Mang AI về xóm làng

TP - Nhà văn hóa xóm Nà Canh, xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên, những ngày tháng 7 luôn rộn rã tiếng cười trẻ thơ. Đó là lớp học "Bình dân học vụ số" đặc biệt do Đội sinh viên tình nguyện ngành Điện, Trường Điện - Điện tử, ĐH Bách khoa Hà Nội, tổ chức. Để có được những tiếng cười trẻ thơ ấy, cả đội sinh viên tình nguyện đã phải vượt qua muôn vàn khó khăn.

“Cháy giáo án” với câu hỏi về AI

Không có wifi, không máy chiếu, các bạn sinh viên tình nguyện phải mượn máy chiếu, sử dụng laptop cá nhân, phát wifi 4G điện thoại để trình chiếu bài giảng. Bạn Lê Thanh Quang, sinh viên năm 2 ngành Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, ĐH Bách khoa Hà Nội, nhớ lại: “Dù đã nhờ xã thông báo, nhưng buổi đầu học chỉ có lác đác vài em đến lớp. Không nản lòng, cả đội dành nguyên một ngày đi từng nhà vận động, giải thích cho phụ huynh, học sinh hiểu về tầm quan trọng của công nghệ, hứa hẹn sẽ có những giờ học vui nhộn”.

Buổi thứ 2, lớp học rộn ràng hơn hẳn khi có gần 40 em tham gia. Không chỉ học sinh mà nhiều phụ huynh khi chở con đến cũng ngồi lại cuối lớp cùng tham gia lớp học. Khi Quang giới thiệu về trí tuệ nhân tạo (AI), gõ câu lệnh, những dòng chữ trên màn hình hiện ra. Dưới lớp, nhiều em ngơ ngác tò mò. Em Hoàng Văn Nguyên (13 tuổi), giơ tay hỏi: "Anh ơi, ai đánh máy mà chữ chạy ra nhanh vậy ạ? AI có nấu ăn được không? AI có nói chuyện thay bố mẹ không?”.

a4.jpg
Đội SVTN ngành Điện, Trường Điện - Điện tử, ĐH Bách khoa Hà Nội lắp đèn năng lượng mặt trời thắp sáng đường quê tại xóm Nà Canh, xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên

Câu hỏi khiến cả lớp bật cười, nhưng đó cũng là dấu hiệu cho thấy các em rất quan tâm về công nghệ. “Khi nghe giảng các khái niệm về chuyển đổi số, về AI, các em ngáp ngái ngủ. Bởi với các em và nhiều phụ huynh, AI là một khái niệm mơ hồ, xa lạ. Buổi học bị “cháy” giáo án, vì không thể truyền đạt kiến thức theo những gì đã chuẩn bị. Ngay tối hôm ấy, cả đội nhóm họp lại, bàn cách thay đổi giáo án, phương thức giảng dạy sao cho gần gũi, thực tế, sinh động để các em dễ tiếp thu hơn”, Quang kể.

“Từ khi có đèn, người dân không còn phải dò dẫm ban đêm, trẻ em đến trường an toàn hơn. Việc di chuyển lúc sáng sớm hoặc chiều muộn cũng dễ dàng hơn rất nhiều. Chúng tôi thực sự xúc động khi chứng kiến bà con vui mừng trong ngày công trình hoàn thành. Khi những ánh đèn đầu tiên tỏa sáng, cũng là lúc những giọt nước mắt hạnh phúc lăn dài trên gương mặt đen sạm vì nắng gió của các tình nguyện viên”. Đội trưởng Dương Doãn Sơn, chỉ huy trưởng Chiến dịch Mùa hè xanh 2025 Đội SVTN ngành Điện, Trường Điện - Điện tử, ĐH Bách khoa Hà Nội

Thay vì lý thuyết khô khan, Quang và các đồng đội đã thiết kế giáo án đặc biệt. Họ dùng hình ảnh Doraemon để ví von AI là "bạn robot thông minh", tổ chức các trò chơi STEM như làm tên lửa nước từ chai nhựa, hướng dẫn các em sử dụng ChatGPT, viết các câu lệnh để giải đáp thắc mắc. Cùng với đó, các bạn sinh viên tình nguyện còn thiết kế hoạt động hỗ trợ lồng ghép trong lớp học như trò chơi dân gian, sticker thưởng điểm, tặng quà. Nhờ đó, các em hào hứng tham gia, rộn ràng tiếng cười vui. Lớp học duy trì ngày 2 buổi, mỗi buổi kéo dài 3 giờ đồng hồ.

