Trao đổi với phóng viên về nguy cơ của người bị bệnh lý tim mạch khi sử dụng rượu bia dịp Tết, BS-CKI Lê Hồng Phúc – bác sĩ Nội Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn cho biết, cồn trong rượu bia khi vào cơ thể sẽ làm tim đập nhanh, huyết áp tăng và hệ thần kinh giao cảm bị kích thích. Những thay đổi này ở người khỏe mạnh có thể chỉ thoáng qua nhưng với người có bệnh tim mạch lại là “cú hích” khiến tim phải hoạt động quá sức. Khi tim phải co bóp nhanh và mạnh hơn trong điều kiện mạch vành đã hẹp hoặc chức năng tim suy giảm, cơn đau thắt ngực hoặc nhồi máu cơ tim có thể xuất hiện.
Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp lên nhịp tim và huyết áp, rượu bia còn gây mất nước và rối loạn điện giải. Tình trạng này khiến hệ tim mạch phải làm việc cật lực để duy trì tuần hoàn, dễ dẫn đến hồi hộp, đánh trống ngực hoặc loạn nhịp. Đặc biệt trong dịp Tết, khi chế độ ăn nhiều dầu mỡ, muối, sinh hoạt... đảo lộn và ngủ nghỉ thất thường, nguy cơ này càng tăng cao. Một trong những rối loạn nhịp thường gặp là rung nhĩ – tình trạng có thể hình thành cục máu đông trong buồng tim và làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Một vấn đề khác thường bị bỏ qua là sự tương tác giữa rượu bia và thuốc tim mạch. Cồn có thể làm giảm hiệu quả của thuốc hạ huyết áp, ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc chống đông hoặc làm tăng độc tính của một số thuốc điều trị đặc hiệu. Điều này khiến việc kiểm soát bệnh nền trở nên khó khăn hơn, đặc biệt khi người bệnh uống rượu bia liên tục trong nhiều ngày.
Trong y học, lượng rượu bia được tính theo “đơn vị cồn tiêu chuẩn” để giúp người dân dễ kiểm soát. Một đơn vị cồn tương đương với một lon bia 330ml nồng độ 5%, một ly rượu vang khoảng 135ml hoặc một ly rượu mạnh 30ml. Với người mắc bệnh tim mạch, giới hạn tối đa thường được khuyến nghị là không quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày đối với nam và 1 đơn vị cồn mỗi ngày đối với nữ. Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh đây không phải là mức khuyến khích sử dụng, mà là ngưỡng tối đa trong trường hợp không thể tránh hoàn toàn vì lý do giao tiếp.
Thực tế, có những nhóm bệnh nhân tim mạch được khuyến cáo nên kiêng rượu bia tuyệt đối. Đó là người suy tim, người có rung nhĩ hoặc rối loạn nhịp tim, người từng bị nhồi máu cơ tim, người đang sử dụng thuốc chống đông hoặc các thuốc điều trị đặc hiệu. Với những trường hợp này, chỉ một lượng nhỏ rượu bia cũng có thể làm bệnh trở nên mất ổn định.
Nếu phải tham gia các buổi tiệc ngày Tết, người bệnh cần tuân thủ một số nguyên tắc để giảm thiểu rủi ro. Không uống khi bụng đói vì cồn sẽ hấp thu nhanh và làm tim phải hoạt động đột ngột. Không uống dồn dập nhiều ly trong thời gian ngắn. Nên uống chậm, xen kẽ nước lọc để hạn chế mất nước và giảm tác động của cồn lên hệ tuần hoàn. Quan trọng nhất là dừng ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như hồi hộp, khó thở, chóng mặt hoặc đau tức ngực.
Sau khi uống rượu bia, nếu người bệnh xuất hiện các triệu chứng như đau ngực kéo dài, ngất xỉu, tim đập nhanh hoặc không đều, huyết áp tăng cao không kiểm soát, cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Việc chậm trễ có thể khiến “thời gian vàng” trong xử trí các biến cố tim mạch bị bỏ lỡ.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, Tết vui không chỉ nằm ở bàn tiệc mà còn ở sức khỏe bình an sau kỳ nghỉ. Với người có bệnh tim mạch, kiểm soát chặt chẽ lượng rượu bia – thậm chí nói không với rượu bia – chính là cách bảo vệ trái tim. Việc chủ động thăm khám, tái kiểm tra sau Tết cũng rất cần thiết để đánh giá lại tình trạng bệnh và điều chỉnh điều trị nếu cần.
Vài ly rượu đầu xuân có thể là niềm vui với nhiều người, nhưng với bệnh nhân tim mạch, có thể là yếu tố kích hoạt cơn đau tim. Uống có trách nhiệm, hiểu rõ giới hạn của bản thân và lắng nghe khuyến cáo của bác sĩ là cách để mỗi cuộc vui ngày Tết không trở thành nỗi lo về sức khỏe.
