Bác sĩ thẩm mỹ 'ưa vẽ bệnh' lắm

Nhà báo Lý Thành Tâm - Ủy viên Ban biên tập - Trưởng Cơ quan đại diện báo Tiền Phong tại TPHCM đặt câu hỏi: Các cơ sở thẩm mỹ chạy đua doanh số, làm thế nào để bác sĩ giữ được cái đầu lạnh, từ chối những ca phẫu thuật rủi ro, không cần thiết?

Bác sĩ Trần Ngọc Phương Thảo - Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp BV thẩm mỹ Emcas:

Bác sĩ điều trị có góc nhìn chuyên môn để giúp bệnh nhân an toàn trong làm đẹp. Hiện nay, nhà quản lý về y tế cấp phép nhiều nhưng vì mạng lưới quá rộng nên khâu hậu kiểm, theo dõi, giám sát còn hạn chế. Trong khi đó, khâu đào tạo ở trường đại học cũng có lỗ hổng. Hiện nay, đào tạo bác sĩ điều trị không nhiều bằng bác sĩ thẩm mỹ.

Khâu truyền thông tới bệnh nhân chưa được cập nhật tốt, không có nhiều thông tin dành cho điều trị chính thống. Ngoài ra, quan hệ bác sĩ - bệnh nhân hiện nay là: bác sĩ quyết định, bệnh nhân quyết định, quan hệ thương mại và quan hệ tương tác.

Bệnh nhân Việt Nam rất hiền, ít đặt câu hỏi. Trong khi đó, bệnh nhân nước ngoài hỏi thẳng: Bác sĩ đã làm bao nhiêu ca tương tự như tôi, từ chối bao nhiêu ca bệnh giống như tôi?

Bác sĩ dám trả lời hai câu hỏi đó mới là người mang lại an toàn, chuẩn y khoa.

​

​

Tiến sĩ, bác sĩ Lê Tôn Dũng - Giảng viên Đại Học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch - chia sẻ trong phiên thảo luận:

"Chúng ta đã nói rất nhiều đến vấn đề từ bác sĩ, dịch vụ, vấn đề tai biến... nhưng cũng phải nhìn nhận lại trong thời gian vừa qua là ngành thẩm mỹ Việt Nam đã dần khẳng định vị trí trên bản đồ thế giới.

Các bạn phải nhìn thêm những vấn đề tích cực mà ngành thẩm mỹ đạt được. Ví dụ trước đây, người từ Indonesia, Malaysia qua Việt Nam thẩm mỹ gần như chưa có, chủ yếu chỉ có Lào, Campuchia hoặc Myanmar thôi.

Nhưng bây giờ, tại các bệnh viện thẩm mỹ đã có rất nhiều bệnh nhân Indonesia, Malaysia, Philippines, sang làm đẹp, thậm chí cả Thái Lan. Trong khi Thái Lan cũng được khẳng định là nơi có ngành thẩm mỹ rất phát triển.

Bên cạnh những vấn đề tồn tại, biến chứng thì sự phát triển của ngành cũng nên được ghi nhận. Đối với tôi, điều muốn gửi đến khách hàng, đặc biệt trong hội nghị do Báo Tiền Phong tổ chức, là vấn đề giáo dục người tiêu dùng. Người tiêu dùng hãy là người tiêu dùng thông minh, tức là mình phải giáo dục người ta.

Khi đi đến một cơ sở thẩm mỹ thì người ta cần tìm hiểu về cơ sở đó, người bác sĩ làm cho mình là ai, những vật liệu được sử dụng là gì, chăm sóc hậu phẫu ở nơi đó có an toàn và hiệu quả hay không.

Chính vì vậy, trên nền tảng mạng xã hội bây giờ có rất nhiều thông tin không đúng thì tôi nghĩ pháp luật nên có những chế tài đối với những trường hợp như vậy. Chúng ta biết rồi, sự phát triển quá nhanh của ngành sẽ đi đôi với vấn đề quản lý. Nếu không quản lý chặt chẽ, không quản lý đúng thì sẽ phát sinh hệ lụy.

Tôi nghĩ trong khoảng 2-3 năm vừa qua, nền tảng pháp lý của Việt Nam đã có những quản lý chặt chẽ hơn rất nhiều. Đặc biệt, các spa bây giờ cũng gần như không còn dám làm như trước nữa. Đó cũng là điều chúng ta phải khẳng định, rằng pháp lý đã có thay đổi và có những đóng góp tích cực cho sự phát triển của ngành.

Tôi cũng mong rằng các cơ quan thông tấn báo chí sẽ đưa ra nhiều chương trình như vậy hơn nữa, thiết thực hơn nữa để hướng dẫn người tiêu dùng đi đúng hướng, chọn đúng nơi, đúng bác sĩ, từ đó giúp ngành thẩm mỹ phát triển mạnh hơn và tiếp tục khẳng định vị thế trước thế giới cũng như cường quốc năm châu.

Nhà báo Lý Thành Tâm - Ủy viên Ban Biên tập, Trưởng cơ quan đại diện báo Tiền Phong tại TPHCM:

Hiện nay, người dân đang quá dễ dàng tiếp cận các dịch vụ thẩm mỹ nhưng chưa hiểu đầy đủ đây là những can thiệp y khoa có nguy cơ xảy ra biến chứng. Theo bác sĩ, cần làm gì để thay đổi nhận thức cộng đồng, giúp người dân hiểu rằng làm đẹp cũng phải được tiếp cận một cách an toàn và khoa học?.

PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân:

Hiện nay, nhiều người dân đang có tâm lý xem phẫu thuật thẩm mỹ là thủ thuật đơn giản do bị tác động bởi những quảng cáo “có cánh” trên mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến.

Người dân thường nghĩ làm thẩm mỹ là nhẹ nhàng, đơn giản, không có gì nguy hiểm. Nhưng thực tế, bất kỳ can thiệp nào xâm lấn vào cơ thể cũng tiềm ẩn nguy cơ biến chứng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Để hạn chế các tai biến thẩm mỹ, điều quan trọng là phải tăng cường truyền thông, giúp người dân hiểu đúng bản chất của các can thiệp thẩm mỹ trước khi quyết định thực hiện. Do đó, người dân cần đặc biệt lưu ý hai yếu tố.

Thứ nhất là lựa chọn bác sĩ có chứng chỉ hành nghề, được đào tạo chuyên môn và có kinh nghiệm trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ. Tại TPHCM, thông tin bác sĩ, giấy phép hành nghề đều được công khai trên cổng thông tin của ngành y tế để người dân tra cứu.