Sau những buổi học, có em đã hào hứng viết ra ước mơ làm lập trình viên, kỹ sư AI. Có em thổ lộ, không ngờ dùng máy tính thú vị vậy. Điều đó khiến chúng tôi rất hạnh phúc vì đã truyền được sự tò mò, yêu thích khám phá cho những đứa trẻ vùng sâu, vùng xa”, Quang nói thêm.

Ðồng hành cùng người dân

Ngoài lớp “Bình dân học vụ số”, một trong những nhiệm vụ quan trọng và mang tính thời sự nhất mà các sinh viên tình nguyện đảm nhận, chính là hỗ trợ chính quyền địa phương hai cấp trong việc triển khai dịch vụ công trực tuyến tại cơ sở. Đội bố trí 2 nhóm sinh viên, túc trực liên tục trong giờ hành chính tại UBND xã Dân Tiến và trụ sở Công an xã Dân Tiến, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, kịp thời tư vấn, hỗ trợ người dân khi gặp những vướng mắc. Với tinh thần trách nhiệm cao, các bạn trẻ không chỉ dừng lại ở việc "đi dân nhớ, ở dân thương" mà còn góp phần tạo nên những chuyển động nhỏ nhưng bền bỉ trong công cuộc chuyển đổi số ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn.

Những tình nguyện viên tham gia thực hiện nhiệm vụ đều được tập huấn bài bản, kỹ lưỡng kiến thức, kỹ năng cũng như tìm hiểu các thông tin về địa phương. Bạn Nguyễn Hưng Phát, ngành Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, là một trong những thành viên tích cực của đội. Phát chia sẻ, khó khăn lớn nhất không nằm ở thao tác kỹ thuật mà chính là ở việc tiếp cận người dân - phần lớn là người cao tuổi hoặc đồng bào dân tộc thiểu số, không sử dụng điện thoại thông minh, e ngại khi tiếp xúc với công nghệ, sợ sai, sợ lừa đảo. Vì vậy, các thành viên luôn tập trung quan sát, khi thấy bất cứ người dân nào gặp khó khăn, lúng túng, ngay lập tức sinh viên tình nguyện có mặt, kiên nhẫn giải thích, tuyên truyền, hỗ trợ.

Có trường hợp người dân không mang đủ giấy tờ, đi lại nhiều lần nhưng vẫn không hoàn tất được hồ sơ. “Có bác lớn tuổi nổi nóng vì đến lần thứ ba vẫn thiếu giấy tờ cần thiết. Chúng tôi phải ngồi lại, kiểm tra từng bước, phát hiện ra những lỗi sai, giải thích cho bác hiểu rồi xin số điện thoại gọi nhờ con cháu bác mang giấy tờ bổ sung. Khi bác hiểu ra và hoàn thành được hồ sơ, bác xin lỗi và cảm ơn chúng tôi. Những lúc như vậy, các thành viên của đội đều cảm thấy nhẹ nhõm, mọi mệt mỏi tan biến”, Phát chia sẻ.

a2.jpg
Các bạn sinh viên tình nguyện dạy các em nhỏ về AI tại lớp “Bình dân học vụ số” ở nhà văn hoá xóm Nà Canh, xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên

Ðổi thay xóm làng

Lớp học “Bình dân học vụ số” hay hỗ trợ chính quyền địa phương 2 cấp chỉ là 2 trong rất nhiều hoạt động ý nghĩa của các chiến sĩ thuộc Đội sinh viên tình nguyện ngành Điện, Trường Điện-Điện tử, ĐH Bách khoa Hà Nội đang triển khai tại xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên.

