Kết nối người điếc tự tin hơn với cuộc sống
Nam sinh Trường Đại học Mở Hà Nội Ngô Duy Đông (SN 2005) là người sáng lập dự án Easy - Comm - nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ người khiếm thính giao tiếp thông qua chuyển đổi ngôn ngữ ký hiệu thành văn bản và giọng nói.
Chia sẻ về cơ duyên đến với dự án, Đông cho biết, ý tưởng xuất phát từ việc nhận thấy những rào cản trong giao tiếp mà người khiếm thính đang gặp phải trong học tập, công việc và cuộc sống hằng ngày. “Chúng tôi mong muốn công nghệ không chỉ là công cụ, mà còn trở thành cầu nối giúp những người yếu thế hòa nhập tốt hơn với xã hội”, Đông nói.
Từ ý tưởng ban đầu, Đông cùng các cộng sự bắt tay vào nghiên cứu, xây dựng phiên bản thử nghiệm của sản phẩm từ tháng 10/2023. Easy - Comm sử dụng công nghệ AI và Deep Learning để chuyển đổi hai chiều giữa ngôn ngữ ký hiệu và văn bản/lời nói, hướng tới khả năng ứng dụng thực tế trong nhiều môi trường như trường học, bệnh viện và cơ quan hành chính.
Không chỉ dừng lại ở ý tưởng trên giấy, Đông cùng các cộng sự đã miệt mài đưa dự án "chinh chiến" tại các cuộc thi khởi nghiệp sinh viên. Easy - Comm liên tục giành nhiều giải thưởng như Á quân cuộc thi "Bệ phóng khởi nghiệp lần II do Thành Đoàn Hà Nội tổ chức; Á quân Cuộc thi “ Ý tưởng kinh doanh ” do Học viện Tài chính tổ chức; Giải Khuyến khích tại Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp do Bộ GD&ĐT chủ trì tổ chức… Những giải thưởng ấn tượng đạt được không chỉ là sự công nhận, mà còn mang về nguồn vốn quý giá, cùng sự đồng hành từ các quỹ đã giúp nhóm xây dựng Easy - Comm ngày càng phát triển.
Khó khăn lớn nhất mà cả nhóm đối mặt chính là việc xây dựng hệ thống dữ liệu cho Easy - Comm. Để hoàn thiện một dự án về ngôn ngữ, quy trình xây dựng dữ liệu phải trải qua một vòng lặp khắt khe: Thu thập - Huấn luyện - Đánh giá. Chỉ khi kết quả đánh giá đạt độ chính xác tuyệt đối, dữ liệu đó mới thực sự hoàn chỉnh.
Theo Đông, để tạo nên một kho dữ liệu khổng lồ (Big Data) và có ý nghĩa, dự án cần sự chung tay của Hiệp hội Khiếm thính và lòng nhiệt huyết của chính những người điếc. Từ bộ từ điển ngôn ngữ ký hiệu, nhóm đã tư duy và đang phát triển thành 16.000 câu giao tiếp hàng ngày, đảm bảo đáp ứng những nhu cầu cơ bản nhất trong cuộc sống của người khiếm thính.
“Quá trình xây dựng dữ liệu là một hành trình vô cùng gian nan và đòi hỏi sự tỉ mỉ đến từng chi tiết. Ví dụ, chỉ với một câu nói đơn giản như “Tôi ăn cơm rồi”, nhưng mỗi người điếc lại có một cách ra hiệu khác nhau: có người đưa tay chỉ cao hơn vai, có người lại thấp hơn một chút. Để AI có thể hiểu đúng, chúng tôi phải huấn luyện nó phải được học cả những cái “sai” để tìm ra cái “đúng”, phải hiểu được cả nghĩa ngược lẫn nghĩa xuôi”, Đông chia sẻ.
Mỗi bước đi là một lần trưởng thành
Năm 2025 đánh dấu giai đoạn phát triển mạnh mẽ của dự án khi nhóm tập trung hoàn thiện sản phẩm và đưa vào kiểm chứng thực tiễn. Một trong những dấu mốc quan trọng là việc hợp tác với Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhằm thu thập dữ liệu thực tế, phục vụ quá trình hoàn thiện và tối ưu hệ thống.
Cùng năm, Easy-Comm giành Giải Ba tại cuộc thi “Thách thức Đổi mới Sáng tạo Thời đại số” - sân chơi quy mô lớn do Trung ương Đoàn phối hợp tổ chức, qua đó khẳng định năng lực của dự án trong lĩnh vực công nghệ ứng dụng.
Ngô Duy Đông cho rằng, với sinh viên, việc dấn thân vào thực tế chính là cách học nhanh nhất. “Kiến thức trên giảng đường là nền tảng, nhưng chính trải nghiệm thực tế mới giúp mình hiểu rõ vấn đề và phát triển bản thân. Không có giới hạn nào cho những người trẻ dám nghĩ và dám làm”, Đông nói.
Không dừng lại trong nước, Đông và cộng sự tiếp tục đưa dự án ra quốc tế. Tháng 12/2025, dự án Easy-Comm xuất sắc vượt qua hơn 150 dự án khởi nghiệp trong nước, trở thành đại diện Việt Nam tham dự Giải thưởng KMAC (Hàn Quốc). Vượt qua hàng trăm đội thi đến từ các trường đại học ở Hàn Quốc, Easy-Comm xuất sắc giành giải thưởng Excellent Prize, được vinh danh quốc tế The Management Grand Awards lần thứ 38. Đây là giải thưởng chứng nhận rằng nhóm/cá nhân đã thể hiện kết quả xuất sắc trong Cuộc thi Ý tưởng sáng tạo 2025 được tổ chức như một chương trình hợp tác giữa Korea Management Association Consultants Inc. của Hàn Quốc và Đại học Ngoại thương Việt Nam, được tài trợ bởi Quỹ KMA Hoi Nam.
Theo Đông, một trong những yếu tố quan trọng giúp dự án phát triển là sự đồng hành của các chuyên gia, cố vấn trong lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục đặc biệt và hệ sinh thái khởi nghiệp.
“Chúng tôi may mắn nhận được sự hỗ trợ từ các thầy cô, chuyên gia và các tổ chức. Điều đó giúp dự án đi đúng hướng và giảm rất nhiều rủi ro khi triển khai”, Đông nói thêm.
Nhìn lại hành trình của mình, Đông cho rằng, điều khó nhất khi khởi nghiệp không phải là công nghệ hay nguồn lực, mà là sự kiên trì. “Khởi nghiệp là hành trình dài, có rất nhiều thử thách. Nhưng nếu dám bắt đầu và dám theo đuổi đến cùng, thì mỗi bước đi đều là một lần trưởng thành”, Đông chia sẻ.