Bên cạnh đó, bác sĩ tư vấn phải cung cấp đầy đủ thông tin cho khách hàng, không chỉ nói về hiệu quả làm đẹp mà còn phải giải thích rõ những nguy cơ, biến chứng có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật. Khách hàng phải được biết trước các rủi ro có thể gặp phải chứ không chỉ nghe những điều tích cực.

Yếu tố thứ hai là các thủ thuật thẩm mỹ phải được thực hiện tại cơ sở được cấp phép hoạt động, bảo đảm điều kiện chuyên môn, hồi sức cấp cứu và kiểm soát vô khuẩn. Nếu tuyên truyền tốt hai vấn đề này thì sẽ góp phần giảm đáng kể các biến chứng trong lĩnh vực phẫu thuật thẩm mỹ.

Nhà báo Trần Ngọc Lâm - Phó trưởng Cơ quan đại diện báo Tiền Phong tại TPHCM: Cách nào để ngăn chặn, giúp người dân phân biệt giữa spa và viện thẩm mỹ? Giải pháp nào ngăn chặn bác sĩ hoạt động chui ở các spa để tránh rủi ro cho khách hàng?

Luật sư Vi Thị Phường - Công ty Luật TNHH MTV Nguyễn Hiếu (Đoàn Luật sư TP Đồng Nai) trả lời:

Nguyên nhân chính tạo ra vùng xám, lỗ hổng trong pháp lý là sự lấn sân của các spa không có giấy phép hành nghề. Để bảo vệ sức khoẻ của người dân, phải đảm bảo các cơ sở spa không được đặt tên gây nhầm lẫn, tạo hiểu lầm cho khách hàng. Bởi khi tới cơ sở làm đẹp, điều đầu tiên người dân nhìn thấy là bảng hiệu. Do đó, phải quy định rõ ràng cách đặt tên các spa.

Tiếp đó là chúng ta cần thống nhất, phân rõ trách nhiệm của các cấp quản lý để ngăn chặn các spa hoạt động như viện thẩm mỹ. Hiện tại, spa không thuộc quản lý của Sở Y tế, phải khi có đơn tố cáo thì Sở Y tế mới vào cuộc. Mà khi đó, hệ quả đã xảy ra rồi.

Để phân biệt spa chui, người dân có thể kiểm tra giấy phép, chứng chỉ hành nghề của các bác sĩ trên cổng thông tin của Sở Y tế, UBND tỉnh.

Ngoài ra, chúng ta cần phải tăng mức xử phạt hành chính, tăng trách nhiệm hình sự. Quy định hiện nay là phẫu thuật thẩm mỹ khi xảy ra tỷ lệ thương tật 61% trở lên hoặc tử vong thì mới truy cứu trách nhiệm hình sự. Tôi cho rằng nên giảm mức tỷ lệ thương tật này xuống để nâng cao tính răn đe.

Nhà báo Trần Ngọc Lâm - Phó trưởng Cơ quan đại diện báo Tiền Phong tại TPHCM đặt câu hỏi: Công nghệ 3D hiện nay được xem là một bước tiến lớn trong phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ. Theo bác sĩ, công nghệ này đang thay đổi như thế nào trong giảm rủi ro, cá thể hóa phẫu thuật và nâng cao độ an toàn cho người bệnh?

TS.BS Richard Huy - Giám đốc chuyên môn Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam:

Ứng dụng công nghệ 3D là bước tiến trong phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ. Tuy nhiên cần nhìn nhận thực tế rằng, quá trình này đối diện với rất nhiều khó khăn chứ không chỉ có những hình ảnh hay kết quả tốt đẹp như chúng ta vẫn thấy. Việc đầu tiên cần xác định là ứng dụng công nghệ thực chất có sự đầu tư để nâng cao chất lượng.

Một khi đã là đầu tư thì chắc chắn sẽ tốn kém và làm giảm lợi nhuận của đơn vị kinh doanh, bởi trong khi chi phí đầu tư tăng cao thì chưa chắc doanh thu từ bệnh nhân đã tăng lên tương ứng. Khó khăn thứ hai nằm ở yếu tố con người. Người sử dụng công nghệ phải không ngừng học hỏi, nghiên cứu và tìm cách áp dụng hiệu quả vào thực tiễn.

Tôi nhận thấy nhiều đơn vị dù có công nghệ nhưng chưa chắc đã áp dụng thành công vì phụ thuộc rất lớn vào quyết tâm và sự nỗ lực của từng đơn vị trong việc nâng cao chất lượng chuyên môn. Vấn đề thứ ba là tính tương xứng giữa lý thuyết công nghệ và kết quả đạt được trên thực tế, bởi không phải cứ muốn là có thể áp dụng thành công ngay lập tức.

Ngay cả tại Kangnam, ban đầu chúng tôi cũng gặp không ít trở ngại khi triển khai nhưng nhờ sự quyết tâm và tinh thần học hỏi, khi đã làm chủ được công nghệ thì hiệu quả mang lại là sự khác biệt hoàn toàn về chất lượng phẫu thuật.

Sự khác biệt này có thể không quá rõ rệt trong những ca phẫu thuật đơn giản so với phương pháp truyền thống nhưng với những trường hợp khó, những ca biến dạng nặng nề, khuôn mặt lệch vẹo hoặc chịu di chứng phức tạp, việc ứng dụng công nghệ giúp kết quả đạt được vượt trội hơn hẳn.

Chính vì vậy, chúng tôi không chỉ xem đây là một xu hướng mà đã xác định việc áp dụng công nghệ là tiêu chí và là vấn đề trọng điểm để nâng cao chất lượng, cũng như sự an toàn tuyệt đối cho người bệnh trong quá trình phát triển chuyên môn của bệnh viện.

​

Nhà báo Lý Thành Tâm - Ủy viên Ban Biên tập, Trưởng Cơ quan đại diện báo Tiền Phong tại TPHCM đặt câu hỏi: “Hiện nay, các chế tài xử phạt trong lĩnh vực thẩm mỹ chưa đủ sức răn đe hay quy trình quản lý đang bị các cơ sở vi phạm ‘bắt bài’?”.

PGS-TS-BS Nguyễn Thanh Vân - Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TPHCM trả lời:

Một trong những bất cập lớn hiện nay là chế tài xử phạt các cơ sở thẩm mỹ vi phạm chưa đủ sức răn đe. Nhiều cơ sở dù bị xử phạt vẫn tiếp tục hoạt động bình thường, bởi mức phạt hành chính không tương xứng với lợi nhuận rất lớn từ hoạt động thẩm mỹ.

