Học sinh lo chọn nhầm ngành 'hot' ảo

Tại chương trình tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp ở Trường THPT Cao Bá Quát Gia Lâm (Hà Nội) sáng 11/1, học sinh đặt nhiều câu hỏi liên quan đến phương án thi, tuyển sinh, chọn ngành nghề... Chuyên gia khuyên học sinh nắm chắc kiến thức sách giáo khoa, tìm hiểu kỹ phương thức tuyển sinh, giữ vững tinh thần sẵn sàng tham gia các kỳ thi riêng và thi tốt nghiệp THPT sắp tới.

Ngày hội có sự tham gia của hơn 20 trường đại học cử thầy cô giáo, chuyên gia đến tư vấn, giải đáp băn khoăn, thắc mắc trực tiếp cho học sinh, phụ huynh trước mùa tuyển sinh 2026.

Học sinh đặt câu hỏi cho các chuyên gia.

Nhiều học sinh đặt câu hỏi quan tâm đến phương thức tuyển sinh; quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ; chính sách điểm cộng ưu tiên học sinh giỏi tuyển sinh đầu vào cũng như chính sách cấp học bổng của các trường ĐH trong quá trình đào tạo...

Nắm chắc kiến thức sách giáo khoa

Chia sẻ với gần 2.000 học sinh, TS Hà Mạnh Tuấn, Đại học Bách Khoa Hà Nội khẳng định, năm nay các phương thức tuyển sinh cơ bản không có nhiều thay đổi so với năm ngoái. Ngoại trừ xét tuyển tài năng năm nay bỏ điểm học bạ.

Về phương án xét tuyển, Đại học Bách Khoa vẫn duy trì 3 phương thức tuyển sinh gồm: Xét tuyển tài năng, Xét theo điểm thi đánh giá tư duy, xét theo điểm thi tốt nghiệp THPT. Điểm khác là công thức tính điểm với những thí sinh đăng ký xét bằng hồ sơ năng lực kết hợp phỏng vấn thay đổi so với năm trước, cụ thể điểm học bạ sẽ được thay bằng điểm tư duy.

Ngoài 9 tổ hợp truyền thống, năm nay đơn vị có thêm tổ hợp K01 (Toán, Ngữ văn và một trong 4 môn Vật lý, Sinh học, Hoá học, Tin học). Trong đó điểm Ngữ văn tính hệ số 1, Toán hệ số 3, các môn còn lại hệ số 2. Thí sinh yêu thích lĩnh vực nào, chỉ cần đặt nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, hệ thống sẽ tự động lấy tổ hợp phù hợp.

Trả lời câu hỏi về bí quyết ôn luyện đạt điểm cao kỳ thi Đánh giá tư duy của học sinh, TS Tuấn nói rằng: cấu trúc bài thi gồm 3 phần: Toán học, Đọc hiểu và Khoa học.

"Trong đó, phần câu hỏi về Toán tổng hợp kiến thức đã học, có cả câu hỏi ở bậc THCS. Không có bí quyết gì khác ngoài việc các em cần nắm chắc kiến thức trong sách giáo khoa, chắc chắn sẽ làm tốt bài", TS Tuấn nói.

TS Hà Mạnh Tuấn và đại diện các trường ĐH trao đổi với học sinh tại sân trường.

Phần đọc hiểu, có thể ngữ liệu sẽ có chủ đề văn học, thời sự, chính trị... nhằm kiểm tra năng lực đọc hiểu và trả lời các câu hỏi liên quan.

Ở phần Khoa học, câu hỏi tổng hợp kiến thức có thể khiến thí sinh nghĩ là bộ môn Sinh học, Hoá học, Vật lý nhưng thực tế dữ liệu đã được xử lý để đánh giá năng lực tư duy. Trong các lần thi thử, học sinh thủ khoa thường rời vào khối D. Do đó, học sinh phải học chắc kiến thức và nắm được bản chất của vấn đề để vận dụng các câu hỏi tư duy.

