Ăn nhiều thịt, tăng bệnh

Ăn nhiều thịt, tăng bệnh
Sau 10 năm, lượng thịt cá tiêu thụ trong bữa ăn của người Việt đã tăng gấp rưỡi nhưng rau xanh lại giảm. Thịt cá tăng nên bệnh tật liên quan đến ăn uống đang là mối quan ngại của các chuyên gia y tế.

Ăn nhiều thịt, tăng bệnh

> Ăn nhiều thịt đỏ tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Sau 10 năm, lượng thịt cá tiêu thụ trong bữa ăn của người Việt đã tăng gấp rưỡi nhưng rau xanh lại giảm. Thịt cá tăng nên bệnh tật liên quan đến ăn uống đang là mối quan ngại của các chuyên gia y tế.

Bữa ăn của người Việt đã tăng gấp rưỡi lượng thịt, cá. Ảnh: N.C.T.
Bữa ăn của người Việt đã tăng gấp rưỡi lượng thịt, cá. Ảnh: Tuổi Trẻ

Ông Lê Danh Tuyên, phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, cho biết như trên. Viện Dinh dưỡng là cơ quan chủ trì cuộc nghiên cứu về khẩu phần ăn của người Việt năm 2010.

Cuộc tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc năm 2010 được triển khai từ tháng 9-2009 đến hết năm 2010, do Viện Dinh dưỡng quốc gia và Tổng cục Thống kê thực hiện trên 7.600 hộ gia đình, sinh sống ở tất cả các vùng sinh thái trên cả nước.

Tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc tiến hành 10 năm/lần, nhằm đánh giá hiệu quả chương trình dinh dưỡng đã triển khai trong 10 năm qua và thu thập thông tin để xây dựng chiến lược quốc gia về dinh dưỡng cho giai đoạn tới.

Song song với kết quả điều tra này, Viện Dinh dưỡng quốc gia đang xây dựng chiến lược dinh dưỡng quốc gia 2011-2020, dự kiến trình Chính phủ phê duyệt trong năm nay.

Bữa ăn hằng ngày của người dân đang có rất nhiều thay đổi những năm gần đây. Trước đây, khẩu phần ăn hằng ngày tương đối đơn điệu, bữa ăn chủ yếu là cơm và rau, ít thịt cá.

Mô hình bữa ăn đơn điệu như vậy hiện vẫn còn thấy ở một số vùng nông thôn nghèo, vùng khó khăn hay xảy ra thiên tai hoặc ở những gia đình nghèo cả ở nông thôn và thành thị...

Nhưng ở một bộ phận lớn người dân các vùng thành phố, vùng nông thôn khá giả và ở nhiều tầng lớp có thu nhập khá thì cơ cấu các chất sinh năng lượng trong khẩu phần đang có thay đổi rất lớn.

Những điểm mới nhất về khẩu phần ăn của người Việt trong nghiên cứu này, thưa ông?

Người dân ăn nhiều thịt, cá, trứng hơn so với trước đây. Trong khi thức ăn nguồn gốc động vật tăng lên thì số lượng rau các loại lại thấp đi (xem bảng).

Điều này có liên quan gì đến tình hình các bệnh mãn tính như rối loạn chuyển hóa, tim mạch hay tiểu đường đang gia tăng rất mạnh ở VN không?

Những thay đổi về tiêu thụ lương thực - thực phẩm hằng ngày đã ảnh hưởng rất lớn đến mô hình bệnh tật và tử vong hiện nay ở nước ta. Trong khi tỉ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm giảm hẳn nhờ hiệu quả phòng chống dịch bệnh, thì tỉ lệ mắc và tử vong do các bệnh mãn tính không lây có xu hướng tăng lên. Đây cũng là quy luật chung cho các nước phát triển khi bước vào giai đoạn chuyển tiếp về kinh tế.

Chất lượng sống hiện nay của một bộ phận người dân tăng lên, chất lượng dinh dưỡng về bữa ăn cũng tăng. Sự dư thừa năng lượng liên quan chặt chẽ đến sự gia tăng của thừa cân, béo phì. Tiêu thụ thịt, chất béo cũng làm tỉ lệ người có hàm lượng lipit trong máu tăng, tỉ lệ người mắc bệnh tiểu đường cũng tăng lên.

Như vậy theo ông, cần điều chỉnh những gì?

Thành phần thực phẩm trong bữa ăn hiện nay có những thay đổi không như mong muốn. Mức tiêu thụ thịt cao hơn mức khuyến cáo khá nhiều, trong khi mức tiêu thụ cá và các loại thủy sản khác, đặc biệt là rau còn thấp.