Bạn Dương Doãn Sơn (sinh viên năm 3, ngành Kỹ thuật điều khiển và Tự động hoá), đội trưởng, kiêm chỉ huy chiến dịch Mùa hè xanh 2025 của Đội ngành Điện, Trường Điện - Điện tử, cho biết, có 88 tình nguyện viên tràn đầy nhiệt huyết và am hiểu công nghệ tham gia chiến dịch kéo dài từ 25/7 - 1/8/2025. Địa điểm được chọn đóng quân là xóm Mìn, xã Dân Tiến - một trong những xã khó khăn, xa nhất của tỉnh Thái Nguyên, với khoảng 70% đồng bào dân tộc thiểu số.

“Khi đi tiền trạm tại địa phương, chúng tôi luôn trăn trở về việc mang ánh sáng tri thức, tinh thần chuyển đổi số đến gần hơn với bản làng. Đội của chúng tôi được chia thành 6 nhóm, đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ lớp “Bình dân học vụ số”, lớp kỹ năng sống đến hỗ trợ vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thực hiện các công trình thanh niên “Thắp sáng đường quê”, tủ sách tri thức…”, đội trưởng Dương Doãn Sơn nói.

Sơn cho biết, xóm Mìn là nơi đặt trụ sở hành chính và các trường học. Tuy nhiên, ngay sau lưng xóm trung tâm này là một thung lũng lớn, ngăn cách với xóm Xúc Tác và xóm Nà Canh. Để đến được hai xóm này, người dân phải đi xuyên qua thung lũng tối đen như mực, nơi không có điện, không có đèn chiếu sáng, thậm chí không có sóng điện thoại. Cứ đến đầu dốc là sóng mất hoàn toàn, liên lạc gần như bị cắt đứt. Mỗi khi mưa xuống, nước dâng ngập giữa thung lũng, khiến đường đi trở nên trơn trượt, nguy hiểm.

"Đây là tuyến đường huyết mạch nối hai xóm đến trung tâm xã, cũng là con đường mà bà con phải đi hàng ngày để làm thủ tục hành chính, đưa con đến trường hay ra chợ. Vậy mà nhiều năm qua, người dân vẫn phải dắt xe, lần mò trong bóng tối hoặc chờ nhau đi thành từng nhóm để tránh rủi ro”, Sơn cho biết.

Trước thực tế đó, những kỹ sư tương lai của Trường Điện - Điện tử, đã bắt tay thực hiện công trình thắp sáng đường quê dài 2,5km, tại xóm Nà Canh, thuộc xã Dân Tiến, với 50 bóng đèn năng lượng mặt trời. Dù gặp không ít khó khăn về vận chuyển vật liệu qua địa hình hiểm trở, công trình đã hoàn thành đúng tiến độ, mang đến ánh sáng cho con đường từng nhiều năm bị bóng tối nuốt chửng mỗi khi màn đêm buông xuống.

Cùng chuyên mục

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

TPO - Ngày 19/11, Đoàn Thanh niên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức Chương trình “Hiến máu tình nguyện 2026” với thông điệp “Sắc xanh kết nối – Giọt hồng sẻ chia”, thu hút gần 400 cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người lao động trong toàn tập đoàn tham gia, tiếp nhận 352 đơn vị máu.

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

TPO - Tại hội nghị đối thoại với thanh niên Thủ đô, thanh niên đã nêu những vấn đề sát sườn như: Tháo gỡ rào cản nhà ở và chi phí sinh hoạt cho người trẻ; chính sách hỗ trợ ổn định nơi ở, việc làm, học tập khi giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đặc biệt, đề xuất mở rộng thi tuyển cạnh tranh chức danh lãnh đạo, quản lý...

