Lỗ hổng từ linh kiện giá rẻ
Mối lo ngại về an ninh quốc phòng bùng lên sau khi truyền thông Anh đưa tin về thực trạng nhiều linh kiện sản xuất tại Trung Quốc được phát hiện trong các máy bay không người lái (UAV) thuộc đội tuần tra K3 của Hải quân Hoàng gia Anh.
Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Anh khẳng định chưa phát hiện trường hợp nào bị rò rỉ thông tin ra nước ngoài.
Nghị sĩ đảng Bảo thủ Alicia Kearns cảnh báo, việc ưu tiên mua linh kiện giá rẻ từ Trung Quốc đang đẩy Vương quốc Anh vào nguy cơ lộ thông tin mật trong các hoạt động do thám.
Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Anh khẳng định với báo giới: “Nhiệm vụ tối cao của chính phủ là bảo vệ đất nước. Chúng tôi đặt việc bảo mật vật tư, mạng lưới và dữ liệu lên hàng đầu, đồng thời coi công tác quản lý rủi ro trong mua sắm là ưu tiên số một”.
Mặc dù vậy, nước Anh đang chật vật với chi tiêu quốc phòng. Mới đây, truyền thông Anh dẫn nguồn tin riêng đưa tin, chính phủ nước này yêu cầu quân đội tạm ngừng các bài tập huấn luyện và diễn tập chiến đấu để tiết kiệm ngân sách.
Thách thức ngân sách
Kế hoạch chi tiêu quốc phòng được công bố vào tháng 6 cho thấy, Chính phủ Anh dự kiến chi cho việc thực hiện cam kết với NATO chỉ đạt 2,7% GDP trong giai đoạn 2027 - 2028, và sẽ duy trì mức này trong suốt thập kỷ.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng John Healey từng kêu gọi tăng con số này lên 3% vào năm 2030, nhưng đã rút lại tuyên bố sau khi đảm nhận vị trí Bộ trưởng Tài chính vào tháng 7.
Ông Sam Goodman, Giám đốc chính sách cấp cao tại Viện Rủi ro Chiến lược Trung Quốc, cho rằng nguyên nhân là do "sự thất bại của chính phủ trong việc kiểm toán chuỗi cung ứng quốc phòng, các quy tắc đấu thầu ưu tiên nhà cung cấp giá rẻ nhất thay vì an toàn nhất hoặc đơn vị nội địa, cùng tình trạng phụ thuộc vào các nhà cung cấp Trung Quốc".
Bộ Quốc phòng Anh cũng được nói là đã thuê hàng trăm xe điện do Trung Quốc sản xuất. Nhiều hình ảnh chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy nhãn cảnh báo dán trên xe, yêu cầu nhân viên không kết nối thiết bị công vụ hoặc thảo luận nội dung nhạy cảm bên trong những chiếc xe này.
Ông Charles Parton, Chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh, nhận định bất kỳ thiết bị nào chứa mô-đun kết nối mạng của Trung Quốc đều có khả năng gửi dữ liệu về Bắc Kinh, từ đó gây ra lỗ hổng an ninh.
Chuyên gia này cho rằng Bộ Quốc phòng Anh vẫn chưa nhìn nhận đầy đủ vấn đề, cũng như chưa tiến hành rà soát để loại bỏ các linh kiện do Trung Quốc sản xuất.
Dù "Danh sách cấm" đã được ban hành năm ngoái, theo Luật Mua sắm công của Anh nhằm ngăn chặn nhà cung cấp rủi ro, nhưng các đơn vị cung cấp mô-đun kết nối của Trung Quốc vẫn chưa bị đưa vào danh sách này.
Giới chuyên gia kêu gọi London rà soát lại lỗ hổng trong quy chế mua sắm, đảm bảo áp dụng ngoại lệ an ninh quốc gia cho toàn bộ chuỗi cung ứng quốc phòng, chuyển sang sử dụng nguồn cung từ đồng minh.
Ông Goodman gợi ý: "Anh nên mở rộng phương án hợp tác mua sắm chung với các đối tác NATO để tối ưu chi phí khi sử dụng nhà cung cấp ngoài Trung Quốc, đồng thời yêu cầu các nhà thầu quốc phòng mua sắm từ đối tác tin cậy hoặc nhà sản xuất trong nước".
"Chúng ta đã quen với việc giao hợp đồng sản xuất quốc phòng ra nước ngoài cho bên chào giá thấp nhất. Việc này không chỉ phải trả giá đắt bằng an ninh quốc gia mà còn làm suy yếu nền kinh tế, trong khi các doanh nghiệp Anh hoàn toàn có năng lực hàng đầu thế giới về dệt may chuyên dụng, in 3D và sản xuất UAV”, ông Andrew Kinniburgh - Tổng Giám đốc Hiệp hội Thương mại Quốc phòng Anh, nói.