Chỉ khi rút giấy phép vĩnh viễn mới có thể ngăn chặn được. Nhưng, ngay cả khi bị rút giấy phép, người ta vẫn có thể xin mở cơ sở mới với tên khác ngay tại địa điểm cũ. Chúng ta hiện mới chỉ chế tài được cá nhân hành nghề chứ chưa thể xử lý triệt để cơ sở vật chất.

Với các cơ sở hoạt động không phép hoặc người thực hiện không có chuyên môn y khoa nhưng vẫn tiến hành thủ thuật xâm lấn thì cần xử lý hình sự thay vì chỉ phạt hành chính. Có những người không có kiến thức y khoa nhưng vẫn tiêm filler, làm phẫu thuật, thậm chí livestream dạy người khác làm. Nếu không xử lý nghiêm thì sẽ rất nguy hiểm vì lợi nhuận trong lĩnh vực này quá lớn, phạt tiền không đủ sức ngăn chặn.

Một “lỗ hổng” khác nằm ở cơ chế cấp chứng chỉ hành nghề. Trước đây, bác sĩ muốn được thực hiện các kỹ thuật gây mê, phẫu thuật lớn phải trải qua quá trình đào tạo, thực hành và thẩm định rất cụ thể về số ca tham gia, kỹ năng chuyên môn cũng như phạm vi được phép thực hiện.

Tuy nhiên hiện nay, phạm vi hoạt động chuyên môn trên chứng chỉ hành nghề thường ghi khá chung chung là “khám chữa bệnh chuyên khoa phẫu thuật thẩm mỹ”, dẫn tới tình trạng nhiều bác sĩ ở phòng khám nhỏ cũng nhận thực hiện các ca đại phẫu như nâng ngực, tạo hình thành bụng hay hút mỡ gây mê.

Ngày xưa giấy phép ghi rất rõ được làm gì, gây tê tại chỗ hay gây mê. Còn bây giờ ghi chung chung nên phát sinh tình trạng bác sĩ đi thuê phòng mổ ở bệnh viện để làm các ca vượt quá năng lực chuyên môn.

PGS.TS.BS CK2 Phan Minh Hoàng - Giám đốc bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp, Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Thẩm mỹ TPHCM:

Về tổng quan, thẩm mỹ nha khoa là lĩnh vực giúp cải thiện cả ngoại hình lẫn chức năng răng miệng. Việc đánh giá thẩm mỹ dựa trên màu sắc, hình dạng, vị trí và sự cân đối của hàm răng. Thẩm mỹ nha khoa không chỉ giúp nâng cao sự tự tin mà còn hỗ trợ người dân giao tiếp tốt hơn trong xã hội.

Xu hướng hiện nay cho thấy thẩm mỹ nha khoa đang được quan tâm hàng đầu và là nhu cầu rất lớn của xã hội hiện đại. Ngành nha khoa thẩm mỹ phát triển rất mạnh với nhiều dịch vụ đa dạng tại các bệnh viện công lập, bệnh viện tư nhân và hệ thống phòng khám chuyên khoa răng hàm mặt.

Có nhiều lý do khiến nhu cầu thẩm mỹ nha khoa ngày càng tăng cao. Đó là áp lực từ tiêu chuẩn ngoại hình ngày càng khắt khe hơn, nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng mạnh mẽ của truyền thông và mạng xã hội. Người dân ngày càng dễ dàng tiếp cận các dịch vụ hiện đại hơn.

Xu hướng hiện nay cho thấy các dịch vụ như tẩy trắng răng, niềng răng và đặc biệt là dán veneer đang được quan tâm rất nhiều. Tuy nhiên, bên cạnh các chỉ định đúng cũng tồn tại rất nhiều chỉ định sai. Điều quan trọng là người dân cần hiểu rõ khi nào nên dán veneer, khi nào không nên, và phải được bác sĩ chuyên môn tư vấn chính xác. Sự bùng nổ của truyền thông và mạng xã hội hiện nay cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng lo ngại.

Bất kỳ ai cũng có thể trở thành một ‘bác sĩ nha khoa bất đắc dĩ’ thông qua Google, TikTok hay các nền tảng mạng xã hội. Có những người tự cập nhật kiến thức rồi tự quảng bá, tự tư vấn cho bệnh nhân, dẫn đến sự ngộ nhận và sai lầm trong chỉ định điều trị y khoa. Đây là vấn đề rất đáng báo động.

Tại Việt Nam hiện nay, nhu cầu thẩm mỹ nha khoa đang tăng rất cao, đặc biệt ở giới trẻ. Người trẻ ngày càng chú trọng ngoại hình nên nhu cầu làm đẹp răng miệng cũng tăng theo. Thị trường nha khoa phát triển mạnh mẽ với rất nhiều phòng khám được mở ra để đáp ứng nhu cầu làm đẹp. Đồng thời, khách hàng hiện nay cũng có nhiều lựa chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu và điều kiện tài chính của mình. Một vấn đề rất quan trọng là người dân cần lựa chọn cơ sở uy tín, có bác sĩ chuyên môn và trang thiết bị hiện đại. Hiện nay, việc tra cứu thông tin bác sĩ rất dễ dàng.

Đối tượng sử dụng dịch vụ thẩm mỹ nha khoa hiện nay rất đa dạng. Người trưởng thành quan tâm đến cải thiện nụ cười để tăng tự tin trong giao tiếp. Thanh thiếu niên có nhu cầu chỉnh nha thẩm mỹ ngày càng nhiều. Với trẻ em, việc can thiệp sớm các vấn đề răng miệng sẽ giúp giảm nguy cơ lệch lạc răng về sau.

Tuy nhiên, phụ huynh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa có trình độ để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp và lâu dài cho trẻ. Một số trường hợp thường có nhu cầu thẩm mỹ nha khoa là người bị hô, móm, lệch lạc răng, sứt mẻ, gãy răng hoặc nhiễm màu men răng do sử dụng kháng sinh trước đây. Với những trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định veneer để cải thiện thẩm mỹ mà vẫn bảo tồn men răng tối đa.

Hiện nay, nhiều người có xu hướng làm răng quá trắng vì ảnh hưởng từ hình ảnh của người nổi tiếng. Tuy nhiên, khi cười lên lại thiếu tự nhiên. Chính vì vậy, việc lựa chọn màu sắc phù hợp với làn da và gương mặt là yếu tố thể hiện trình độ chuyên môn của bác sĩ nha khoa.

