Hồi sinh mạnh mẽ
Những ngày giáp Tết, chúng tôi trở lại vịnh Xuân Đài - nơi từng được mệnh danh là "thủ phủ" tôm hùm của tỉnh Đắk Lắk. Vết sẹo lồi lõm của trận đại hồng thủy cuối năm 2025 vẫn còn đó, nhưng không khí nơi đây đã thay da đổi thịt đến ngỡ ngàng. Không còn những đôi mắt đỏ hoe nhìn ra mặt biển sóng cuồn cuộn cũng chẳng còn những tiếng than vãn xé lòng bên những lồng bè tan tác. Thay vào đó là những ánh kiên nghị, đôi bàn tay chai sần đang hối hả dọn dẹp tàn dư để viết tiếp chương mới của sự hồi sinh, khép lại một năm can qua đầy nước mắt.
Dọc theo con đường bê tông nhỏ dẫn vào khu phố Phú Mỹ (phường Sông Cầu, tỉnh Đắk Lắk), sắc đỏ của màu cờ Tổ quốc phấp phới bay trong gió ngàn. Trước hiên nhà, những chậu cúc vàng rực rỡ vươn mình khoe sắc, xua đi vẻ ảm đạm của những ngày gian khó. Tết này có thể đơn sơ hơn, ít thịt cá hơn, nhưng lại ấm nồng tình nghĩa xóm giềng và rạng rỡ niềm hy vọng về một mùa biển bình yên phía trước.
Giữa cái nắng hanh hao của những ngày giáp Tết, cụ Lê Văn Phấn (SN 1946, khu phố Phú Mỹ, phường Sông Cầu) đứng lặng yên nhìn về phía vịnh Xuân Đài, nơi ông từng gắn bó, mưu sinh gần cả cuộc đời. Cụ kể, trận lũ dữ đi qua đã cuốn trôi 100 lồng tôm hùm, mang bao mồ hôi nước mắt xuống lòng biển lạnh.
Cụ Phấn hướng ánh mắt nhìn về phía các con đang hì hục dưới mép sóng, vừa lau vệt mồ hôi trên trán. “Cả đời tui bám biển, biển cho mình cơm ăn nhưng cũng có lúc lấy đi tất cả. 100 lồng tôm mất trắng, đau xót lắm chứ, nhưng còn người là còn của. Nhìn mấy đứa con tất bật đóng lại từng cái khung, sửa từng mảnh lưới để chuẩn bị ra khơi làm lại vụ mới, tui thấy lòng mình vững chãi hơn. Mình là dân biển, sóng gió có lớn mấy cũng không bẻ gãy được cái ý chí muốn giữ lấy cái nghề cha ông để lại", cụ Phấn nói.
Cách nhà cụ Phấn không xa, gia đình bà Trương Thị Trang (SN 1962, khu phố Phú Mỹ, phường Sông Cầu) cũng đang bước vào một cuộc "chạy đua" nghẹt thở với thời gian để hồi sinh cơ nghiệp từ đống đổ nát. Ngồi dưới tán cây, ánh mắt bà Trang đau đáu nhìn về phía chiếc bè đang đóng dở. Khoảng trống mênh mông trên mặt biển như gợi lại vết thương chưa kịp khép miệng. “Cơn bão cuối năm 2025 đã cuốn phăng 2 tỷ đồng của gia đình tôi. Bao nhiêu vốn liếng, mồ hôi đổ vào lứa tôm sắp thu hoạch, chỉ sau một đêm là trắng tay. Giờ phải chạy vạy khắp nơi, vay mượn anh em họ hàng từng đồng để sắm lại cái bè, thả lại con giống”, bà Trang tâm sự.
Tiếp sức cho ngư dân
Sát cạnh nhà bà Trang, không khí phục hồi lại càng thêm hối hả tại căn nhà nổi của ông Huỳnh Văn Chiểu (SN 1966). Giữa cái nắng ban trưa, tiếng máy khoan rít lên inh ỏi cắt ngang tiếng sóng, hòa cùng tiếng búa nện xuống đinh sắt chát chúa, tạo nên một bản nhạc của lao động đầy hăng say. Không chỉ là sửa sang tạm bợ, ông Chiểu cùng hai người thợ đang dồn sức gia cố lại từng góc kèo, mấu chốt để biến căn nhà nổi thành một pháo đài kiên cố giữa mặt nước.
Ông Chiểu nhìn về phía chân trời xa, nơi mặt biển đang bắt đầu yên ả trở lại và chia sẻ về ước vọng của mình: “Của đi thay người, mình mất mát nhiều nhưng còn sức là còn làm lại được. Giờ chỉ mong trời yên biển lặng, mưa thuận gió hòa cho bà con Sông Cầu mình có một vụ mùa mới thắng lợi, để những chiếc lồng bè này lại đầy ắp tôm cá, bù đắp cho những ngày bão nổi vừa qua".
Ông Huỳnh Đình Quang - Phó Chủ tịch UBND phường Sông Cầu cho biết: Địa phương đã đề xuất cấp trên hỗ trợ khẩn cấp 15 triệu con tôm hùm giống, cùng hàng chục triệu con giống thủy sản các loại để giúp ngư dân tái thiết sản xuất. Về giải pháp bền vững, địa phương đang quy hoạch lại vùng nuôi, mật độ nuôi và khuyến khích ngư dân chuyển đổi sang lồng bè nhựa HDPE chịu lực tốt. Nhưng do chi phí đầu tư cao, phần lớn bà con vẫn nuôi theo cách truyền thống, tiềm ẩn nhiều rủi ro khi có thiên tai xảy ra.
Rời “thủ phủ” tôm hùm khi bóng chiều dần đổ dài trên những lồng bè mới dựng, những câu chuyện của cụ Phấn, bà Trang hay ông Chiểu là minh chứng sống động nhất cho bản sắc của những người con cửa biển: "Ngã xuống ở đâu, đứng dậy ở đó". Hy vọng từ những giọt mồ hôi rơi xuống mặt nước mặn hôm nay sẽ sớm kết thành những vụ mùa bội thu cho người dân "thủ phủ tôm hùm".