Số liệu từ Cục Hải quan vừa công bố cho thấy, tính đến hết ngày 15/4, cả nước xuất khẩu khoảng 991.534 tấn phân bón, với kim ngạch 461,4 triệu USD, tăng gần 49% về lượng và tới 84% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng này cho thấy không chỉ sản lượng được đẩy mạnh mà giá xuất khẩu bình quân cũng tăng rõ rệt theo xu hướng thị trường quốc tế.
Đáng chú ý, riêng trong nửa đầu tháng 4, xuất khẩu đạt 182.684 tấn, tương đương 101,9 triệu USD, tăng gần 3 lần về lượng và khoảng 4 lần về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này phản ánh rõ nét việc doanh nghiệp trong nước đang tận dụng giá phân bón thế giới tăng cao để gia tăng xuất khẩu khi thị trường quốc tế bước vào chu kỳ tăng mạnh.
Thời gian qua, xung đột quân sự tại Trung Đông, khu vực chiếm tới 35-40% lượng ure xuất khẩu toàn cầu. Việc căng thẳng leo thang, đặc biệt liên quan tới Iran đã làm gián đoạn sản xuất và vận chuyển qua eo biển Hormuz, khiến nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp. Giá Urê quốc tế đã tăng bình quân khoảng 50%, kéo theo mặt bằng giá phân bón tại nhiều thị trường tăng mạnh.
Về thị trường, bên cạnh các đối tác truyền thống như Campuchia, Lào, Philippines vốn duy trì nhu cầu ổn định nhờ phụ thuộc lớn vào nguồn cung bên ngoài nhiều thị trường trong khu vực ASEAN như Indonesia, Malaysia, Thái Lan… tăng cũng gia tăng nhập khẩu phân bón của Việt Nam. Đáng chú ý, các thị trường quy mô lớn như Ấn Độ, Bangladesh hay Brazil đang trở thành điểm đến tiềm năng, khi nhu cầu phân bón phục vụ sản xuất nông nghiệp ở mức cao và có xu hướng tìm kiếm nguồn cung thay thế trong bối cảnh thị trường thế giới biến động.
Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (Đạm Phú Mỹ) cho biết, việc giá phân bón thế giới tăng cao đang tạo ra tác động hai chiều đối với doanh nghiệp trong nước. Ở chiều tích cực, mặt bằng giá quốc tế đi lên mở ra cơ hội cải thiện biên lợi nhuận và đẩy mạnh xuất khẩu.
Theo đó, sau khi hoàn tất bảo dưỡng đầu năm, doanh nghiệp vận hành nhà máy ở mức tối đa công suất sản lượng ure quý I vừa qua vượt kế hoạch gần 25%. Điều này giúp doanh nghiệp không chỉ đảm bảo nguồn cung trong nước mà còn tạo dư địa để tham gia xuất khẩu khi giá quốc tế thuận lợi.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, theo doanh nghiệp chi phí đầu vào, đặc biệt là giá khí và năng lượng, cũng gia tăng đáng kể, tạo áp lực không nhỏ lên giá thành sản xuất.
Tương tự, Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (Đạm Cà Mau) với lợi thế về nguồn khí ổn định và hệ thống phân phối rộng, doanh nghiệp này tiếp tục mở rộng thị trường sang khu vực châu Á, đồng thời duy trì các thị trường truyền thống như Campuchia, Philippines.
Ông Phùng Hà - Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam - cho biết, hiện nay một số sản phẩm như ure và supe lân đang có nguồn cung vượt nhu cầu trong nước, trong khi tiêu thụ phân bón mang tính thời vụ rõ rệt, thường tập trung vào quý I và quý IV hằng năm. Vì vậy, việc đẩy mạnh xuất khẩu trong giai đoạn thấp điểm được xem là giải pháp hợp lý để duy trì sản xuất ổn định, giảm áp lực tồn kho và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Lãnh đạo Hiệp hội phân bón Việt Nam cũng lưu ý, trong bối cảnh giá phân bón thế giới biến động mạnh, doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến thị trường để vừa tận dụng cơ hội xuất khẩu, vừa bảo đảm cân đối nguồn cung cho thị trường trong nước, tránh xảy ra tình trạng thiếu hụt cục bộ hoặc biến động giá ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp.