Chúng tôi khuyến nghị người dân cần tìm hiểu thật kỹ trước khi điều trị. Hãy lựa chọn bác sĩ có chuyên môn cao, được đào tạo bài bản từ các trường đại học lớn và thường xuyên cập nhật kiến thức y khoa. Hiện nay Bộ Y tế và Sở Y tế TPHCM rất quan tâm đến đào tạo liên tục. Theo quy định, trong vòng 5 năm, bác sĩ phải hoàn thành 120 tiết đào tạo liên tục để cập nhật kiến thức mới và nâng cao chất lượng điều trị.

Người dân cũng cần kiểm tra cơ sở vật chất của phòng khám, tham khảo ý kiến từ những khách hàng trước đó hoặc từ các chuyên gia khác để lựa chọn nơi điều trị an toàn. Đồng thời, phải kiểm tra sức khỏe răng miệng định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn, đánh giá sức khỏe tổng quát và lựa chọn giải pháp thẩm mỹ phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro.

​

TS.BS Richard Huy - Giám đốc chuyên môn Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam - trình bày tham luận:

Trong những năm gần đây, nhu cầu làm đẹp của người dân ngày càng tăng, kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của lĩnh vực phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố thẩm mỹ, vấn đề được người bệnh quan tâm nhiều nhất hiện nay chính là sự an toàn.

Bệnh viện thẩm mỹ KangNam là đơn vị được Bộ Y tế cấp phép hoạt động, vận hành theo tiêu chuẩn y khoa nhằm đảm bảo tính pháp lý, an toàn và chất lượng điều trị. Bên cạnh hệ thống cơ sở vật chất hiện đại, bệnh viện chú trọng phát triển đội ngũ bác sĩ có chuyên môn cao, thường xuyên tham gia đào tạo, báo cáo tại các hội nghị phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ trong và ngoài nước, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để cập nhật các kỹ thuật tiên tiến.

Một trong những bước tiến quan trọng hiện nay là ứng dụng công nghệ 3D trong phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và tái tạo. Công nghệ này giúp bác sĩ mô phỏng trước phẫu thuật, đánh giá chính xác cấu trúc giải phẫu và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân. Nhờ đó, quá trình can thiệp được kiểm soát tốt hơn, hạn chế sai sót và nâng cao hiệu quả điều trị.

Trong phẫu thuật mũi, công nghệ 3D hỗ trợ phân tích cấu trúc mũi, mô phỏng kết quả sau phẫu thuật và giúp bác sĩ lựa chọn phương án can thiệp tối ưu. Đặc biệt với các trường hợp tái tạo mũi phức tạp hoặc đã từng phẫu thuật hỏng, việc lập kế hoạch 3D giúp giảm nguy cơ biến chứng và tăng độ chính xác trong điều trị.

Đối với phẫu thuật nâng ngực, hệ thống mô phỏng 3D cho phép bác sĩ đánh giá trước kích thước túi độn, hình thể sau phẫu thuật và mức độ cân đối với cơ thể bệnh nhân. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước phẫu thuật giúp rút ngắn thời gian can thiệp và nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

Trong lĩnh vực phẫu thuật hàm mặt, công nghệ 3D và CAD/CAM đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập kế hoạch cắt chỉnh xương chính xác, đặc biệt ở các ca phức tạp như sứt môi, hở hàm ếch, kéo giãn sọ mặt hay phẫu thuật Z-osteotomy. Công nghệ này giúp bác sĩ kiểm soát tốt hơn toàn bộ quá trình phẫu thuật, tối ưu hóa kết quả thẩm mỹ và chức năng cho người bệnh.

Thực tiễn điều trị cho thấy công nghệ 3D mang lại nhiều lợi ích nổi bật như hỗ trợ mô phỏng trước phẫu thuật, cá nhân hóa kế hoạch điều trị, giảm thời gian mổ, hạn chế sai sót và giảm nguy cơ biến chứng. Quan trọng hơn, công nghệ này giúp nâng cao tính an toàn trong phẫu thuật thẩm mỹ - yếu tố đang được người bệnh đặt lên hàng đầu hiện nay. Công nghệ 3D giúp lập kế hoạch phẫu thuật chính xác, cá nhân hóa cho từng bệnh nhân, đồng thời hỗ trợ xử lý hiệu quả các ca phẫu thuật phức tạp.

Việc ứng dụng công nghệ này góp phần tối ưu hóa quy trình phẫu thuật, nâng cao độ chính xác trong từng bước can thiệp, kiểm soát tốt chất lượng điều trị và giảm thiểu rủi ro. Qua đó, công nghệ 3D góp phần nâng cao tính an toàn và hiệu quả điều trị cho người bệnh trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và tái tạo.

Luật sư Vi Thị Phường - Công ty Luật Nguyễn Hiếu (Đoàn luật sư TP Đồng Nai):

Phân biệt spa, phòng khám, bệnh viện thẩm mỹ

Theo thống kê, thị trường làm đẹp và chăm sóc cá nhân tại Việt Nam đạt khoảng 2,74 tỷ USD trong năm 2025 và tiếp tục tăng trưởng ở mức khoảng 3,31 tỷ USD/năm đến năm 2029. Hàng loạt cơ sở làm đẹp đã xuất hiện trên thị trường với nhiều tên gọi khác nhau như spa, viện chăm sóc da, thẩm mỹ viện, viện thẩm mỹ, cơ sở thẩm mỹ công nghệ cao, phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ và bệnh viện thẩm mỹ.

Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn còn nhầm lẫn giữa các loại hình này, đặc biệt là khó phân biệt giữa cơ sở chăm sóc sắc đẹp thông thường và cơ sở khám chữa bệnh chuyên ngành thẩm mỹ. Spa hiện nay là loại hình phổ biến nhất trong lĩnh vực làm đẹp. Về bản chất, spa là cơ sở cung cấp các dịch vụ chăm sóc sắc đẹp, thư giãn và phục hồi cơ thể thông qua các phương pháp không xâm lấn như massage, chăm sóc da, xông hơi, chăm sóc tóc, gội đầu dưỡng sinh hoặc sử dụng mỹ phẩm thông thường.

Theo quy định pháp luật hiện hành, nếu spa chỉ thực hiện các hoạt động chăm sóc sắc đẹp thông thường thì đây không phải là cơ sở khám chữa bệnh. Tuy nhiên, nhiều spa đã không còn hoạt động đúng bản chất ban đầu mà mở rộng sang thực hiện các kỹ thuật có yếu tố can thiệp y khoa như lăn kim, phi kim, tiêm mesotherapy, tiêm filler, botox, truyền trắng hoặc sử dụng các thiết bị laser công nghệ cao tác động trực tiếp lên cơ thể khách hàng. Những hoạt động này tiềm ẩn nguy cơ rất lớn nếu được thực hiện bởi người không có chuyên môn y khoa hoặc tại cơ sở không bảo đảm điều kiện an toàn.

