Những phát biểu từ Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Rubio sau khi bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cho thấy chính quyền Mỹ không nói đùa về những điều mà họ đã đưa ra, nhằm củng cố vị thế của họ ở Tây bán cầu.
Với những lời đe dọa đó, ông Trump đang gây bất an cho cả bạn bè và những quốc gia không thân Mỹ, đặt ra một câu hỏi lớn: Ai sẽ là người tiếp theo sau ông Maduro?
“Chúng ta thực sự cần Greenland”, Tổng thống Trump nói trong cuộc phỏng vấn với The Atlantic, trong đó ông cho rằng hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược này đang “bị bao vây bởi các tàu của Nga và Trung Quốc”.
Khi được hỏi hành động quân sự của Mỹ ở Venezuela có thể báo hiệu điều gì cho Greenland, ông Trump trả lời: “Họ sẽ phải tự mình nhìn nhận điều đó. Tôi thực sự không biết”. Nhà Trắng không phản hồi yêu cầu bình luận, AP đưa tin.
Trong Chiến lược An ninh quốc gia mà chính quyền Mỹ công bố tháng trước, Tổng thống Trump nêu rõ mục tiêu giành lại “vị thế thống trị của Mỹ ở Tây bán cầu”, như kim chỉ nam cho nhiệm kỳ thứ hai của ông tại Nhà Trắng.
Tổng thống Trump cũng viện dẫn Học thuyết Monroe từ thế kỷ 19 để lập luận cho cách tiếp cận quyết đoán hơn với các nước láng giềng của Mỹ và xa hơn nữa. Ông Trump thậm chí còn nói đùa rằng một số người hiện nay gọi học thuyết nền tảng của vị tổng thống thứ năm của Mỹ là “Học thuyết Don-roe”.
Chiến dịch rạng sáng 3/1 mà lực lượng Mỹ thực hiện tại Caracas và cuộc phỏng vấn của ông Trump sau đó làm gia tăng nỗi lo ở Đan Mạch, quốc gia có quyền tài phán đối với hòn đảo Greenland rộng lớn giàu khoáng sản.
Trong phát biểu đưa ra sau bài phỏng vấn của ông Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh nhà lãnh đạo Mỹ "không có quyền sáp nhập" lãnh thổ này. Bà cũng nhắc nhở ông Trump rằng Đan Mạch đã mang đến cho Mỹ quyền tiếp cận Greenland thông qua các thỏa thuận an ninh hiện có.
“Do đó, tôi mạnh mẽ kêu gọi Mỹ ngừng đe dọa một đồng minh thân thiết trong lịch sử, một quốc gia và những người dân đã nói rõ rằng họ không phải là hàng hóa để bán”, Thủ tướng Frederiksen nói.
Ngày 4/1, Đan Mạch ký tuyên bố của Liên minh châu Âu để nhấn mạnh “quyền tự quyết định tương lai của người dân Venezuela phải được tôn trọng”, sau khi ông Trump tuyên bố sẽ “điều hành” Venezuela và gây áp lực lên Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez.
Người dân Greenland và Đan Mạch càng thêm phẫn nộ vì bài đăng trên mạng xã hội của bà Katie Miller, một cựu quan chức chính quyền Trump, nay là người dẫn chương trình podcast. Bài đăng cho thấy bản đồ minh họa của Greenland với màu sắc của quốc kỳ Mỹ kèm theo chú thích: “SỚM THÔI”.
“Chúng tôi mong đợi sự tôn trọng đầy đủ đối với toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch”, Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ Jesper Møller Sørensen viết trong bài đăng đáp lại Miller.
Trong thời gian chuyển giao quyền lực tổng thống và những tháng đầu tiên sau khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump liên tục nói đến ý muốn Mỹ tiếp quản Greenland, và không loại trừ khả năng sử dụng lực lượng quân sự để kiểm soát hòn đảo có vị trí chiến lược của đồng minh.
Vấn đề này không còn được nhắc đến nhiều trong những tháng gần đây. Nhưng gần 2 tuần trước, ông Trump lại gây chú ý khi tuyên bố sẽ bổ nhiệm Thống đốc Jeff Landry của bang Louisiana làm đặc phái viên tại Greenland.
Thống đốc Jeff Landry cho biết trong vai trò của mình, ông sẽ giúp Tổng thống Trump “biến Greenland thành một phần của Mỹ”.