Ngày 18/5, tàu viện trợ Lina Al Nabulsi - chở nhà hoạt động Hàn Quốc Kim Ah-hyun cùng các nhà hoạt động khác - bị quân đội Israel chặn lại trên vùng biển quốc tế gần Dải Gaza.
Ngày 19/5, lực lượng Israel tiếp tục kiểm soát 1 tàu viện trợ khác mang tên Kyriakos X - chở nhà hoạt động Hàn Quốc Kim Dong-hyeon cùng nhiều người đến từ các nước khác.
Ngày 21/5, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết Israel đã thả 2 công dân này.
“Chính phủ lấy làm tiếc trước việc Israel bắt giữ công dân của chúng tôi trong quá trình kiểm soát các con tàu. Tuy nhiên, chúng tôi đánh giá cao việc Israel nhanh chóng trả tự do cho công dân Hàn Quốc và hoan nghênh việc họ trở về”, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết trong một tuyên bố.
Trong cuộc họp nội các được phát trực tiếp trên kênh truyền hình nhà nước K-TV ngày 20/5, Tổng thống Lee chỉ trích việc quân đội Israel kiểm soát đoàn tàu viện trợ quốc tế. “Điều này đã đi quá xa”, ông nói.
Sau đó, nhà lãnh đạo Hàn Quốc đề cập đến lệnh bắt của Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) đối với ông Netanyahu và yêu cầu các quan chức xem xét Hàn Quốc nên phản ứng như thế nào nếu nhà lãnh đạo Israel tới nước này.
“Chẳng phải đã có lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Netanyahu rồi sao? Chẳng phải lệnh đó được ban hành vì ICC coi ông ấy là tội phạm chiến tranh sao?” ông Lee nói.
Khi Cố vấn An ninh quốc gia Wi Sung-rak trả lời rằng ông không chắc liệu ông Netanyahu đã chính thức bị coi là tội phạm chiến tranh hay chưa, Tổng thống ông Lee nói: “Vậy thì ông ta là tội phạm chiến tranh”.
Tổng thống Hàn Quốc lưu ý rằng nhiều quốc gia châu Âu đã cam kết thực thi lệnh bắt giữ của ICC nếu ông Netanyahu đặt chân tới lãnh thổ của họ. “Chúng ta cũng nên tự đưa ra phán đoán của mình”, ông nói.
Tháng 11/2024, ICC ban hành lệnh bắt giữ ông Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant, khẳng định có cơ sở hợp lý để tin rằng họ phải chịu trách nhiệm hình sự với các cáo buộc phạm tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người ở Dải Gaza. Israel bác bỏ các cáo buộc và cho rằng ICC không có thẩm quyền này.
Sau phát biểu của ông Lee, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc nỗ lực hạn chế tác động ngoại giao, nhấn mạnh rằng phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh nhà lãnh đạo thúc giục hành động nhanh chóng, nhằm đảm bảo an toàn cho các công dân Hàn Quốc bị bắt giữ.
“Những phát biểu này nhằm nhấn mạnh các quan ngại nhân đạo, tôn trọng luật nhân đạo quốc tế và tầm quan trọng của việc bảo vệ an toàn cho công dân của chúng tôi”, thông cáo từ văn phòng cho biết.
Cơ quan này cũng nói thêm rằng việc ông Lee đề cập ICC liên quan tới “vấn đề đã được tranh luận công khai trong cộng đồng quốc tế”, nhằm thúc đẩy hiểu biết sâu sắc hơn về tình hình.
Đây là lần thứ 2 trong vòng 2 tháng ông Lee công khai chỉ trích Israel về vấn đề Palestine.
Tháng trước, ông bình luận về video mờ quay từ năm 2024, có vẻ cho thấy binh sĩ Israel đẩy 1 thi thể từ mái nhà xuống, cho rằng hành động như vậy vi phạm luật pháp quốc tế.
Theo các nhà phân tích, phát biểu của Tổng thống Lee phản ánh quan điểm lâu nay rằng Hàn Quốc - với tư cách thành viên của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) - cần đồng hành với cộng đồng quốc tế trong việc lên án tình trạng vi phạm nhân quyền tại Dải Gaza.
Tổng thống Lee từ lâu đã xây dựng hình ảnh chính trị gắn với công bằng xã hội, bảo vệ lao động và quyền của các nhóm yếu thế.
Trước khi bước vào chính trường, ông là luật sư về nhân quyền và lao động, hỗ trợ pháp lý cho công nhân bị nợ lương, nạn nhân tai nạn lao động và phụ nữ dễ bị tổn thương do bạo lực gia đình trong giai đoạn những vụ việc như vậy chưa nhận được nhiều sự quan tâm tại Hàn Quốc.
Một số nhà phân tích cho rằng phát biểu của ông Lee gửi tín hiệu gửi tới Iran rằng Hàn Quốc không hoàn toàn đứng về phía Israel, trong lúc Seoul tiếp tục đàm phán với Tehran về việc đảm bảo hành lang an toàn cho các tàu Hàn Quốc mắc kẹt tại eo biển Hormuz.
Phát biểu của ông Lee được đưa ra trong bối cảnh Seoul tiếp tục thúc giục Tehran cho phép 25 tàu liên quan đến Hàn Quốc mắc kẹt tại eo biển Hormuz được di chuyển an toàn.