"Bài thi có giá trị 2 năm nên học sinh lớp 11 cũng đã có thể tham gia. Mỗi năm có 3 đợt thi, như vậy mỗi thí sinh có 6 cơ hội dự thi và hiện có hơn 50 trường ĐH lấy kết quả đánh giá tư duy để xét tuyển", TS Tuấn chia sẻ.

Về vấn đề sinh viên lo lắng, Đại học Bách Khoa sẽ chuyển sang tỉnh Hưng Yên, TS Tuấn cho biết, đơn vị vừa được Hưng Yên cấp phép xây dựng khuôn viên 2. Khi hoàn thành, đào tạo sinh viên đại học có thể ở đó, vị trí hiện tại sẽ dành cho nghiên cứu.
"Tuy nhiên, hiện tại đơn vị mới chỉ lập dự án. Trong vòng 5 năm tới, sinh viên vẫn theo học tại Đại học Bách Khoa Hà Nội như hiện nay", ông Tuấn nói.

Lo bùng nổ xu thế ảo

Một học sinh lớp 12 đặt câu hỏi với đại diện các trường đại học về lo ngại các xu thế ngành học ảo. Em ví dụ, Công nghệ bán dẫn hiện nay bùng nổ nhưng liệu theo học thì những năm tới có còn "hot" và khi tốt nghiệp liệu có còn cơ hội việc làm hay bị cạnh tranh?

TS Nguyễn Thanh Bình, ĐH Khoa học Tự Nhiên (ĐHQG Hà Nội) cho rằng, Công nghệ bán dẫn không sốt ảo mà cùng với sự phát triển của khoa học đã trở thành xu thế. Những năm tới ngành này sẽ ngày càng phát triển do đó học sinh thật sự yêu thích và có năng lực nên tham gia.

Học sinh tìm hiểu thông tin về tuyển sinh tại ngày hội.

ĐH Khoa học Tự nhiên là 1 trong 18 trường được đầu tư phòng thí nghiệm với các thiết bị hiện đại để người học thực hành đồng thời có chương trình liên kết với các doanh nghiệp tạo môi trường học tập gắn liền ứng dụng thực tiễn.

TS Bình cho biết, năm 2026, phương thức tuyển sinh của trường tương tự năm ngoái và dành số lượng chỉ tiêu tuyển sinh theo kết quả thi Tốt nghiệp THPT khá cao, một phần để xét tuyển theo điểm bài thi đánh giá năng lực.

Đại diện các trường ĐH cũng cung cấp thông tin giá trị về các ngành nghề, xu hướng học sinh chọn ngành nghề, tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm... nhằm giúp học sinh, phụ huynh hiểu rõ hơn về các ngành nghề, đầu ra.

Tại chương trình, ông Hoàng Đức Thuận, Hiệu trưởng trường THPT Cao Ba Quát- Gia Lâm cho biết, năm 2026 là một dấu mốc đặc biệt quan trọng đối với các em học sinh, khi Kỳ thi tốt nghiệp THPT và công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng được triển khai theo tinh thần đổi mới toàn diện, phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Kỳ thi không chỉ đánh giá kiến thức đơn thuần mà chú trọng hơn tới năng lực vận dụng, tư duy, khả năng lựa chọn môn học và định hướng nghề nghiệp của mỗi học sinh.

Theo ông Thuận, trong bối cảnh đó, việc xác định sớm mục tiêu học tập, hiểu rõ yêu cầu của kỳ thi, cũng như nắm bắt thông tin tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng là hết sức cần thiết.

Các em không còn đi theo một lộ trình chung duy nhất, mà cần chủ động lựa chọn tổ hợp môn, ngành học phù hợp với năng lực, sở trường và ước mơ của bản thân, đồng thời đáp ứng nhu cầu của xã hội và thị trường lao động.