Khác với spa, phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ là cơ sở khám chữa bệnh được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật về y tế. Các dịch vụ được thực hiện tại phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ thường bao gồm cắt mí, điều trị da chuyên sâu, trẻ hóa da công nghệ cao, tiêm filler hoặc botox. Những kỹ thuật này bắt buộc phải do bác sĩ có chứng chỉ hành nghề phù hợp thực hiện.

Ở cấp độ chuyên sâu hơn là bệnh viện thẩm mỹ. Đây là cơ sở khám chữa bệnh có quy mô lớn và yêu cầu chuyên môn cao nhất trong lĩnh vực thẩm mỹ. Bệnh viện thẩm mỹ được phép thực hiện các phẫu thuật phức tạp như nâng ngực, hút mỡ, chỉnh hình hàm mặt, tạo hình thành bụng hoặc các phẫu thuật tạo hình toàn thân khác. Đồng thời, bệnh viện phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt về hệ thống phòng mổ, cấp cứu hồi sức, kiểm soát nhiễm khuẩn, bác sĩ chuyên khoa và quy trình xử lý biến chứng.

Người dân khó nhận diện đâu là cơ sở hợp pháp

Nếu spa chỉ được thực hiện các hoạt động chăm sóc sắc đẹp thông thường thì phòng khám chuyên khoa và bệnh viện thẩm mỹ là cơ sở khám chữa bệnh được phép thực hiện các kỹ thuật có yếu tố y khoa theo phạm vi được cấp phép.

Hiện nay, do nhu cầu làm đẹp tăng cao cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội, nhiều cơ sở làm đẹp sử dụng các tên gọi như “viện thẩm mỹ quốc tế”, “công nghệ chuẩn y khoa”, “thẩm mỹ chuyên sâu” hoặc quảng bá như cơ sở điều trị y khoa dù chưa được cấp phép hoạt động khám chữa bệnh. Điều này khiến người dân rất khó nhận diện đâu là cơ sở hợp pháp và đâu là cơ sở hoạt động vượt phạm vi cho phép.

Từ quy định trên có thể thấy nếu một cơ sở thực hiện các kỹ thuật có tác động trực tiếp vào cơ thể con người như tiêm chất làm đầy, sử dụng thuốc gây tê, laser xâm lấn, cắt rạch da, hút mỡ hoặc thực hiện các thủ thuật làm thay đổi hình dạng cơ thể thì hoạt động đó không còn đơn thuần là dịch vụ làm đẹp thông thường mà đã mang bản chất của hoạt động khám chữa bệnh. Khi đó, cơ sở bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý theo quy định của pháp luật, bao gồm giấy phép hoạt động, nhân sự chuyên môn, trang thiết bị y tế và điều kiện bảo đảm an toàn cho người sử dụng dịch vụ.

Dù hệ thống pháp luật hiện nay đã có nhiều quy định điều chỉnh hoạt động thẩm mỹ nhưng trên thực tế, công tác quản lý trong lĩnh vực này vẫn còn tồn tại nhiều bất cập và hạn chế. Tình trạng cơ sở spa hoạt động vượt quá phạm vi chuyên môn cho phép hiện nay diễn ra rất phổ biến.

Nhiều cơ sở không có giấy phép hoạt động khám chữa bệnh nhưng vẫn thực hiện các kỹ thuật có xâm lấn. Điều đáng lo ngại là nhiều kỹ thuật này được thực hiện bởi người không có trình độ chuyên môn y khoa, không có chứng chỉ hành nghề nhưng vẫn quảng cáo là “chuyên gia thẩm mỹ”, “bác sĩ quốc tế” nhằm tạo lòng tin cho khách hàng.

Bên cạnh đó, công tác quản lý hoạt động quảng cáo trong lĩnh vực thẩm mỹ hiện nay còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều cơ sở sử dụng mạng xã hội để quảng cáo quá mức về công dụng dịch vụ, đăng tải hình ảnh trước và sau khi làm đẹp hoặc sử dụng các từ ngữ như “cam kết đẹp 100%”, “không đau”, “không biến chứng” nhằm thu hút khách hàng.

Một số cơ sở còn thuê người nổi tiếng quảng bá dịch vụ dù chưa được cấp phép hoạt động khám chữa bệnh.

Từ những bất cập nêu trên, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng quy định rõ ràng hơn về ranh giới giữa hoạt động chăm sóc sắc đẹp thông thường và hoạt động khám chữa bệnh chuyên ngành thẩm mỹ. Đồng thời, cần bổ sung các quy định cụ thể về quản lý các kỹ thuật thẩm mỹ mới phát sinh trên thực tế nhằm tránh khoảng trống pháp lý.

Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các cơ sở hoạt động không phép hoặc vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép. Việc xử lý cần bảo đảm tính nghiêm minh và đủ sức răn đe để hạn chế tình trạng tái phạm.

PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân - Chủ tịch Hội phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TPHCM - trình bày tham luận:

Phẫu thuật thẩm mỹ là lĩnh vực đặc thù dành cho người khỏe mạnh nhằm tối ưu ngoại hình, trong khi kỳ vọng của khách hàng rất cao và yêu cầu gần như không được phép xảy ra rủi ro. Tuy nhiên, thực tế cho thấy biến chứng trong thẩm mỹ đang gia tăng, trở thành vấn đề đáng lo ngại của y tế công cộng tại Việt Nam.

Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ, với số ca biến chứng từ 25.000-35.000 trường hợp. Biến chứng xuất hiện nhiều ở các thủ thuật xâm lấn và tại các cơ sở hoạt động “chui”, không phép.

Các biến chứng thường gặp gồm nhiễm trùng, tụ máu, sẹo xấu, biến dạng chức năng, tắc mạch, hoại tử, mù mắt do filler, thuyên tắc phổi, tổn thương nội tạng thậm chí tử vong.

Trong đó, biến chứng vùng mũi chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,6%, tiếp theo là vùng mặt (20%) và ngực (18%).

Hiện nay, xu hướng “phi y khoa hóa” thẩm mỹ đang diễn ra đáng báo động. Nhiều spa, cơ sở làm đẹp không phép mọc lên, thực hiện tiêm filler tràn lan, sử dụng vật liệu không rõ nguồn gốc và người thực hiện thiếu kiến thức chuyên môn. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến các ca tắc mạch, hoại tử, mù mắt... thời gian qua.

