Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế
Mô hình cơ sở may thổ cẩm ở Thào Chư Phìn đến nhóm phụ nữ tự quản ở Sơn La, là điển hình cho thấy nội lực mạnh mẽ của phụ nữ khi được tiếp cận vốn, kỹ năng và cơ hội, từng bước làm chủ kinh tế và cuộc đời mình.
Theo nghiên cứu của nhóm tác giả là TS. Đại tá Nguyễn Thị Thuần và Thượng tá Nguyễn Thị Kim Liên - Khoa Tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam, Học viện Khoa học quân sự, để phát triển kinh tế trên địa bàn miền núi, cần tập trung vào việc phát triển các mô hình kinh tế hợp tác do phụ nữ làm chủ, đặc biệt trong các lĩnh vực như thổ cẩm, nông sản sạch, ẩm thực dân tộc và du lịch bản địa.
Cụ thể, mô hình “1+1”, mô hình "cả chi hội giúp một hội viên nghèo có địa chỉ" của chi hội phụ nữ Thào Chư Phìn, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai nên được nhân rộng. Nhóm nghiên cứu đã đưa ra ví dụ điển hình như cơ sở may của chị Giàng Thị Dở, thôn Hô Sáo Chải, xã Thào Chư Phìn đã tạo công ăn việc làm cho nhiều chị em trong thôn với thu nhập khoảng 200.000 đồng/ngày....
Theo nhóm nghiên cứu, các chính sách phát triển đời sống kinh tế, văn hóa cho phụ nữ Mông ở Lào Cai cần có sự tiếp cận từ chính người trong cuộc, từ cái nhìn bên trong để thực sự giúp đỡ họ vượt qua những rào cản của tập quán. Sự thay đổi về lượng sẽ dần dần dẫn đến sự biến chuyển về chất. Chỉ khi người phụ nữ làm chủ kinh tế thì mới thực sự làm chủ cuộc đời mình.
   |
| Các chuyên gia, nhà khoa học thảo luận tại hội thảo khoa học quốc gia “Đảm bảo tiếng nói và sự tham gia của phụ nữ dân tộc thiểu số và miền núi vào hoạt động phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh hiện nay”, được tổ chức mới đây. |
Khuyến khích mô hình tổ, nhóm kinh tế do phụ nữ làm chủ
Trong khi đó, nhóm nghiên cứu của TS. Phùng Thị Thuỳ Trang, ThS Phùng Thị Minh Trang, ThS Vũ Quang Hưng đã gợi mở nhóm biện pháp tăng cường sự tham gia kinh tế thực chất của phụ nữ dân tộc thiểu số.
Nghiên cứu đã dẫn một số mô hình mới như: phụ nữ DTTS, hội viên phụ nữ theo đạo giữ gìn nét đẹp trang phục truyền thống dân tộc thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ngôi nhà xanh..., trong đó nổi bật là mô hình nhóm phụ nữ tự quản về phát triển kinh tế ở Sơn La.
Nhóm nghiên cứu đã chỉ ra, mô hình phụ nữ DTTS tại Sơn La đã tổ chức các nhóm tự quản, hỗ trợ nhau phát triển sản xuất nông nghiệp sạch, xây dựng chuỗi cung ứng sản phẩm địa phương như chè, hoa quả, rau an toàn. Mô hình này đã góp phần nâng cao thu nhập trung bình của phụ nữ DTTS.
  |
| Hợp tác xã thủ công mỹ nghệ của phụ nữ đang dạy nghề, tạo việc làm để giúp hàng trăm người yếu thế ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo. Ảnh minh hoạ: Ngọc Tú. |
Theo số liệu từ nhóm nghiên cứu, ở Cao Bằng, tỷ lệ hộ nghèo đồng bào DTTS bình quân mỗi năm giảm trên 5%. Tỷ lệ hộ nghèo DTTS giảm từ 21,34% năm 2021 xuống còn 10,9% vào cuối năm 2024. Tỷ lệ giảm nghèo trong đồng bào DTTS ở Lào Cai giai đoạn 2021 - 2025 đều vượt kế hoạch T.Ư giao. Tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS bình quân giai đoạn giảm 6,63%/năm, vượt 0,63% so với kế hoạch T.Ư giao.
Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu cho rằng, cần tiếp tục xây dựng và nhân rộng các mô hình kinh tế do phụ nữ DTTS làm chủ. Khuyến khích, hỗ trợ hình thành các hợp tác xã, tổ nhóm sản xuất kinh doanh do phụ nữ DTTS lãnh đạo trong các lĩnh vực có lợi thế của vùng như nông nghiệp hữu cơ, du lịch cộng đồng, dệt thổ cẩm, chế biến nông sản...
Đặc biệt, cần tạo điều kiện thuận lợi để phụ nữ DTTS tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và các dịch vụ tài chính. Ngân hàng Chính sách Xã hội và các tổ chức tín dụng địa phương cần thiết kế các sản phẩm vay vốn ưu đãi đặc thù cho phụ nữ DTTS, có thủ tục đơn giản, linh hoạt và phù hợp với văn hóa, hoàn cảnh địa phương.
Điển hình như một số địa phương Đắk Lắk, Gia Lai đã thực hiện hiệu quả chính sách cho vay ưu đãi cho phụ nữ DTTS phát triển kinh tế hộ gia đình và cộng đồng, mô hình này hoàn toàn khả thi để nhân rộng.
Ngoài ra, việc xây dựng mạng lưới phụ nữ DTTS có thể giúp họ chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau và tăng cường tiếng nói trong các quyết định chính sách.
