Thông điệp mạnh mẽ và rõ ràng
Từ ngày 20-25/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) Khóa 81, tiến hành các hoạt động song phương tại Mỹ và thăm cấp Nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour.
Đánh giá về việc nhà lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam tham dự sự kiện quan trọng của LHQ, bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú LHQ tại Việt Nam, cho rằng việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trực tiếp dẫn đoàn tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng LHQ Khóa 81 truyền đi một thông điệp mạnh mẽ và rõ ràng về tầm quan trọng mà Việt Nam dành cho LHQ và chủ nghĩa đa phương, vào thời điểm hợp tác quốc tế đang cần thiết hơn bao giờ hết.
Theo bà Pauline Tamesis, Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ từ bên tiếp nhận hỗ trợ quốc tế thành bên chủ động đóng góp các giải pháp cho những vấn đề toàn cầu. Điều này được thể hiện thông qua hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ, việc tham gia tích cực tại các thể chế đa phương, các cam kết về phát triển bền vững, hành động khí hậu, quản trị trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như tinh thần sẵn sàng xây dựng đồng thuận và thúc đẩy đối thoại.
Vì vậy, theo bà, chuyến công tác không chỉ có ý nghĩa đối với quan hệ đối tác Việt Nam-LHQ, mà còn là dịp để Việt Nam đóng góp góc nhìn, kinh nghiệm và khát vọng của mình vào đối thoại toàn cầu, ở một thời điểm mang tính bước ngoặt của chủ nghĩa đa phương.
Bà Pauline Tamesis cho biết, khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới, LHQ mong đợi một quan hệ đối tác cùng song hành tiến bước, vừa hỗ trợ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, vừa tạo điều kiện để Việt Nam đóng góp nhiều hơn nữa cho hòa bình, phát triển bền vững và hợp tác quốc tế.
Thúc đẩy thực chất quan hệ với Mỹ
Giáo sư Nguyễn Thị Liên Hằng, Giám đốc Viện Nghiên cứu Đông Á Weatherhead thuộc Đại học Columbia (Mỹ), cho rằng chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang ý nghĩa chiến lược kép: Vừa thúc đẩy thực chất quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Mỹ, vừa tiếp tục khẳng định bản lĩnh, vai trò và vị thế ngày càng cao của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương.
Đánh giá về các lĩnh vực có khả năng đạt tiến triển cụ thể sau chuyến công tác, GS Liên Hằng cho rằng triển vọng hợp tác là rộng mở và có thể ghi nhận chuyển biến tích cực trên hầu hết các lĩnh vực mà Việt Nam và Mỹ đang quan tâm.
Theo bà, năng lượng, công nghệ, hàng không và tài chính nhiều khả năng sẽ là những điểm đáng chú ý. Đây đều là những ngành gắn trực tiếp với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam, cũng như lợi ích kinh tế, thương mại và đầu tư của Mỹ tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Mỹ đạt 118 tỷ USD, trong đó xuất khẩu sang Mỹ đạt 104,7 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2025. Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Mỹ và là đối tác thương mại lớn nhất tại khu vực ASEAN.
Mỹ là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 11 vào Việt Nam, với khoảng 1.409 dự án đầu tư có tổng vốn trên 11,9 tỷ USD. Nhiều doanh nghiệp Mỹ tiếp tục thể hiện sự quan tâm và mong muốn mở rộng đầu tư tại Việt Nam, trong đó có nhiều tập đoàn công nghệ lớn như HP, NVIDIA và các doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng…
Những con số này cho thấy bên cạnh ý nghĩa về chính trị, ngoại giao, quan hệ Việt Nam - Mỹ còn có không gian hợp tác lớn về kinh tế, thương mại, đầu tư và công nghệ.
Tạo nên biểu tượng với Canada
Một hướng quan trọng khác trong chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada.
Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel khẳng định đây là chuyến thăm mang tính biểu tượng và là dấu mốc lịch sử đặc biệt trong quan hệ song phương. Trong hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đây là lần đầu tiên Canada chào đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam tới thăm.
