Sức sống ở khu đô thị mới Thủ Thiêm: Tìm chính sách có lợi cho dân

An cư trên khu đất mới

Ngày 5/1, phóng viên có mặt tại khu vực được bố trí tái định cư cho 198/331 hộ dân được xác định ngoài ranh quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm (theo Thông báo số 1483/2018 của Thanh tra Chính phủ - PV). Khu vực này rộng khoảng 1,8ha, với nhiều căn nhà phố cao tầng được xây dựng khang trang trên các tuyến đường Phạm Văn Ngôn, Bạch Đông Ôn, đường D5, đường số 8…

Nơi đây đã hình thành một khu dân cư nhộn nhịp với các cửa hàng, quán ăn đông khách. Nhiều gia đình đã sinh sống ổn định, bên cạnh đó có một số căn nhà đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện.

Gia đình bà N.T.Y. là một trong các hộ bị ảnh hưởng bởi Khu đô thị mới Thủ Thiêm, đã đồng thuận với chính sách của thành phố. Năm 2011, sau khi bàn giao đất cho nhà nước, gia đình bà được bố trí tạm cư tại một chung cư gần chợ Bình Khánh. Trong khoảng thời gian đó, để trang trải cuộc sống, bà thuê mặt bằng bên ngoài đường Lương Định Của mở tiệm tạp hóa.

Năm 2020, khi thành phố thực hiện chính sách bổ sung, hoán đổi cho bà nền đất 70m2 với quy hoạch xây dựng bài bản gồm 1 trệt, 1 lửng, 3 lầu và sân thượng. Nhờ sự hỗ trợ của chính quyền địa phương trong việc nhanh chóng cấp phép xây dựng, gia đình bà đã sớm có mái ấm khang trang.

Ông P.K.H. (56 tuổi), một trong những cư dân đầu tiên về đây dựng nhà, đã có cuộc sống ổn định. Ông kể, sau khi nhận tiền bồi thường từ nhà nước, gia đình ông thuê nhà ở tạm và thuê mặt bằng để buôn bán, còn khoản tiền nhận được thì dùng để đầu tư đất đai.

Sau này, khi có chính sách hoán đổi nền đất, gia đình ông quyết định về đây xây nhà để ổn định cuộc sống. Đến nay, giá trị tài sản của ông tăng rất cao, giá nhà đất khu vực này có thời điểm lên đến khoảng 300 triệu đồng/m2. Ông chia sẻ, việc nhận đất và xây nhà sớm là quyết định đúng đắn để chấm dứt cảnh thuê nhà, thuê mặt bằng tốn kém hàng chục triệu đồng mỗi tháng.

Tìm chính sách có lợi cho người dân

Ngoài gia đình bà Y., ông H., nhiều hộ dân khác bị ảnh hưởng bởi Khu đô thị mới Thủ Thiêm và khu đất 4,39ha cũng đã đồng thuận với chính sách của thành phố để ổn định cuộc sống.

Như hộ ông Đ.H.T. nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất từ giữa năm 2023; hộ bà N.T.G. nhận căn hộ tại chung cư An Phú - Bình Khánh. Cũng trong thời gian này, hộ bà P.T.T.H. nhận nền tái định cư; hay trước đó, hộ ông N.T.T. nhận nền tái định cư tại khu dân cư Nam Rạch Chiếc.

Ông T. cho biết, gia đình ông có hơn 90m2 đất nền tại khu phố 1, phường Bình An (trước đây). Sau khi nhận tiền bồi thường đền bù giải tỏa, gia đình ông được nhận nền tái định cư 62m2. Mong muốn có được nơi ở rộng rãi hơn, gia đình ông đóng thêm tiền để sở hữu nền tái định cư rộng 80m2…

Để tạo sự đồng thuận cho người dân, từ khi Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo số 1483 (vào năm 2018), TPHCM đã hoàn thiện thủ tục pháp lý, thực hiện bồi thường và nhiều lần cập nhật, bổ sung chính sách hỗ trợ, tái định cư bổ sung. Đến nay, trên 99% trường hợp bị ảnh hưởng bởi Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã đồng tình ủng hộ, bàn giao mặt bằng cho thành phố.

Riêng người dân tại khu vực 4,39ha đồng thuận với chính sách của thành phố đạt tỷ lệ hơn 88,8%. Thành phố đã tận dụng tối đa quỹ đất tại các khu tái định cư hiện đại như Nam Rạch Chiếc, Cát Lái, An Phú - Bình Khánh để đảm bảo người dân có môi trường sống tốt nhất.

Theo lãnh đạo Sở NN-MT TPHCM, khi xây dựng các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các chính sách bổ sung, thành phố đã vận dụng tối đa các quy định để có chính sách có lợi nhất cho người dân bị ảnh hưởng. Mới đây nhất là Quyết định số 70/2025 của UBND TPHCM. Các chính sách được bổ sung đã sát và phù hợp với thị trường bất động sản tại thời điểm ban hành quyết định điều chỉnh, bổ sung. Trong đó, công tác bố trí tái định cư được áp dụng theo nguyên tắc bố trí tương đương diện tích tiêu chuẩn tái định cư được hưởng, không hạn chế số lượng căn hộ chung cư hoặc nền đất ở tại khu tái định cư.

Sở NN-MT theo sát tiến độ thực hiện, kịp thời giải quyết, tháo gỡ các vướng mắc; đồng thời đề nghị UBND phường An Khánh, cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, kiểm tra phân nhóm hồ sơ và nghiên cứu điều chỉnh trình tự, thủ tục thực hiện, qua đó đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư bổ sung cho người dân theo Quyết định 70/2025 để các hộ dân ổn định cuộc sống.

Theo Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng TP Thủ Đức (thuộc Sở NN-MT TPHCM), Khu đô thị mới Thủ Thiêm với hơn 14.000 trường hợp cần di dời, qua nhiều thời kỳ Luật Đất đai là một bài toán cực kỳ phức tạp. Dù vậy, các chính sách đã được vận dụng tối đa theo hướng có lợi nhất cho dân. Trong đó, hỗ trợ giá chênh lệch đất ở lên 12-16 triệu đồng/m2, tăng giá bồi thường đất nông nghiệp.

Ngoài ra, các trường hợp chiếm dụng trên sông, kênh rạch trước ngày 15-10-1993 (ngày Luật Đất đai 1993 có hiệu lực thi hành) dù không đủ điều kiện bồi thường nhưng vẫn được xem xét bố trí tái định cư căn hộ theo giá tái định cư; kể cả các trường hợp chiếm dụng sau ngày 15-10-1993 vẫn được xem xét bố trí chỗ ở nếu không còn nơi ở khác…