Chúng ta nên giữ mức ăn thịt và các món ăn chế biến từ thịt xung quanh 50-60 gam/người/ngày, nên tăng ăn cá và thủy/hải sản lên 100-150 gam/người/ngày, cố gắng tăng lượng rau và quả chín. Rau nên ăn 200-300 gam mỗi ngày. Hạn chế dầu mỡ ở mức 20 gam/ngày/người. Như thế, chúng ta vẫn giữ được cơ cấu sinh năng lượng ở mức hợp lý và tránh những ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.

Thịt là loại thực phẩm chứa protit động vật, có giá trị sinh học cao hơn protit thực vật, có một số vi chất dinh dưỡng cần thiết nhưng ăn nhiều thịt và nhiều lần trong tuần có thể gây nhiều hậu quả xấu với sức khỏe.

Nhiều nghiên cứu khoa học chỉ ra mối liên quan ăn nhiều thịt với các bệnh tim mạch, khớp, bệnh dị ứng, ung thư và cả hiện tượng làm mất canxi trong cơ thể. Về muối, khuyến cáo mỗi người chỉ nên dùng dưới 10 gam/ngày.

Ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 6 tháng tuổi, cần cho bú sữa mẹ hoàn toàn. Sau giai đoạn sáu tháng cần cho trẻ bú mẹ kéo dài đến 2 tuổi, bên cạnh bữa ăn. Trẻ ăn quá nhiều protit kể cả protit từ sữa bò gây nên gánh nặng cho hoạt động của thận.

Với kết quả nghiên cứu này, ông cho rằng cần có những khuyến cáo gì về thực hành dinh dưỡng và chính sách liên quan đến dinh dưỡng và sức khỏe?

Đến nay chúng ta vẫn còn đến 29,3% trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi, đây là lý do chính dẫn đến chiều cao thấp ở người trưởng thành. Nguyên nhân chính là thiếu đa vi chất dinh dưỡng ở người mẹ ngay từ thời kỳ trước khi mang thai, trong khi mang thai, thời kỳ cho con bú và ở trẻ em dưới 2 tuổi. Đây cũng chính là hậu quả của khẩu phần ăn đơn điệu, mất cân đối kể trên.

Bên cạnh đó, các bệnh liên quan đến chế độ ăn không hợp lý, tiêu thụ nhiều năng lượng, chất béo và cả protit cũng tăng lên. Điều này đang tạo ra “gánh nặng kép” về suy dinh dưỡng ở nước ta.

Các khuyến cáo về thực hành dinh dưỡng và chính sách liên quan đến dinh dưỡng, sức khỏe sẽ là một phần quan trọng của Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2011-2020 mà Bộ Y tế đang cùng các bộ khác soạn thảo, sớm trình Chính phủ trong năm nay. Trong đó có việc dán nhãn dinh dưỡng cho thực phẩm để người dân có quyền chọn lựa, biết được thực phẩm mình ăn bao gồm những gì, hàm lượng bao nhiêu.

Chúng ta cũng cần có những hướng dẫn về hoạt động thể lực cụ thể cho từng nhóm đối tượng, dựa trên mức tiêu hao năng lượng. Cần tăng cường truyền thông để mọi người có ý thức và thực hành duy trì lối sống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý, giữ vệ sinh an toàn thực phẩm, không hút thuốc lá, tăng cường hoạt động thể lực hằng ngày... nhằm bảo vệ sức khỏe, phòng chống bệnh tật, nâng cao chiều cao người trưởng thành, đồng thời góp phần kéo dài tuổi thọ người Việt Nam.

Biến động khẩu phần ăn của người Việt

Theo Lan Anh
Tuổi Trẻ

Cùng chuyên mục

Công nghệ điều trị ung thư tiên tiến của Nhật Bản chính thức có mặt tại Việt Nam

Việt Nam sắp đón 30.000 chuyên gia y tế từ hơn 120 quốc gia

TPO - Từ ngày 15 đến 17/9/2027, Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam (Global Health Week Vietnam 2027) dự kiến diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội, với quy mô hơn 500 gian hàng, 30.000 chuyên gia đến từ hơn 120 quốc gia và 300 diễn giả quốc tế.

Cần Thơ có thêm bệnh viện hiện đại 950 tỷ đồng

Cần Thơ có thêm bệnh viện hiện đại 950 tỷ đồng

TPO - Ngày 18/11, Bộ Y tế tổ chức Lễ khánh thành Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình Trung ương Cần Thơ (thuộc Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ), với tổng vốn đầu tư 950 tỷ đồng. Công trình đánh dấu bước phát triển quan trọng trong định hướng phát triển y tế chuyên sâu của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Dịch sốt xuất huyết và tay chân miệng tăng tại Vĩnh Long. Sở Y tế yêu cầu giám sát chặt, xử lý ổ dịch sớm và tăng cường phòng bệnh, hạn chế ca nặng, tử vong.