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

TPO - Lee Jin Woo, sinh viên Trường Nha khoa thuộc Đại học Quốc gia Seoul (SNU), qua đời ở tuổi 32 sau khi mất liên lạc và vắng mặt tại buổi kiểm chứng năng lực. Cảnh sát tìm thấy mẩu giấy nghi là thư tuyệt mệnh. Cái chết của anh khiến dư luận Hàn Quốc chia rẽ giữa những lời tiếc thương và yêu cầu tiếp tục làm rõ nghi vấn gian lận chưa được xác minh.

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

TPO - Thầy cô, bạn bè, mái trường và người lính Hải quân là những hình ảnh học sinh ở Đặc khu Trường Sa chọn đưa vào tranh. Các em vẽ tranh tại hội thi của Trường Tiểu học Trường Sa trước thềm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

TPO - Chúc mừng Bộ Giáo dục và Đào tạo dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn mong muốn, Bộ GD&ĐT tiếp tục quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện để T.Ư Đoàn phối hợp, triển khai hiệu quả các chương trình, hoạt động dành cho đoàn viên, thanh thiếu nhi, góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ.

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

TPO - Nhằm giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và nâng cao trách nhiệm của thanh thiếu niên, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức cho 35 thanh niên có hành vi đua xe, gây rối trật tự công cộng và cổ vũ đua xe trái phép tham gia dọn vệ sinh, thắp hương tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Cà Đú.

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

TPO - Sáng 19/11, tại Thái Nguyên, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giao ban công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Cụm hoạt động số 1 năm 2026, nhằm đánh giá kết quả hoạt động, chia sẻ kinh nghiệm và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng công tác Đoàn trong thời gian tới.

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

TPO - Trần Trung Dũng và Lê Văn Quang là 2 trong số 99 thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026 được Thành phố Hà Nội tuyên dương. Điểm chung nổi bật của hai chàng trai sinh năm 2004 này là cán bộ lớp, sớm đứng trong hàng ngũ của Đảng, sở hữu điểm học tập toàn khóa 4.0/4.0 và điểm rèn luyện xuất sắc.

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

TPO - Trong số 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc các trường đại học, học viện trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, có nhiều đảng viên trẻ, “Sinh viên 5 tốt” các cấp, gương vượt khó vươn lên, sở hữu các công trình nghiên cứu khoa học đoạt giải thưởng trong nước và quốc tế, cùng nhiều sáng kiến, giải pháp sáng tạo, thiết thực trong học tập và đời sống.

nháp

Chuyến đi 'ngàn dặm' của những giáo viên trẻ tiêu biểu

TPO - 100 gương mặt xuất sắc được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" đến từ 35 đơn vị trên cả nước – từ những cô giáo mầm non vùng cao vượt rào cản ngôn ngữ để bám bản, đến các giảng viên đại học tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy. Tất cả hội tụ về TP Đồng Nai để tham dự Lễ tuyên dương “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương lần thứ V, năm 2026 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức.

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

"Có những ngày anh thấy cuộc đời sao mà ngột ngạt quá..." - Lời ca trong bài hát Bài này chill phết của Đen Vâu đã miêu tả chính xác cảm giác chênh vênh mà tôi mang theo khi bước vào ngưỡng tuổi hai mươi bảy.

Người trẻ chọn quà gì cho ngày Quốc tế đàn ông 19/11?

Người trẻ chọn quà gì cho ngày Quốc tế đàn ông 19/11?

TPO - Không chỉ những dịp lễ dành cho phụ nữ, ngày Quốc tế đàn ông 19/11 cũng trở thành dịp để các bạn trẻ bày tỏ tình cảm với phái mạnh. Cách chọn quà dịp này cũng cho thấy sự đa dạng trong sở thích, nhu cầu và quan niệm về việc trao gửi yêu thương.

Vinh danh 100 Nhà giáo trẻ tiêu biểu cấp Trung ương năm 2026

TPO - Năm nay, 100 gương mặt xuất sắc được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" đến từ 35 đơn vị trên cả nước – từ những cô giáo mầm non vùng cao vượt rào cản ngôn ngữ để bám bản, đến các giảng viên đại học tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy.