối phó, thiếu chuyển biến thực chất. Trong cùng điều kiện thể chế, chính sách, có cơ quan, địa phương thực hiện tốt, trong khi một số nơi vẫn chậm trễ, chủ yếu viện dẫn khó khăn, vướng mắc. Tỉ lệ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, số hoá hồ sơ và tái sử dụng dữ liệu ở các địa phương cao hơn nhiều một số bộ, ngành Trung ương, trong khi bộ, ngành phải là nơi dẫn dắt, kiến tạo thể chế, chuẩn hoá dữ liệu và quy trình.

“Ba nghịch lý trên cho thấy điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn ở nhận thức, chủ trương hay việc bố trí nguồn lực mà ở năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu. Vì vậy, yêu cầu trọng tâm trong thời gian tới là phải siết chặt kỷ luật thực thi, xác định rõ trách nhiệm, đánh giá theo sản phẩm đầu ra và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu”, thông báo kết luận nêu rõ.

Không yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai, cung cấp lại thông tin đã có trên cơ sở dữ liệu

Về nhiệm vụ thời gian tới, theo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải thực hiện nhóm nhiệm vụ cần tập trung xử lý dứt điểm trong 100 ngày và nhóm nhiệm vụ cần triển khai để tạo đột phá.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó, phải tập trung xử lý dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn, văn bản còn nợ đọng và những điểm nghẽn đã được xác định tại Phiên họp. Các cơ quan chủ trì phải rà soát từng nhiệm vụ, xác định rõ trách nhiệm, sản phẩm và thời hạn hoàn thành; chịu trách nhiệm đến cùng về tiến độ, chất lượng; không để tình trạng chậm trễ, kéo dài qua nhiều tháng, nhiều quý...

Một nhiệm vụ quan trọng, cần đẩy mạnh phát triển dữ liệu và các nền tảng dùng chung. Các cơ quan, địa phương phải xác định việc xây dựng, cập nhật, làm sạch và quản trị dữ liệu là trách nhiệm chính trị của mình, không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan chuyên trách công nghệ thông tin. Từ nay đến hết năm 2026, tập trung tổng rà soát, làm sạch, chuẩn hoá, kết nối và tổ chức khai thác dữ liệu trong toàn hệ thống chính trị. Các bộ, ngành khẩn trương hoàn thành việc tạo lập, chuẩn hoá các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; kết nối, chia sẻ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia để khai thác, dùng chung theo quy định; ưu tiên phát triển, sử dụng hạ tầng số và nền tảng số dùng chung, hạn chế đầu tư riêng lẻ, trùng lặp, lãng phí.

Kết luận nêu rõ, phải tiếp tục định danh phương tiện giao thông, thiết bị bay không người lái (UAV); khẩn trương thúc đẩy kết nối VNeID với hệ thống định danh điện tử của Singapore và các nước ASEAN, đồng thời mở rộng các ứng dụng, tiện ích trong nước, phục vụ người dân, doanh nghiệp và quản lý nhà nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý việc đẩy mạnh các nhiệm vụ chuyển đổi số phục vụ vận hành hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp đồng bộ, thông suốt, hiệu quả. Đối với thông tin, dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu và có thể khai thác, tái sử dụng thì quán triệt nguyên tắc không yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai, cung cấp lại.

Nhiệm vụ nữa, theo kết luận, cần chủ động phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có kiểm soát, hiệu quả. Bảo đảm vững chắc an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu quốc gia...