Theo Đại sứ Jim Nickel, chuyến thăm không chỉ tạo ra động lực chính trị rất lớn mà hai bên còn nhìn thấy cơ hội phát triển đột phá ở nhiều lĩnh vực trụ cột chiến lược.
Về thương mại và đầu tư, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong khối ASEAN. Kim ngạch thương mại giữa hai nước tăng mạnh liên tục trong 5 năm qua.
Canada quan tâm đến các trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, đồng thời khuyến khích Việt Nam đầu tư vào lĩnh vực năng lượng của Canada, nhằm góp phần bảo đảm an ninh năng lượng bền vững.
Theo Đại sứ Jim Nickel, Canada có thế mạnh về trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử và bán dẫn - những lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên. Bên cạnh đó, với sự phát triển nhanh chóng của ngành hàng không Việt Nam, các doanh nghiệp hàng không vũ trụ và sản xuất vệ tinh của Canada đang tìm kiếm cơ hội hợp tác sâu hơn.
Trong bối cảnh môi trường kinh tế quốc tế có nhiều biến động và đứt gãy, cả Canada và Việt Nam đều đang nỗ lực củng cố quyền tự chủ chiến lược. Đại sứ cho rằng Việt Nam và Canada chia sẻ mục tiêu đa dạng hóa đối tác kinh tế và xây dựng khả năng phục hồi của nền kinh tế, đồng thời chia sẻ tầm nhìn về xây dựng nền kinh tế tự cường.
Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương đi vào hiệu lực từ năm 2019 đã đánh dấu giai đoạn mới trong quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước, với thương mại hai chiều tăng trưởng tới 170%.
Quan hệ thương mại Việt Nam - Canada trở thành điểm sáng trong hợp tác thương mại song phương giữa các nước trong CPTPP. Hiện Việt Nam là đối tác thương mại hàng đầu của Canada tại ASEAN, chiếm 44% tổng kim ngạch Canada nhập khẩu từ khu vực, và là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Canada trong nhóm 40 nước Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Canada là đối tác xuất khẩu lớn thứ ba ở châu Mỹ và thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Việt Nam.
Mở rộng không gian phát triển
Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm Mỹ và chuyến thăm Canada diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại cấp cao trên nhiều hướng.
Thời gian gần đây, các lãnh đạo cấp cao Việt Nam triển khai nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng, từ chuyến thăm Nga và Pháp, tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Vũ trụ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS tại Ấn Độ; chuyến thăm chính thức Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; đến chuyến công tác tại Singapore của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng đã đón nhiều đoàn lãnh đạo cấp cao các nước đến thăm.
Chia sẻ với PV Tiền Phong, GS Stephen Nagy, công tác tại Đại học Cơ đốc giáo quốc tế (Nhật Bản), đánh giá chính sách đối ngoại đang phát triển của Việt Nam phản ánh quỹ đạo điển hình của một cường quốc tầm trung.
Theo GS Nagy, việc chuyển từ tư duy “hội nhập” sang “chủ động tham gia”, “định hình luật chơi” cho thấy Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa đường lối ngoại giao đặc trưng của mình.
Ông cho rằng hàng loạt hoạt động đối ngoại cấp cao của Việt Nam thời gian qua thể hiện cách tiếp cận có thể gọi là “ngoại giao cường quốc tầm trung thích ứng”. Ông giải thích rằng đây là hình thức ngoại giao có khả năng kết nối, tận dụng, chuyển hóa và liên kết các hệ thống kinh tế, chính trị khác nhau để cùng hướng tới những mục tiêu chung.
Theo GS Nagy, để duy trì quyền tự chủ chiến lược, Hà Nội cần kiên định theo đuổi chính sách ngoại giao đa hướng.
Theo ông, điều này không chỉ đơn thuần là cân bằng quan hệ giữa các cường quốc, mà còn đòi hỏi tăng cường sự phụ thuộc lẫn nhau theo hướng bất đối xứng với các cường quốc tầm trung như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Canada...
Ông cho rằng bằng cách tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng đa dạng, có tiêu chuẩn cao, Việt Nam có thể chuyển hóa những điểm dễ tổn thương thành lợi thế kinh tế không thể thay thế, qua đó củng cố năng lực đưa ra các quyết định độc lập trong chính sách đối ngoại.
