Theo Sở Y tế Cà Mau, tỉnh có 36 đơn vị sự nghiệp tự chủ. Trong số này, 4 trung tâm y tế khu vực gồm: Phước Long, Giá Rai, Phú Tân, Ngọc Hiển rơi vào tình trạng thu không đủ chi, còn nợ lương, phụ cấp và các khoản theo lương với tổng số tiền gần 29 tỷ đồng. Trong đó, Trung tâm Y tế khu vực Phước Long là đơn vị có số nợ lớn nhất, với hơn 16 tỷ đồng, gồm lương hệ điều trị tháng 12/2025; chênh lệch lương cơ sở nhiều giai đoạn và tiền trực, ngoài giờ, thủ thuật, phẫu thuật kéo dài từ cuối năm 2023 đến năm 2025.
Các Trung tâm Y tế khu vực Giá Rai, Phú Tân và Ngọc Hiển lần lượt ghi nhận nợ từ hơn 3,8 đến hơn 4,8 tỷ đồng, chủ yếu lương, phụ cấp và các khoản phải trả theo lương của viên chức y tế.
Sở Y tế Cà Mau thẳng thắn chỉ ra nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nợ lương và mất cân đối thu, chi kéo dài nhiều năm do chậm thanh toán chi phí BHYT, mức tự chủ tài chính thấp, giá dịch vụ y tế chưa tính đủ chi phí và công tác quản lý tài chính ở một số đơn vị còn hạn chế.
Cùng với đó, cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu nhân lực và trang thiết bị tại tuyến cơ sở tiếp tục làm suy giảm nguồn thu.
Qua rà soát, tổng chi phí BHYT tồn đọng giai đoạn 2018 - 2024 trên địa bàn tỉnh lên tới hơn 214 tỷ đồng gồm: Chi phí vượt trần, vượt quỹ, vượt dự toán; chi phí vượt tổng mức thanh toán từ năm 2019 - 2024, chi phí khám chữa bệnh BHYT năm 2025 chưa được tạm ứng, thanh toán (10% còn lại sau quyết toán quý)…
Để tháo gỡ, trước mắt, Sở Y tế kiến nghị UBND tỉnh Cà Mau tiếp tục đề xuất Bảo hiểm xã hội Việt Nam sớm thanh, quyết toán chi phí BHYT tồn đọng; đồng thời ưu tiên tạm ứng trước chi phí khám chữa bệnh BHYT các năm 2019 – 2024 còn tồn đọng của 4 trung tâm y tế trên, với tổng số tiền hơn 27 tỷ đồng để chi trả nợ lương và các phụ cấp theo lương.
Ngoài ra, Sở Y tế đề xuất cho phép Trung tâm Y tế Phú Tân, Ngọc Hiển tạm mượn ngân sách nhà nước (nguồn kinh phí hoạt động của hệ điều trị) đã cấp năm 2026 với tổng số tiền hơn 12 tỷ đồng để chi trả nợ lương, phụ cấp năm 2025 và các tháng đầu năm 2026.
Trước đó, như Tiền Phong thông tin, hơn 120 nhân viên của Trung tâm Y tế khu vực Phú Tân đang nợ lương, với tổng số tiền trên 6 tỷ đồng. Riêng tiền trực mới được cấp cho một số tháng, phần còn lại đến nay vẫn chưa có nguồn để chi trả.
Một bác sĩ tại đây cho biết, tiền trực, tiền lương và nhiều khoản khác đã nhiều tháng chưa được chi trả. Với những bác sĩ có phòng mạch riêng còn có thể xoay xở, nhưng nhiều bác sĩ và nhân viên không có nguồn thu khác gặp rất nhiều khó khăn, nhất là thời điểm Tết đã cận kề.