Tỷ lệ chi "hoa hồng" cho lãnh đạo bệnh viện phụ thuộc vào lợi nhuận
Sau khi công bố cáo trạng, chiều 27/1, HĐXX TAND TP Hà Nội tiến hành xét hỏi 23 bị cáo phạm tội "Đưa, Nhận hối lộ" xảy ra tại Công ty Dược Sơn Lâm, Công ty CP Y dược LanQ và các đơn vị y tế trên địa bàn cả nước.
HĐXX đã phân tách, xét hỏi hành vi phạm tội của nhóm bị cáo là lãnh đạo, nhân viên doanh nghiệp dược đầu tiên.
Trên bục khai báo, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty CP Y dược LanQ) khai cuối năm 2019, ông ta đại diện cho doanh nghiệp ký hợp đồng khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế năm 2020 với Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang, trong đó có việc cung cấp thuốc cho người có thẻ bảo hiểm.
Sau khi ký hợp đồng, bị cáo Quyền bàn với bị cáo Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch Công ty CP Dược Sơn Lâm) về việc Công ty LanQ sẽ tổ chức đấu thầu lựa chọn đơn vị cung cấp thuốc. Cả hai 'bắt tay' chọn Công ty Sơn Lâm là đơn vị trúng thầu. Trên cơ sở kết quả đấu thầu, năm 2020, Công ty LanQ và Công ty Dược Sơn Lâm ký hợp đồng mua bán thuốc trị giá hơn 64 tỷ đồng.
Theo hợp đồng, Công ty Dược Sơn Lâm là đơn vị cung cấp toàn bộ vị thuốc cho Công ty LanQ. Song thực tế LanQ chỉ mua một số lượng rất ít thuốc của Công ty Dược Sơn Lâm, còn lại mua của Công ty CP đông dược Hà Nội CQB.
Để hợp thức hồ sơ theo kết quả đấu thầu, bị cáo Quyền thừa nhận đã gắn nhãn mác, bao bì cho các vị thuốc mua của Công ty CQB, bởi thực tế thuốc của CQB chất lượng tốt hơn. Quyền hợp thức hóa nguồn tiền đầu ra của thuốc, giao nhiệm vụ cho Phạm Văn Cách cung cấp hóa đơn khớp với số lượng thuốc đã xuất.
Trong cáo trạng, Viện kiểm sát quy kết bị cáo Cách hưởng 18% trên tổng giá trị hóa đơn "khống" nhưng vì Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang chưa thanh toán toàn bộ tiền theo đề nghị của Công ty LanQ, nên Quyền chưa đưa tiền cho Cách.
Tại phần khai báo, bị cáo Quyền bất ngờ phủ nhận cáo buộc trên. Bị cáo quả quyết không thỏa thuận gì về việc chi 18%.
Đứng lên đối chất, bị cáo Cách cho hay, ban đầu thực hiện việc mua bán hai bên không có thỏa thuận. Sau khi bán hàng được vài tháng, việc chuyển hàng, hóa đơn quá nhiều, sợ ngân hàng để ý nên ông Quyền thỏa thuận chi 18% trên tổng giá trị hóa đơn khống. Ông Cách xác nhận chưa được Quyền đưa tiền phần trăm.
Theo ông Cách, Công ty CP Dược Sơn Lâm có nhiều kinh nghiệm về đấu thầu thuốc, khi được Nguyễn Mạnh Quyền nhờ giúp đỡ ông nhận lời nhưng không nghĩ việc này vi phạm pháp luật.
Liên quan đến hành vi đưa hối lộ cho các đơn vị y tế, bị cáo Cách khai, Công ty Dược Sơn Lâm cung cấp thuốc cho các đơn vị trên khắp cả nước. Để có thể cung cấp thuốc, công ty sẽ tham gia đấu thầu tại các Sở Y tế có nhu cầu. Khi trúng thầu, công ty tiếp ký hợp đồng bán thuốc với các bệnh viện, trung tâm y tế.
Nhằm thuận lợi cho việc giao hàng, bị cáo Cách chỉ đạo chi "hoa hồng" cho các đơn vị mua hàng. Người nhận "hoa hồng" thường là Giám đốc, Viện trưởng hoặc Trưởng khoa. Số tiền chi phụ thuộc vào lợi nhuận. Việc đưa “hoa hồng” đều do bị cáo Lê Văn Tình (cựu Phó tổng giám đốc Dược Sơn Lâm) thực hiện.
