Ngày 28/2 (tức 12 tháng Giêng), hàng trăm người dân xã Vạn An, tỉnh Nghệ An tham dự lễ rước nước dâng vua Mai. Đây là hoạt động mở màn cho lễ hội Đền Vua Mai, diễn ra từ ngày 13 đến ngày 15 tháng Giêng.
Trong sắc áo lễ truyền thống, tiếng nhạc bát âm ngân vang, từng dòng người thành kính, bày tỏ lòng tri ân với Mai Hắc Đế - vị anh hùng dân tộc đã lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa chống ách đô hộ phương Bắc vào thế kỷ VIII.
Đi đầu đoàn rước nước là đội cờ, biển, tiếp đến là đội chiêng trống, bát âm, phía sau là kiệu Thánh trang trí trang nghiêm, trên đặt một chum sành dùng để đựng nước thiêng.
Từ đền, đoàn rước tiến ra Sông Lam - dòng sông gắn bó với lịch sử, văn hóa của vùng đất Nghệ. Tại bến Sa Nam, xóm Mai Hắc Đế, ba chiếc thuyền đã được chuẩn bị sẵn, trang trí cờ hoa rực rỡ. Khi đoàn rước lên thuyền, tiếng trống lại nổi lên dồn dập, mở đầu cho hành trình ngược dòng sông linh thiêng.
Dòng nước sông Lam trong xanh, lặng lờ trôi dưới chân Núi Hùng Sơn. Khi đoàn thuyền đến khúc sông trước lăng mộ Vua Mai, nghi thức múc nước chính thức diễn ra. Người được giao trọng trách lấy nước là bậc cao niên, người có uy tín trong làng - biểu tượng cho sự thanh sạch, đức độ và lòng thành kính của cộng đồng.
Trong không khí trang nghiêm, chum sành được hạ xuống, từng gáo nước trong được múc lên cẩn trọng. Nghi lễ rước nước mang ý niệm “khơi trong, gạn đục”, tẩy trần những điều không may của năm cũ, cầu mong một mùa lễ hội an lành, mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.
Khi chum nước đầy, đoàn thuyền quay trở lại bến Sa Nam. Từ đây, đoàn rước tiếp tục di chuyển về đền trong tiếng nhạc lễ rộn ràng và sự chứng kiến của đông đảo người dân.
Chum nước đầy được 2 thanh niên trai tráng khiêng trên vai, cùng với đó, 4 người phụ nữ sẽ dâng 4 dải lụa, rước từ bến sông lên đền. Đoàn rước có sự tham gia của hàng trăm người dân cầm cờ theo sau.
Tại đền, nước thiêng được dùng để thực hiện nghi thức rửa đồ tế khí - một nghi lễ quan trọng thể hiện sự thanh tẩy, trang nghiêm trước khi bước vào chính hội.
Sau lễ rước nước, nhiều hoạt động văn hóa, thể dục thể thao được tổ chức như thi đấu bóng chuyền, đấu vật, cờ thẻ và các trò chơi dân gian, tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi đầu xuân.
Sáng 1/3 (tức 13 tháng Giêng), Lễ dâng hương tưởng niệm Vua Mai và khai mạc lễ hội chính thức diễn ra tại Khu Lăng mộ Vua Mai - Di tích quốc gia đặc biệt. Đây là dịp để nhân dân và du khách thập phương bày tỏ lòng tri ân, tưởng nhớ công lao to lớn của vị anh hùng áo vải.
Vua Mai, còn gọi là vua Mai Hắc Đế, tên là Mai Thúc Loan, người làng Mai Phụ (nay thuộc xã Mai Phụ, Lộc Hà, Hà Tĩnh), sinh ra, lớn lên và trưởng thành tại thôn Ngọc Trừng xã Đông Liệt (nay là xã Nam Thái, Nam Đàn). Ông có công đánh đuổi giặc nhà Đường và được nhân dân suy tôn làm Vua năm 713, lập nên triều đình Vạn An.