Theo Văn phòng SPS Việt Nam, danh mục bị ảnh hưởng trải rộng trên 20 nhóm hàng, tập trung vào các mặt hàng có nguy cơ rủi ro kiểm dịch cao như thủy sản tươi sống, rau quả tươi, gia vị, dược liệu, cà phê, cây giống, ngũ cốc, thuốc lá, thức ăn chăn nuôi và các sản phẩm có nguồn gốc động vật.
Theo yêu cầu của phía Trung Quốc, doanh nghiệp nước ngoài khi xuất khẩu các mặt hàng thuộc diện này phải cung cấp thông tin xác nhận đáp ứng tiêu chuẩn của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) trong hồ sơ nhập khẩu.
Văn phòng SPS Việt Nam cũng lưu ý, tên doanh nghiệp và mã số đăng ký tại Trung Quốc phải trùng khớp tuyệt đối với thông tin trên Giấy chứng nhận “Đăng ký doanh nghiệp nước ngoài tham gia sản xuất, chế biến và lưu giữ động vật, thực vật và các sản phẩm…”. Trường hợp doanh nghiệp đăng ký nhiều nhóm mặt hàng khác nhau, việc khai báo phải tách riêng theo từng mã số tương ứng với từng đối tác, doanh nghiệp đối ứng phía Trung Quốc, tránh tình trạng “dùng chung” mã số gây rủi ro bị từ chối thông quan.
Điều này đồng nghĩa, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản - thủy sản của Việt Nam phải hoàn tất thủ tục “thư xác nhận” trước khi thực hiện khai báo hải quan tại Trung Quốc. Nếu chưa có thư xác nhận hợp lệ, lô hàng có nguy cơ bị ách tắc hoặc không được tiếp nhận tại cửa khẩu.
Ông Ngô Xuân Nam - Phó giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam - cho biết, “thư xác nhận” không thay thế chứng thư kiểm dịch cho từng lô hàng, mà là điều kiện nền tảng để doanh nghiệp được đăng ký và duy trì mã số xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.
Đáng chú ý, nhóm rau quả tươi như sầu riêng, chuối, mít vốn đã chịu điều chỉnh bởi các nghị định thư song phương về kiểm dịch nếu đồng thời nằm trong danh mục phải có thư xác nhận, sẽ tiếp tục đối mặt với yêu cầu hồ sơ và khai báo chặt chẽ hơn ở khâu thông quan.
Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng nâng cao hàng rào kỹ thuật, việc chủ động chuẩn hóa quy trình, đầu tư bài bản cho hồ sơ pháp lý không còn là lựa chọn, mà là điều kiện để nông sản Việt giữ được “cửa vào” thị trường lớn nhất của mình.
Lãnh đạo Văn phòng SPS Việt Nam khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp khẩn trương cập nhật đầy đủ danh mục gần 2.600 dòng sản phẩm thuộc diện phải có thư xác nhận, chủ động rà soát thông tin đăng ký doanh nghiệp, mã số xuất khẩu và phương thức tra cứu công khai do phía Trung Quốc công bố, từ đó chuẩn bị hồ sơ sớm để tránh gián đoạn xuất khẩu khi quy định có hiệu lực.
