Thành tích đến đâu khen thưởng đến đó
Sáng 18/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, dự thảo Luật dự kiến sửa đổi, bổ sung 48/96 điều của luật hiện hành. Theo ông, nội dung cơ bản tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tổ chức thi đua, danh hiệu thi đua và tiêu chuẩn danh hiệu thi đua; quy định tiêu chuẩn hình thức, thẩm quyền khen thưởng…
Tờ trình của Chính phủ nêu rõ, về tiêu chuẩn Chiến sĩ thi đua cơ sở, dự thảo sửa đổi, điều chỉnh tiêu chuẩn “Đạt danh hiệu Lao động tiên tiến” hoặc "Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được cấp có thẩm quyền đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Nguyên tắc khen thưởng trong dự thảo luật cũng được đổi mới theo hướng “thành tích đến đâu khen thưởng đến đó, không nhất thiết phải được tặng hình thức khen thưởng ở mức thấp mới được tặng hình thức khen thưởng ở mức cao hơn”.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ nêu rõ, quy định này nhằm gỡ bỏ rào cản hành chính, cho phép khen thưởng kịp thời, đặc biệt đối với các thành tích đột xuất, không cần phải chờ đợi quá trình tích lũy danh hiệu theo tuần tự.
Bên cạnh đó, dự thảo luật cũng làm rõ nguyên tắc chỉ khen thưởng "một lần, một hình thức” đối với một thành tích đột xuất hoặc chuyên đề, nhằm đảm bảo tính chính xác và tránh trùng lặp thành tích.
Trong lần sửa đổi này, Chính phủ đề xuất bổ sung nguyên tắc chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu, dám đổi mới, có giải pháp đột phá mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học và công nghệ.
Đây là sự thể chế hóa trực tiếp các chủ trương của Đảng tại Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, biến Luật Thi đua, khen thưởng thành công cụ khuyến khích thay vì chỉ là công cụ ghi nhận.
Cân nhắc tiêu chí “dám đổi mới”, “có giải pháp đột phá”
Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị cân nhắc các tiêu chí như “dám đổi mới”, “có giải pháp đột phá” do khó định lượng.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị đánh giá tính khả thi của quy định giao người đứng đầu bộ, ngành, địa phương công nhận phạm vi ảnh hưởng toàn quốc của sáng kiến, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Về nguyên tắc thi đua, khen thưởng, thường trực cơ quan thẩm tra cho rằng, việc bổ sung này liên quan đến hình thức khen thưởng. Vì vậy, đề nghị Chính phủ làm rõ tính cần thiết bổ sung nguyên tắc này và làm rõ việc bổ sung nguyên tắc này có phá vỡ tính nhất quán của hình thức khen thưởng tích lũy hay không.
Về danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc, Chiến sĩ thi đua bộ, ban, ngành, tỉnh, chiến sĩ thi đua cơ sở, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc việc giao Chính phủ quy định.
Theo Quy định số 366 của Trung ương, tỷ lệ cá nhân được xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” bị khống chế không quá 20% số người được xếp loại “hoàn thành tốt nhiệm vụ”, trường hợp đơn vị có thành tích vượt trội cũng không quá 25%.
Cơ quan thẩm tra cho rằng quy định này có thể làm phát sinh thêm điều kiện đối với danh hiệu thi đua, trong khi đây là điều kiện quan trọng để xét các danh hiệu và hình thức khen thưởng cao hơn, đặc biệt là khen thưởng công trạng.
Vì vậy, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị nghiên cứu giải pháp bảo đảm tính ổn định, minh bạch và tránh khen thưởng tràn lan.
