Nhận được thông tin tình báo rằng Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đang họp với các quan chức cấp cao Iran vào sáng ngày 28/2, Mỹ và Israel đã đẩy nhanh kế hoạch tấn công, với hy vọng xóa sổ toàn bộ ban lãnh đạo cấp cao của nước này cùng lúc.
Nếu thành công, giới chức Mỹ tin rằng khoảng trống quyền lực sẽ được lấp đầy bởi một nhóm quan chức cấp thấp hơn mà họ hy vọng sẵn sàng mở ra thời kỳ mới thân thiện với Mỹ.
Đợt không kích đầu tiên nhằm vào các mục tiêu trên khắp Iran đã khiến Đại giáo chủ Khamenei và nhiều trợ lý cấp cao thiệt mạng. Tuy nhiên, khi báo cáo bắt đầu được gửi về, một vấn đề mới đã xuất hiện: Tất cả những người mà chính quyền Mỹ muốn trở thành lãnh đạo Iran kế nhiệm cũng đã thiệt mạng.
“Phần lớn những người chúng tôi dự tính đã chết. Bây giờ chúng tôi có một nhóm khác. Theo các báo cáo thì họ cũng có thể đã chết. Vì vậy tôi đoán sẽ có làn sóng thứ ba xuất hiện. Chẳng bao lâu nữa chúng tôi sẽ không biết ai cả”, Tổng thống Mỹ Trump thừa nhận vài ngày sau đó.
Thay vì sụp đổ nhanh chóng, bộ máy lãnh đạo Iran đã củng cố quyền kiểm soát và đáp trả mạnh mẽ hơn nhiều so với dự đoán của giới chức Mỹ, tấn công các mục tiêu trên khắp Trung Đông, bao gồm cả tàu chở dầu trong khu vực. Iran đã gần như chặn các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu mà Washington đang chật vật kiểm soát.
Cuộc chiến lan rộng với hàng loạt đòn đáp trả của Iran đã biến kế hoạch mà Nhà Trắng từng hình dung chỉ là một chiến dịch quân sự tập trung trong vài tuần trở thành cuộc chiến không có điểm kết thúc rõ ràng, leo thang vượt ngoài tầm kiểm soát của Mỹ, với các hậu quả kinh tế và chính trị ngày càng lan rộng.
Tổng thống Trump vẫn ca ngợi chiến dịch tấn công là một thành công vang dội, cho rằng Mỹ có thể tuyên bố chiến thắng bất cứ lúc nào. Nhưng sau 2 tuần, chính quyền của ông vẫn chưa thể đưa ra một chiến lược rõ ràng để kết thúc cuộc chiến ngày càng phức tạp này, CNN dẫn lời các quan chức nắm được tình hình nội bộ cho biết.
Từ khi bắt đầu chiến dịch, 13 lính Mỹ đã thiệt mạng và khoảng 140 người khác bị thương. Trên khắp nước Mỹ, các cuộc thăm dò cho thấy hầu như dư luận không ủng hộ ý tưởng chiến tranh.
Điều này khiến các quan chức Mỹ phải gấp rút đề ra kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo của chiến dịch, nhớ rõ những sai lầm quân sự của Mỹ ở Trung Đông nhưng vẫn chưa biết làm thế nào để tránh bước vào vết xe đổ.
Tự tin vì những chiến dịch trước
Trong một cuộc trả lời phỏng vấn, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt bác bỏ ý kiến cho rằng Tổng thống Trump và đội ngũ trợ lý của ông không chuẩn bị cho bất kỳ diễn biến nào trong 14 ngày qua. Bà khẳng định tổng thống đã được thông báo đầy đủ về các rủi ro khác nhau và quyết định việc mở chiến dịch quân sự ở Iran là xứng đáng.
Theo bà Karoline Leavitt, ông Trump đã được cố vấn cụ thể rằng kết quả dễ xảy ra nhất là người thay thế ông Khamenei vẫn tiếp tục cứng rắn, dù giới chức Mỹ hy vọng chiến dịch có thể đưa một gương mặt thân thiện với Mỹ lên lãnh đạo Iran.
“Đó vẫn là hy vọng và cũng là một khả năng. Nhưng kết quả có khả năng cao nhất được trình lên tổng thống, và ông ấy biết điều này, rằng một người cứng rắn hơn sẽ được bổ nhiệm”, bà Leavitt nói.
Tổng thống Trump cũng được thông báo về khả năng Iran trả đũa rộng hơn và đóng cửa eo biển Hormuz. Tuy vậy, được khích lệ bởi những thành công quân sự trước đó, ông vẫn quyết định tiến hành.
Tổng thống Trump từng ra lệnh ám sát tướng Qasem Soleimani của Iran trong nhiệm kỳ đầu tiên và ném bom 3 cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6/2025.
Sau những điều đó, Iran trả đũa tương đối hạn chế, khiến giới chức Mỹ tin rằng Tehran lần này cũng sẽ không phản ứng quá mạnh. Trong khi đó, Mỹ và Israel đã đạt được tiến triển đáng kể trong việc làm suy yếu các lực lượng ủy nhiệm của Iran trong khu vực như Hamas và Hezbollah. Khi một làn sóng biểu tình nổ ra trên khắp Iran vào tháng 1, giới chức Mỹ tin rằng hàng ngũ lãnh đạo Iran yếu hơn bao giờ hết.
Tổng thống Trump cũng tự tin sau khi lực lượng Mỹ triển khai chiến dịch đột kích Venezuela và bắt Tổng thống Nicholas Maduro chỉ sau 1 đêm. Sự thất vọng với tiến độ chậm chạp của các cuộc đàm phán hạt nhân khiến ông Trump càng hào hứng với một chiến thắng quân sự nhanh chóng khác.
Khi Tổng thống Trump ngày càng nghiêng về phương án tấn công, những người xung quanh ông nhanh chóng ủng hộ, đặt cược vào các dự báo lạc quan rằng Iran có thể bị đánh bại nhanh chóng.
Nhưng thực tế không diễn ra như vậy.
Iran nhanh chóng bổ nhiệm lãnh tụ tối cao mới, trong khi dân chúng nước này không có dấu hiệu nổi dậy.
Iran tiến hành nhiều cuộc tấn công trả đũa vào các mục tiêu trong khu vực, làm tê liệt giao thông qua eo biển Hormuz. Chỉ sau vài ngày, giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng 65 cent lên 3,63 USD/gallon - mức cao nhất trong gần 2 năm.
Tổng thống Trump cho rằng việc đạt được mục tiêu chiến tranh xứng đáng giá với “nỗi đau ngắn hạn” mà người Mỹ phải chịu khi giá xăng tăng và bất ổn toàn cầu.
Tuy nhiên, nhiều đồng minh của ông tỏ ra bi quan và đặt câu hỏi liệu các cố vấn có nói toàn bộ sự thật cho ông hay không.
Khi cuộc chiến bước sang tuần thứ 3, Tổng thống Trump có vẻ hào hứng với việc ca ngợi những thành công hiện tại hơn là đối mặt với con đường đầy bất định phía trước.
Khi được hỏi trong một cuộc phỏng vấn trên FOX Radio rằng khi nào chiến tranh sẽ kết thúc, ông nói: “Khi tôi cảm thấy nó. Cảm nhận trong xương của tôi”.
