Theo quyết định của Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG, đơn vị vận hành nền tảng Zalo bị phạt 810 triệu đồng.
Kết quả kiểm tra cho thấy Zalo đã thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của người tiêu dùng nhưng không thiết lập đầy đủ cơ chế để người dùng được lựa chọn một cách rõ ràng, chủ động và minh bạch đối với phạm vi dữ liệu được thu thập.
Cụ thể, Zalo không có cơ chế cho phép người tiêu dùng lựa chọn hoặc từ chối việc sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích quảng cáo, tiếp thị; không tách bạch rõ giữa dữ liệu phục vụ hoạt động cốt lõi của ứng dụng với dữ liệu phục vụ mục đích thương mại. Điều này dẫn đến việc người tiêu dùng buộc phải chấp nhận toàn bộ điều khoản liên quan đến thu thập và sử dụng dữ liệu cá nhân khi sử dụng dịch vụ, làm suy giảm quyền tự quyết của người tiêu dùng theo quy định pháp luật.
Ngoài ra, điều kiện giao dịch chung của Zalo còn chứa các điều khoản không được phép, không quy định cụ thể thời điểm áp dụng, không công khai đầy đủ quy trình tiếp nhận và giải quyết phản ánh, khiếu nại, cũng như không công bố rõ ràng chính sách bảo vệ người tiêu dùng dễ bị tổn thương. Các vi phạm này được xác định là tiềm ẩn nguy cơ gây bất lợi cho người dùng trong quá trình sử dụng dịch vụ trên nền tảng số.
Đối với TikTok, Công ty TikTok Pte. Ltd. bị xử phạt 880 triệu đồng. Cơ quan chức năng xác định nền tảng này không xây dựng cơ chế cho phép người tiêu dùng lựa chọn việc sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích quảng cáo, tiếp thị, trong khi điều kiện giao dịch chung có nội dung không được phép theo quy định của pháp luật, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về quyền và nghĩa vụ trong quá trình giao dịch. TikTok cũng bị yêu cầu khắc phục do chưa xây dựng đầy đủ quy trình bảo đảm quyền khiếu nại và giải quyết tranh chấp cho nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương.
Cùng với hình thức phạt tiền, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia yêu cầu cả hai doanh nghiệp chấm dứt ngay các hành vi vi phạm, rà soát, sửa đổi và hoàn thiện điều kiện giao dịch chung, chính sách thu thập - sử dụng dữ liệu cá nhân, bảo đảm minh bạch, dễ tiếp cận và tôn trọng quyền lựa chọn của người tiêu dùng.
Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, các quyết định xử phạt này nằm trong lộ trình tăng cường kiểm soát hoạt động của các nền tảng số lớn, đặc biệt là các nền tảng có khả năng thu thập, khai thác dữ liệu người dùng trên quy mô lớn. Việc xử lý nghiêm nhằm thiết lập kỷ cương pháp lý trên môi trường số, đồng thời gửi thông điệp rõ ràng về yêu cầu tuân thủ pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam.