Bệnh truyền nhiễm diễn biến phức tạp, Vĩnh Long chỉ đạo khẩn

TPO - Số liệu giám sát những tuần gần đây cho thấy, dịch bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, tay chân miệng, bệnh dại, viêm não mô cầu... đang diễn biến phức tạp và tăng mạnh tại tỉnh Vĩnh Long. Trong đó, riêng bệnh tay chân miệng tăng tới 70% so cùng kỳ năm trước.

Đặc quyền mới tại Vinhomes Riverside: Người cao tuổi được khám miễn phí, cả gia đình giảm 20% viện phí

Đặc quyền mới tại Vinhomes Riverside: Người cao tuổi được khám miễn phí, cả gia đình giảm 20% viện phí

Không cần mua thêm bất động sản, chẳng còn nỗi lo di chuyển mỗi khi trái gió trở trời hay khám định kỳ, cư dân Vinhomes Riverside (Hà Nội) nay được hưởng trọn đặc quyền y tế cao cấp với bệnh viện quốc tế Vinmec ngay trong lòng khu đô thị. Việc bổ sung tiện ích “hàng hiệu” kèm loạt ưu đãi thiết thực như tặng gói khám tổng quát cao cấp cho người cao tuổi, giảm 20% viện phí… khẳng định cam kết đồng hành, chăm sóc cư dân trọn đời của chủ đầu tư.

Liệu pháp miễn dịch mở rộng hướng tiếp cận mới trong điều trị các bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ

Liệu pháp miễn dịch mở rộng hướng tiếp cận mới trong điều trị các bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ

Chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật những tiến bộ trong điều trị ung thư vú tam âm, ung thư cổ tử cung và ung thư nội mạc tử cung, trong đó thảo luận các bằng chứng khoa học về liệu pháp miễn dịch, vai trò của dấu ấn sinh học và phối hợp đa chuyên khoa trong thực hành lâm sàng.

Những cải tiến giúp Bobby trở thành tã trẻ em hàng đầu được tin dùng tại Việt Nam

Những cải tiến giúp Bobby trở thành tã trẻ em hàng đầu được tin dùng tại Việt Nam

Chọn tã cho bé sơ sinh, ba mẹ quan tâm đến rất nhiều yếu tố nhỏ - vùng rốn còn non nớt, làn da thường xuyên tiếp xúc với phân lỏng đến sự thoải mái mỗi lần thay tã. Bobby phát triển các sản phẩm, tính năng từ chính những nhu cầu này: miếng lót sơ sinh, rãnh rốn Oheso, màng thấm phân lỏng giúp giảm phân dính da và Tã quần Mở Một Bên giúp mặc không cần nhấc cao chân; giúp ba mẹ chăm con nhẹ nhàng hơn ngay từ những ngày đầu.

Caryn ra mắt quần thấm hằng ngày - xử lý vấn đề ‘khó nói’ ở người cao tuổi

Caryn ra mắt quần thấm hằng ngày - xử lý vấn đề ‘khó nói’ ở người cao tuổi

Sau thời gian nghiên cứu và đầu tư công nghệ mới, thương hiệu tã người lớn số một Việt Nam Caryn cho ra đời sản phẩm Quần thấm hàng ngày - Caryn Like Underwear, giải pháp tiên phong xử lý các bất tiện do tình trạng són tiểu gây ra. Kết hợp khả năng thấm hút với thiết kế mỏng nhẹ, kín đáo, sản phẩm giúp người lớn tuổi chủ động hơn trong cuộc sống, tự tin ra ngoài kết nối, tận hưởng trọn vẹn tuổi hoàng kim.

Choáng ngợp với đặc quyền y tế thượng lưu của cư dân Vinhomes Riverside: Bệnh viện quốc tế ngay ngưỡng cửa

Choáng ngợp với đặc quyền y tế thượng lưu của cư dân Vinhomes Riverside: Bệnh viện quốc tế ngay ngưỡng cửa

Thay vì phải di chuyển xa để khám chuyên sâu, tìm kiếm bác sĩ giỏi hay thấp thỏm khi người thân cần cấp cứu, cư dân Vinhomes Riverside (Hà Nội) nay có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng 5 sao ngay sát bên nhà. Không chỉ có thêm một bệnh viện quốc tế trong khu đô thị, cư dân còn hưởng loạt đặc quyền thiết thực, như tặng gói khám sức khỏe tổng quát cao cấp cho người cao tuổi và giảm 20% chi phí khám, chữa bệnh cho cả gia đình.

Cúm A diễn biến khó lường, người khỏe mạnh cũng có thể nguy kịch

Cúm A diễn biến khó lường, người khỏe mạnh cũng có thể nguy kịch

TPO - Cúm A là bệnh nhiễm virus đường hô hấp cấp tính do các chủng virus thuộc nhóm cúm A gây ra. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em dưới 5 tuổi, người trên 65 tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai... Thời gian gần đây số người mắc cúm A đang gia tăng tại nhiều địa phương miền Bắc với những biến chứng nặng nề.