Biến chứng được phân thành nhiều mức độ, từ nhẹ như bầm tím, tụ dịch đến nặng như nhiễm trùng hoại tử, suy đa cơ quan, sốc phản vệ hay tử vong. Đặc biệt, huyết khối tĩnh mạch sâu - thuyên tắc phổi (DVT-PE) có nguy cơ tử vong từ 21-23,1%, thường gặp trong phẫu thuật tạo hình thành bụng. Hội chứng thuyên tắc mỡ sau hút mỡ, cấy mỡ khối lượng lớn cũng có tỷ lệ tử vong cao, từ 10-15%.

Ngoài ra, các biến chứng nguy hiểm khác, gồm thủng tạng rỗng khi hút mỡ gây viêm phúc mạc, ngộ độc thuốc tê do dùng quá liều hoặc tiêm nhầm mạch máu.

Với thẩm mỹ nội khoa như tiêm filler, bệnh nhân có thể bị tắc mạch, đột quỵ hoặc mù lòa nếu thực hiện sai kỹ thuật.

Có nhiều trường hợp điển hình. Một phụ nữ 36 tuổi bị viêm phúc mạc toàn thể sau hút mỡ và tạo hình thành bụng. Khi chuyển đến Bệnh viện Quân y 175, bệnh nhân trong tình trạng sốc nhiễm trùng, phải trải qua nhiều cuộc phẫu thuật cắt lọc hoại tử, ghép da và điều trị kéo dài hơn 100 ngày mới qua cơn nguy kịch nhưng để lại di chứng nặng nề.

Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân 64 tuổi tử vong sau khi thực hiện cùng lúc nhiều thủ thuật như cắt mí, đặt túi ngực, hút mỡ và tạo hình thành bụng. Sau mổ hai ngày, bệnh nhân đột ngột khó thở, tụt huyết áp, được xác định bị thuyên tắc phổi, suy đa cơ quan và không qua khỏi dù đã hồi sức tích cực.

Nhiều ca biến chứng khác cũng được ghi nhận như mù mắt sau tiêm filler tại spa, lật mi, sụp mí, lộ sụn mũi, hoại tử thành bụng hay hoại tử ngực sau bơm filler nâng ngực. Nguyên nhân xuất phát từ nhiều yếu tố như cơ sở không phép, người thực hiện không phải bác sĩ chuyên khoa, lạm dụng phối hợp quá nhiều kỹ thuật trong một ca mổ, thiếu tiêu chuẩn hồi sức cấp cứu. Ngoài ra, người bệnh có bệnh nền, béo phì hoặc hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ tai biến.

Để giảm biến chứng, cần siết chặt quản lý hoạt động thẩm mỹ, tăng cường sàng lọc bệnh nhân, tuân thủ quy trình chuyên môn và nâng cao trách nhiệm của người hành nghề. Đồng thời, các cơ sở phải có phác đồ xử lý biến chứng rõ ràng, không bỏ rơi bệnh nhân khi xảy ra sự cố.

BS.CK2 Đào Văn Sinh - Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TPHCM - phát biểu tại Hội thảo:

Những năm gần đây, ngành thẩm mỹ tại Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng, thậm chí có thể nói là bùng nổ. Nhu cầu làm đẹp gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là tại các đô thị lớn, kéo theo sự mở rộng nhanh của các loại hình dịch vụ, từ bệnh viện chuyên khoa, phòng khám đến các cơ sở chăm sóc sắc đẹp.

Theo ước tính, quy mô thị trường làm đẹp tại Việt Nam đã đạt hàng tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số mỗi năm. Đây là một tín hiệu tích cực, phản ánh sự phát triển của xã hội và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển đó là những vấn đề đáng lo ngại. Theo các báo cáo chuyên ngành, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 25.000-35.000 ca biến chứng liên quan đến thẩm mỹ. Đây là con số không nhỏ, cho thấy những rủi ro đang hiện hữu trong thị trường này.

Đáng chú ý, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời. Một vấn đề khác cần nhìn nhận thẳng thắn.

Đó là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động “chui”, núp bóng dưới danh nghĩa chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng. Không dừng lại ở đó, những sai phạm này còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín chung của ngành y tế, đặc biệt là các cơ sở hành nghề chân chính, tuân thủ đúng quy định pháp luật và chuẩn mực chuyên môn.

Bộ Y tế xác định rõ phát triển ngành thẩm mỹ phải đi đôi với đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật. Chúng tôi đang và sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp:

Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý, rà soát và cập nhật các quy định liên quan đến cấp phép, hành nghề và quản lý hoạt động thẩm mỹ, đảm bảo phù hợp với thực tiễn.

Thứ hai, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các cơ sở hoạt động không phép, quảng cáo sai sự thật, hoặc vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép.

Thứ ba, nâng cao chuẩn chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ bác sĩ, bởi trong mọi trường hợp, bác sĩ vẫn là “người gác cổng cuối cùng” đảm bảo an toàn cho người dân.

Thứ tư, đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng, giúp người dân hiểu đúng về dịch vụ thẩm mỹ, biết lựa chọn cơ sở uy tín và không chạy theo những quảng cáo thiếu kiểm chứng.

Xây dựng thị trường thẩm mỹ an toàn không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Không thể đánh đổi uy tín, đạo đức nghề nghiệp để chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Các bác sĩ cần đặt lợi ích và sự an toàn của người bệnh lên hàng đầu, kiên quyết nói “không” với những can thiệp không cần thiết hoặc không đảm bảo điều kiện an toàn.

Nhà báo Lý Thành Tâm - Ủy viên Ban biên tập - Trưởng Cơ quan đại diện báo Tiền Phong tại TPHCM:

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội và sự thay đổi trong nhận thức, nhu cầu làm đẹp của người dân Việt Nam đã gia tăng mạnh mẽ. Thẩm mỹ không còn là lựa chọn của một nhóm nhỏ, mà đã trở thành một nhu cầu phổ biến, gắn với đời sống hiện đại, với sự tự tin và chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân.

Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy sự phát triển nhanh chóng của thị trường thẩm mỹ, từ các bệnh viện, phòng khám chuyên khoa đến hệ thống spa, viện thẩm mỹ ngày càng đa dạng. Nhiều công nghệ tiên tiến, nhiều phương pháp hiện đại đã được ứng dụng, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực đó, thực tế cũng đang đặt ra không ít vấn đề đáng lo ngại.

Theo các thống kê của ngành y tế, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hàng chục nghìn ca biến chứng liên quan đến thẩm mỹ. Không ít trường hợp để lại hậu quả nặng nề về sức khỏe, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng. Điều đáng nói là nhiều biến chứng trong số đó hoàn toàn có thể phòng tránh, nếu được thực hiện đúng quy trình, đúng chuyên môn và tại các cơ sở đủ điều kiện.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía, đó là từ sự phát triển “nóng” của thị trường, từ những khoảng trống trong quản lý, từ tình trạng hành nghề vượt phạm vi cho phép, đến những tác động mạnh mẽ của quảng cáo và mạng xã hội, khiến người dân dễ bị dẫn dắt bởi những thông tin chưa được kiểm chứng.

