Nghề freelance: Để tự do bền vững, điều kiện tiên quyết không phải sự nuông chiều

Những năm gần đây, cụm từ "bỏ văn phòng làm tự do" (freelance) trở thành một trào lưu đầy sức hút với người trẻ. Trên mạng xã hội, hình ảnh Gen Z làm việc bên ly cà phê, những chuyến đi ngẫu hứng đầy tự do và phóng khoáng xuất hiện ngày một nhiều. Viễn cảnh không chấm công, không sếp khó tính và thời gian linh hoạt khiến không ít người sẵn sàng rẽ ngang.

Thế nhưng, đằng sau lớp "filter" lấp lánh ấy, thực tế khắc nghiệt hơn nhiều. Khi không còn ai quản lý, sự thoải mái đôi khi lại chính là "cái bẫy" dẫn đến sự mất phương hướng. Câu chuyện của Ngô Giang (sinh năm 2000, TP.HCM) là một lát cắt về những va vấp đầu đời, khi giấc mơ màu hồng va phải thực tế không hề dễ dàng.

Cái bẫy ngọt ngào của những thành công sớm

Profile của Ngô Giang không bắt đầu bằng tấm bằng nghệ thuật hào nhoáng, mà từ những ngày tháng loay hoay tìm định hướng khi lần lượt thử sức ở cả hai chuyên ngành: Từ Xây dựng sang Quản trị khách sạn. Nhưng bước ngoặt thực sự chỉ đến khi anh bị giật mất chiếc điện thoại - món quà tốt nghiệp quý giá - trong lúc đang chạy xe công nghệ mưu sinh.

Áp lực tài chính buộc chàng trai trẻ lao đi tìm việc để bù đắp thiệt hại, và cơ duyên với vai diễn quần chúng giá 250K đồng đến như một giải pháp tình thế. Ban đầu chỉ định "làm cho có tiền", ngờ đâu ánh đèn phim trường lại giữ chân Ngô Giang, mở ra những cơ hội bén duyên với các TVC quảng cáo.

Thu nhập tốt, thời gian linh hoạt, không bị gò bó giờ giấc - những "viên kẹo ngọt" ấy khiến anh nhanh chóng ngủ quên trên chiến thắng.

"Cảm giác thành công đến sớm khiến mình cho phép bản thân thả lỏng. Mình chi tiêu thoải mái, tận hưởng những cuộc vui và bỏ quên việc nâng cấp bản thân," Ngô Giang thừa nhận. Trong cơn say hào quang ấy, chàng trai trẻ đã vô tình nhầm lẫn giữa sự may mắn nhất thời với năng lực bền vững.

Áp lực "đứng job" và câu hỏi "Mình là ai?"

Mặt trái của nghề freelance chỉ thực sự lộ diện khi các dự án thưa dần. Giai đoạn "đứng job" (không có công việc) kéo dài 3 tháng đưa chàng trai trẻ trở về với thực tại khắc nghiệt. Nhưng hơn cả vấn đề tài chính là cuộc "nội chiến" tâm lý diễn ra bên trong.

Với một người chủ động tìm giải pháp như Ngô Giang, việc bế tắc không tìm ra lối đi là một cú sốc lớn. Nhưng gánh nặng lớn nhất lại đến từ sự kỳ vọng. Từng phải đấu tranh để gia đình chấp nhận cho mình rẽ ngang, giờ đây sự chững lại của công việc vô tình dấy lên nỗi sợ rằng mình đã chọn sai.

"Mình sợ làm gia đình, bạn bè và những người từng tin tưởng mình phải thất vọng," Giang trải lòng. Áp lực vô hình ấy biến những ngày "đứng job" thành khoảng tối tâm lý nặng nề. Chính trong lúc chới với nhất, cậu buộc phải đối diện với sự thật: Nếu không thay đổi, mình sẽ bị đào thải. Stress không chỉ là không có tiền, stress là sự bất lực khi thấy mình đang dậm chân tại chỗ giữa một thị trường vận động không ngừng.

Kỷ luật - "Tấm khiên" để trụ lại với nghề

Để thoát khỏi trạng thái loay hoay, Ngô Giang nhận ra mình buộc phải thay đổi tư duy: Freelance là tự do, nhưng là tự do trong khuôn khổ của kỷ luật.

Ngô Giang bắt đầu cắt giảm những cuộc gặp gỡ vô bổ, thay vào đó là lịch trình tự học và rèn luyện thể chất mỗi ngày. Cậu hiểu rằng, khi điện thoại chưa reo mời casting, thì việc tốt nhất là mài giũa lại "vũ khí" của mình.

Thay vì thụ động ngồi chờ một vai diễn hoàn hảo, Giang học cách trân trọng mọi cơ hội tìm đến với mình. Dù là dự án lớn hay nhỏ, cậu đều đón nhận với tâm thế: Làm để tích lũy kinh nghiệm và để giữ cho ngọn lửa đam mê không bị tắt.

Freelance từng là giấc mơ tự do của Ngô Giang, và cũng chính nó buộc cậu học bài học đầu tiên về trách nhiệm. Đi qua những ngày "đứng job" và áp lực vô hình, điều ở lại không phải là những ảo vọng, mà là thói quen kỷ luật và sự chuẩn bị âm thầm.

Ngô Giang hiểu rằng, tự do không phải là sự nuông chiều bản thân, mà là đủ bản lĩnh để không bỏ cuộc khi mọi thứ chững lại - và đủ sẵn sàng khi cơ hội quay trở về.