"Cầm cho anh em vui"
Về hành vi đưa hối lộ 700 triệu đồng cho bị cáo Thân Đức Lại (cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội Bắc Giang), HĐXX tiếp tục gọi bị cáo Phạm Mạnh Quyền lên bục khai báo.
Ông Quyền khai, mục đích đưa 700 triệu cho ông Lại nhằm được “tạo điều kiện” để thanh toán tiền tạm ứng bảo hiểm được nhanh, thuận lợi. Theo ông Quyền, số tiền trên được chia ra cho cấp dưới của ông đưa nhiều lần, cá nhân ông có một lần đến chúc tết đưa thêm cho Lại.
Sau khi đưa tiền, doanh nghiệp của ông Quyền được thanh toán đúng hẹn, thậm chí một số hồ sơ chưa đủ điều kiện cũng được thanh toán.
Còn bị cáo Nguyễn Thúy Kim (cựu Kế toán trưởng Công ty LanQ) khai, nhận chỉ đạo từ Phạm Mạnh Quyền đưa tiền cho bị cáo Lại, khi đưa không biết là tiền hối lộ, sau này bị điều tra mới biết hành vi của mình sai.
Trước lời khai trên, bị cáo Thân Đức Lại (cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang cũ) đứng lên phản bác cho rằng chưa đúng hết ý.
Theo ông Lại, có lần bị cáo Quyền đến nói chuyện, đề nghị ông hỗ trợ để hoàn thiện thủ tục thanh toán bảo hiểm, ông chỉ hứa “sẽ giúp trong khả năng có thể, không thể vượt quá quyền hạn”.
Cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang cho rằng, cuộc gặp với ông Quyền chỉ là “giao tiếp thông thường trong công tác” giữa hai bên. Sau này, khi đại diện doanh nghiệp đưa mỗi lần vài triệu ông nhận vì nghĩ là “tình cảm, cầm cho anh em vui” chứ không nghĩ vi phạm pháp luật.
Với khoản nhận hối lộ 700 triệu đồng bị quy kết, ông Lại không nhớ rõ đã nhận bao nhiêu nhưng bày tỏ tôn trọng quan điểm truy tố của viện kiểm sát.
“Tôi đã xin cán bộ cho tự thống kê số tiền và nghĩ ‘thôi cuộc đời thế này coi như hết, nếu các anh không tha thì tôi cũng nhận’”, ông Lại nói.
“Sau khi có lời nhờ của bị cáo Quyền, ông đã tạo điều kiện cho công ty LanQ như thế nào?”, Chủ tọa hỏi. Bị cáo Lại trả lời đã chỉ đạo kế toán thực hiện, yêu cầu thủ tục phải chặt chẽ. Có những thủ tục sau khi nhận của doanh nghiệp kế toán có quyền giữ 15 ngày để xem xét nhưng đã chỉ đạo làm nhanh đáp ứng cho họ.
Cáo trạng xác định, lợi dụng vai trò Tổng Giám đốc Công ty LanQ, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền đã cấu kết với Phạm Văn Cách sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang và của người dân cùng chi trả. Để được giúp đỡ, ông Quyền còn chỉ đạo thuộc cấp đưa 700 triệu đồng cho bị cáo Thân Đức Lại nhằm tạo thuận lợi trong quá trình giải ngân kinh phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Với vai trò Chủ tịch HĐQT Công ty Dược Sơn Lâm, bị cáo Phạm Văn Cách bị cáo buộc vừa tham gia hành vi gian dối chiếm đoạt tài sản, vừa trực tiếp chi phối hoạt động cung ứng thuốc bằng việc chi hơn 70 tỷ đồng tiền hối lộ để “bôi trơn”, cho lãnh đạo bệnh viện, trung tâm y tế ở TP HCM, Thái Nguyên, Tây Ninh, Hưng Yên, để tránh bị gây khó khăn.
Trong khi đó, bị cáo Lê Văn Tình (Phó Giám đốc Công ty Dược Sơn Lâm) và Nguyễn Thúy Kim (Kế toán trưởng Công ty LanQ), bị xác định có hành vi giúp sức tích cực cho Nguyễn Mạnh Quyền và Phạm Văn Cách trong quá trình lừa đảo chiếm đoạt tài sản cũng như thực hiện việc đưa hối lộ.