Trong bối cảnh đó, một câu hỏi lớn được đặt ra: Làm thế nào để nhu cầu làm đẹp chính đáng của người dân được đáp ứng, nhưng không phải đánh đổi bằng rủi ro? Đó cũng chính là lý do mà Báo Tiền Phong phối hợp với các cơ quan quản lý, các chuyên gia, bác sĩ và doanh nghiệp tổ chức hội thảo ngày hôm nay với chủ đề: Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành chuẩn y khoa.

Hội thảo lần này hướng tới ba mục tiêu chính:

Thứ nhất, nhìn nhận một cách thẳng thắn và toàn diện thực trạng của thị trường thẩm mỹ hiện nay, từ góc độ pháp lý, chuyên môn đến nhận thức xã hội. Chúng ta cần gọi đúng tên những vấn đề đang tồn tại, không né tránh, không tô hồng.

Thứ hai, làm rõ vai trò và trách nhiệm của các bên liên quan, bao gồm cơ quan quản lý, các cơ sở hành nghề, đội ngũ bác sĩ và cả người tiêu dùng. An toàn thẩm mỹ không phải là trách nhiệm của riêng ai, mà là trách nhiệm của cả một hệ sinh thái.

Thứ ba, và quan trọng hơn, đề xuất những giải pháp thiết thực, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao chuẩn chuyên môn và tăng cường truyền thông, để hướng tới một thị trường thẩm mỹ minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.

Ở đây, tôi muốn nhấn mạnh một điều: Trong mọi chuỗi giá trị của ngành thẩm mỹ, bác sĩ vẫn là “người gác cổng” cuối cùng của an toàn. Nhưng để “cánh cổng” đó vững chắc, cần có một nền tảng pháp lý đủ mạnh, một môi trường hành nghề đủ chuẩn và một cộng đồng đủ hiểu biết.

Với vai trò là một cơ quan báo chí, Báo Tiền Phong không chỉ phản ánh thực trạng, mà còn mong muốn trở thành cầu nối giữa chính sách và cuộc sống, giữa chuyên môn và người dân. Chúng tôi tin rằng báo chí không chỉ đưa tin, mà còn có trách nhiệm góp phần định hướng nhận thức xã hội, cảnh báo rủi ro và thúc đẩy những giá trị tích cực. Chúng tôi kỳ vọng rằng thông qua hội thảo hôm nay, sẽ có thêm nhiều góc nhìn đa chiều, nhiều trao đổi thẳng thắn và nhiều đề xuất có giá trị, để từ đó góp phần hình thành những thay đổi thực chất trong lĩnh vực thẩm mỹ.

Để rồi trong tương lai, khi nói đến làm đẹp, người dân không còn phải lo lắng về rủi ro, không còn phải “đánh cược”, mà có thể yên tâm rằng: cái đẹp luôn đi cùng với sự an toàn.

​

Trao đổi với Tiền Phong, bác sĩ Phạm Xuân Khiêm - Giám đốc Bệnh viện Thẩm mỹ Emcas - chỉ ra có ba lỗ hổng lớn đang tồn tại trong ngành làm đẹp, trực tiếp gây ra hơn 30.000 ca tai biến mỗi năm trên cả nước.

Lỗ hổng thứ nhất nằm ở việc chỉ định chưa chính xác. Trong y khoa, mỗi dịch vụ phải được chỉ định dựa trên từng cá nhân cụ thể, không thể áp dụng đại trà.

Lỗ hổng thứ hai là thao tác thực hiện chưa hoàn thiện, khi người cầm dao kéo chưa nắm vững kỹ thuật hoặc không am hiểu tường tận cấu trúc cơ thể.

Lỗ hổng cuối là thiếu phương pháp dự phòng cho từng dịch vụ phẫu thuật. Một quy trình thẩm mỹ an toàn đòi hỏi bác sĩ phải tiên lượng được mọi rủi ro có thể xảy ra, từ đường kim mũi chỉ thấp nhất, để có phương án xử lý kịp thời ngay khi biến chứng xuất hiện.

Bác sĩ Khiêm nhấn mạnh rằng, rủi ro y khoa có thể xảy ra ở bất cứ đâu, kể cả các nước phát triển. Tại Việt Nam, tình trạng này trở nên nhức nhối hơn khi các cơ sở chạy theo lợi nhuận mà bỏ qua tính an toàn.

Nhiều người lầm tưởng rằng cứ khoác áo blouse là bác sĩ, nhưng thực tế không phải ai cũng đủ điều kiện chuyên môn để trở thành bác sĩ thẩm mỹ. Việc thực hiện phẫu thuật tại những nơi không đảm bảo vô trùng hay tiêu chuẩn y tế quốc tế chính là con đường ngắn nhất dẫn đến những ca tai biến nặng nề.

Bác sĩ Khiêm cho biết sau 27 năm làm nghề, ông từng chứng kiến nhiều ca biến chứng thẩm mỹ nghiêm trọng. Một trường hợp khiến ông nhớ nhất là bệnh nhân tiêm filler rồi tiếp tục bơm silicon, dẫn đến biến chứng nặng. Việc điều trị kéo dài và vô cùng khó khăn, có thời điểm tưởng chừng thất bại. Khi đến bệnh viện, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng viêm nghiêm trọng, ảnh hưởng cả vùng xương đùi.

Ông cũng trăn trở trước những phụ nữ phải cắt bỏ tuyến vú do ung thư. Không chỉ chịu tổn thương về thể chất, họ còn mất đi sự tự tin, dễ rơi vào suy sụp tinh thần và ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.

Từ những trường hợp đó, Emcas quyết định triển khai chương trình tầm soát ung thư miễn phí. Theo bác sĩ Khiêm, sự an toàn trong thẩm mỹ luôn phải đi cùng trách nhiệm, đặc biệt là vai trò “gác cổng” của người bác sĩ.

Trong bối cảnh thị trường làm đẹp Việt Nam phát triển với tốc độ chóng mặt, hàng loạt dịch vụ tiêm filler, botox, trẻ hóa da, nâng cơ công nghệ cao… đang trở nên phổ biến và dễ tiếp cận hơn bao giờ hết.

