Doanh nghiệp mới vào thị trường gấp 6,8 lần số rời đi
Theo số liệu Cục Thống kê - Bộ Tài chính công bố, 8 tháng đầu năm, cả nước có khoảng 40.800 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 125% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 8, hơn 9.600 doanh nghiệp giải thể, tăng 151%, mức tăng khá đột biến so với các tháng trước.
Trong khi đó, số liệu từ Cục Thuế cho biết gần 95.000 mã số thuế của doanh nghiệp, tổ chức được chấm dứt hiệu lực trong 8 tháng đầu năm.
Trao đổi với báo chí về số liệu trên, ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế - cho biết bên cạnh số lượng mã số thuế chấm dứt, trong 8 tháng đã có hơn 167.600 mã số thuế được cấp mới cho doanh nghiệp, tổ chức. Riêng số doanh nghiệp được cấp mới mã số thuế là hơn 156.400, bằng 108% cùng kỳ năm trước.
Ở chiều ngược lại, có hơn 23.000 doanh nghiệp, tổ chức có hồ sơ đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế trong 8 tháng.
Theo ông Mai Sơn, nếu so sánh tương quan giữa số doanh nghiệp gia nhập thị trường và số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, bức tranh vẫn khá tích cực. Năm 2024, số doanh nghiệp thành lập mới gấp 6 lần số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Năm 2025, tỷ lệ này là 4,5 lần. Riêng 8 tháng đầu năm nay, số doanh nghiệp thành lập mới cao gấp 6,8 lần số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Lãnh đạo Cục Thuế cho rằng, các số liệu trên cho thấy số doanh nghiệp thành lập mới vẫn tăng, trong bối cảnh quy mô nền kinh tế và số thu ngân sách do cơ quan thuế quản lý trong 8 tháng cũng tăng khá.
Nhiều hồ sơ đã tồn từ trước
Lý giải việc số doanh nghiệp giải thể tăng đột biến, ông Nguyễn Đức Huy - Phó Trưởng ban Nghiệp vụ, Cục Thuế - cho rằng cần phân biệt rõ giữa số liệu của cơ quan đăng ký kinh doanh và số liệu do cơ quan thuế quản lý.
Con số 40.800 doanh nghiệp là số liệu do cơ quan đăng ký kinh doanh cung cấp, căn cứ vào các doanh nghiệp đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế theo hình thức liên thông và thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh.
Trong khi đó, số liệu của cơ quan thuế có phạm vi rộng hơn, ngoài doanh nghiệp còn bao gồm cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, văn phòng đại diện, hợp tác xã và các tổ chức khác thực hiện đăng ký thuế.
Đáng chú ý, qua rà soát dữ liệu liên thông với cơ quan đăng ký kinh doanh, Cục Thuế xác định số doanh nghiệp hoàn tất giải thể trong 8 tháng bao gồm cả những doanh nghiệp phát sinh nhu cầu giải thể trong năm 2026. Một bộ phận lớn doanh nghiệp đã thực hiện thủ tục giải thể từ trước, nhưng chưa hoàn tất toàn bộ nghĩa vụ liên quan.
Theo ông Huy, 40.800 doanh nghiệp (theo số liệu đăng ký kinh doanh) nằm trong tổng số gần 95.000 doanh nghiệp, tổ chức mà Cục Thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Trong đó, khoảng 23.000 trường hợp phát sinh hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế từ ngày 1/1/2026; hơn 72.000 trường hợp còn lại là những hồ sơ được nộp từ năm 2025 trở về trước nhưng đến nay mới hoàn tất xử lý.
Cục Thuế bắt đầu triển khai chiến dịch làm sạch dữ liệu doanh nghiệp và mã số thuế từ giữa tháng 5/2026, tập trung xử lý các doanh nghiệp đã xin rời thị trường, bỏ địa chỉ kinh doanh nhưng không khai báo và các hồ sơ tồn đọng từ những năm trước.
Theo ông Huy, việc số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng mạnh trong một thời điểm nhất định không đồng nghĩa toàn bộ số doanh nghiệp đó mới rời khỏi thị trường trong cùng khoảng thời gian. Đây là kết quả của cả quá trình xử lý các hồ sơ tồn đọng và hoàn tất nghĩa vụ để làm sạch dữ liệu doanh nghiệp, mã số thuế.
