Gỡ nút thắt thể chế, tăng nguồn cung nhà ở
Hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững” do báo Thanh tra tổ chức sáng 22/7, ông Hà Quang Hưng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng - cho rằng, thị trường nhà ở vẫn tồn tại nhiều bất cập kéo dài. Nổi bật là tình trạng lệch pha cung - cầu khi nguồn cung căn hộ cao cấp dư thừa, trong khi phân khúc nhà ở giá phù hợp và nhà ở cho thuê dài hạn phục vụ nhu cầu thực lại thiếu hụt.
Bên cạnh đó, giá nhà hiện đã vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân. Tại các đô thị lớn, giá nhà cao gấp nhiều lần thu nhập bình quân khiến người lao động ngày càng khó tiếp cận chỗ ở. Trong khi đó, các chính sách ưu đãi hiện hành vẫn chưa đủ hấp dẫn để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nhà ở cho thuê.
Theo ông Hưng, để khơi thông thị trường, yếu tố quan trọng nhất vẫn là hoàn thiện thể chế. Hệ thống pháp luật cần ổn định, minh bạch, đồng bộ và đặc biệt phải có tính khả thi.
Song song với hoàn thiện thể chế, Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án. Nhiều thủ tục đối với nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đã được cắt giảm, từ khâu chấp thuận chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư đến việc bỏ bước phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch để thực hiện trực tiếp công tác phê duyệt quy hoạch...
Theo ông Hưng, ba nhóm giải pháp gồm hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số sẽ góp phần giảm chi phí, rút ngắn thời gian triển khai dự án, từ đó gia tăng nguồn cung và hỗ trợ thị trường phát triển lành mạnh.
Đa dạng hóa nguồn vốn
Ở góc độ điều hành chính sách tiền tệ, ông Đào Văn Hà - Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê, Ngân hàng Nhà nước - cho biết, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất điều hành ổn định, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng công khai lãi suất cho vay trên website để tăng tính minh bạch và giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn.
Đối với nhà ở xã hội, cơ quan quản lý tiền tệ áp dụng hệ số rủi ro thấp hơn so với các khoản vay bất động sản thương mại nhằm khuyến khích các ngân hàng mở rộng tín dụng cho phân khúc này.
Năm nay, định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%. Tuy nhiên, để ưu tiên các lĩnh vực thiết yếu, từ ngày 29/5/2026, phần dư nợ tăng thêm dành cho nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất sẽ không bị tính vào chỉ tiêu kiểm soát tăng trưởng tín dụng.
"Bất động sản là lĩnh vực có nhu cầu vốn trung và dài hạn rất lớn. Nếu phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng sẽ tạo áp lực lên hệ thống tài chính và làm giảm hiệu quả phân bổ nguồn lực của nền kinh tế", ông Hà nói.
Vì vậy, ông Hà cho rằng, cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn, hướng tới sự cân bằng giữa tín dụng ngân hàng và các nguồn vốn trên thị trường vốn. Nhu cầu vốn của doanh nghiệp bất động sản cần được đáp ứng nhiều hơn thông qua thị trường trái phiếu minh bạch, các quỹ đầu tư bất động sản (REITs), thị trường chứng khoán cũng như nguồn vốn đầu tư nước ngoài thông qua hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A).
Để dòng vốn đi đúng địa chỉ, Ngân hàng Nhà nước cũng kiến nghị Bộ Xây dựng sớm nghiên cứu ban hành Nghị định về Quỹ phát triển nhà ở; xây dựng mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý; đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhà ở, đất đai và thị trường bất động sản. Đây sẽ là nền tảng để các tổ chức tín dụng định giá tài sản sát thực tế hơn, nâng cao chất lượng tín dụng, đồng thời hạn chế tình trạng đầu cơ.
Theo ông Hà, mục tiêu trong giai đoạn phát triển mới không chỉ là khơi thông dòng vốn cho thị trường bất động sản mà quan trọng hơn là phân bổ nguồn lực hiệu quả, tập trung vào các dự án tạo ra giá trị thực và đáp ứng nhu cầu ở thực của người dân. Khi thể chế được hoàn thiện, nguồn cung được cải thiện và dòng vốn được dẫn dắt đúng hướng, thị trường bất động sản sẽ có nền tảng để phát triển ổn định, minh bạch và bền vững.