Tuy nhiên, đi cùng với sự bùng nổ ấy là thực trạng đáng báo động về tình trạng cơ sở hoạt động không phép, người thực hiện thiếu chuyên môn, vật liệu thẩm mỹ không rõ nguồn gốc và các biến chứng ngày càng gia tăng.

Nhiều ca hoại tử, biến dạng gương mặt, thậm chí mất thị lực sau làm đẹp đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về khoảng trống trong nhận thức của người tiêu dùng cũng như công tác quản lý thị trường thẩm mỹ hiện nay.

Trước thực tế đó, Báo Tiền Phong tổ chức hội thảo Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình, da liễu, y học tái tạo và đại diện cơ quan quản lý.

Hội thảo không chỉ tập trung phân tích những rủi ro đang tồn tại phía sau “cơn sốt” làm đẹp, mà còn hướng đến việc thiết lập một diễn đàn đối thoại đa chiều giữa giới chuyên môn, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng về tiêu chuẩn an toàn trong thẩm mỹ hiện đại.

Theo Phó Giáo sư,Tiến sĩ, Bác sĩ CKII Lê Hành, con số khoảng 25.000 ca biến chứng thẩm mỹ mỗi năm tại Việt Nam khiến nhiều người giật mình, nhưng nếu nhìn vào tốc độ phát triển của thị trường làm đẹp hiện nay thì đây là điều “không quá khó hiểu”.

Nhu cầu làm đẹp tăng quá nhanh kéo theo số lượng cơ sở tham gia thị trường cũng bùng nổ. Từ bệnh viện thẩm mỹ, phòng khám chuyên khoa cho đến spa, cơ sở chăm sóc da, thậm chí các địa điểm hoạt động không phép đều chen chân vào miếng bánh đầy lợi nhuận.

“Người ta thường nghĩ thẩm mỹ là làm đẹp bên ngoài nên ít nguy hiểm hơn các chuyên khoa khác. Nhưng thực tế, phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ vẫn là một chuyên ngành ngoại khoa đúng nghĩa. Mà đã là ngoại khoa thì luôn tồn tại nguy cơ biến chứng”, bác sĩ Lê Hành nhấn mạnh.

Biến chứng trong thẩm mỹ không chỉ dừng ở những sự cố đơn giản như sưng đau hay nhiễm trùng nhẹ, mà có thể để lại hậu quả rất nặng nề.

“Trong ngoại khoa nói chung đã có nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng, sẹo xấu… trong phẫu thuật thẩm mỹ còn tồn tại nhiều biến chứng đặc thù riêng của từng kỹ thuật. Ví dụ nâng ngực có rủi ro của nâng ngực, hút mỡ có tai biến của hút mỡ, nâng mũi cũng có những biến chứng rất riêng”, ông phân tích.

Nhiều người thường chỉ nhìn thấy mặt “hào nhoáng” của ngành làm đẹp thông qua quảng cáo trước - sau, hình ảnh thay đổi ngoại hình hoặc lời giới thiệu “đẹp nhanh, ít đau”. Tuy nhiên, phía sau mỗi ca can thiệp thẩm mỹ lại là hàng loạt yếu tố chuyên môn rất phức tạp.

“Có những bệnh nhân mang bệnh lý nền như tim mạch, cao huyết áp, rối loạn miễn dịch, cơ địa lành thương kém… nhưng lại không được sàng lọc kỹ trước khi làm thủ thuật. Khi tai biến xảy ra thì hậu quả có thể rất nghiêm trọng”, chuyên gia nói thêm.

Theo Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ Việt Nam, thực tế ít được nhắc tới là không phải biến chứng nào cũng đến từ lỗi kỹ thuật. Nhiều trường hợp kết quả sau phẫu thuật không giống kỳ vọng ban đầu cũng trở thành áp lực rất lớn cho cả bệnh nhân lẫn bác sĩ.

“Trong ngành này có một dạng ‘biến chứng’ khá đặc biệt, đó là bệnh nhân không hài lòng với kết quả. Về mặt y khoa có thể ca mổ không sai, nhưng nếu khách hàng cảm thấy không đẹp như mong muốn thì tranh chấp vẫn có thể xảy ra”, ông chia sẻ.

Đặc thù của ngành thẩm mỹ nằm ở chỗ ngoài yếu tố an toàn, kết quả còn liên quan trực tiếp đến cảm nhận cá nhân, tâm lý và kỳ vọng của người làm đẹp. Chính điều này khiến áp lực với bác sĩ thẩm mỹ luôn rất lớn.

Các bệnh viện lớn hiện tiếp nhận rất nhiều ca tai biến từ các cơ sở thẩm mỹ bên ngoài chuyển tới, với mức độ ngày càng phức tạp. Có những trường hợp bị nhiễm trùng nặng, hoại tử vùng mặt, tắc mạch sau tiêm filler, biến dạng mũi hoặc mất thị lực. Thậm chí có bệnh nhân phải trải qua nhiều cuộc phẫu thuật kéo dài suốt nhiều năm chỉ để khắc phục hậu quả của một lần làm đẹp.

“Có những biến chứng rất nặng và rất khó cứu chữa. Nhiều trường hợp dù bác sĩ cố gắng hết sức nhưng vẫn để lại di chứng lâu dài, thậm chí ảnh hưởng cả cuộc đời bệnh nhân”, bác sĩ Lê Hành chia sẻ bài học kinh nghiệm.

Trong đào tạo bác sĩ tạo hình thẩm mỹ, yếu tố an toàn luôn được đặt lên hàng đầu bởi đây là chuyên ngành có tính đặc thù rất cao.

Ông cho rằng để một ca phẫu thuật thẩm mỹ diễn ra an toàn cần hội đủ nhiều điều kiện: bác sĩ phải được đào tạo bài bản, bệnh nhân phải được thăm khám, đánh giá đầy đủ, kỹ thuật thực hiện phải đúng chuyên môn, cơ sở vật chất đạt chuẩn, đồng thời phải có hệ thống quản lý, giám sát hiệu quả.

“Nếu tất cả yếu tố này đều được đảm bảo thì mức độ an toàn sẽ tăng lên rất nhiều. Nhưng vấn đề là hiện nay chỉ hệ thống y tế chính thống mới đáp ứng tương đối đầy đủ các tiêu chuẩn đó”, ông nhận định.

Trong khi đó, điều lo ngại nhất lại nằm ở lực lượng hành nghề “ngoài luồng”.

“Rất nhiều người tham gia làm đẹp hiện nay không được đào tạo y khoa chính quy nhưng vẫn thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Khi đã thiếu nền tảng chuyên môn thì gần như tất cả yếu tố an toàn đều không còn được đảm bảo nữa”, bác sĩ Lê Hành cảnh báo.