Quãng đường 7 km để “chạm” vào chuyển đổi số
Khuổi Mèo là một chi bộ xa trung tâm thuộc xã Sảng Mộc, địa phương vùng cao có điều kiện đặc biệt khó khăn, cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 60 km. Khu vực này có Internet nhưng thiếu sóng điện thoại. Do Sổ tay Đảng viên điện tử sử dụng mã OTP gửi qua số điện thoại, xã đã tổ chức cho đảng viên đi khoảng 7 km tới trung tâm để kích hoạt tài khoản, hướng dẫn điểm danh và sử dụng các chức năng của ứng dụng.
Toàn xã có 12 chi bộ với 250 đảng viên; hiện 226 tài khoản Sổ tay Đảng viên điện tử được sử dụng thường xuyên. “Thay đổi rõ nét là môi trường làm việc số ngày càng được hoàn thiện đồng bộ hơn, cùng khả năng hỗ trợ kỹ thuật và bảo đảm vận hành kịp thời hơn”, đồng chí Hoàng Anh Đức, Bí thư Đảng ủy xã Sảng Mộc, chia sẻ.
Trong quá trình triển khai, Viettel tham gia từ hạ tầng, kết nối đến vận hành và hỗ trợ người sử dụng. Việc xử lý các vấn đề kỹ thuật kịp thời giúp địa phương từng bước hoàn thiện môi trường làm việc số đồng bộ hơn.
Câu chuyện Khuổi Mèo vì thế không chỉ phản ánh đặc thù của vùng cao, mà cho thấy chuyển đổi số ở cơ sở là một quá trình từ mở tài khoản đến duy trì sử dụng . Khi nền tảng vận hành thường xuyên, dữ liệu mới được cập nhật liên tục và sẵn sàng phục vụ điều hành. Quãng đường 7 km đặt ra câu hỏi lớn hơn: làm thế nào để dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” nhằm phục vụ điều hành?
Khi mỗi hoạt động đều tạo ra dữ liệu
Trước khi đi tới bài toán này, Thái Nguyên đã trải qua một giai đoạn dài đưa hoạt động của các cơ quan Đảng lên môi trường số.
Theo báo cáo chuyển đổi số của tỉnh, hệ thống Điều hành tác nghiệp đã được triển khai tới 100% đảng ủy, gồm 129 đơn vị với 5.389 người dùng. Hơn 921.000 văn bản đến và 106.000 văn bản đi đã được xử lý trên hệ thống, từng bước hình thành luồng văn bản điện tử liên thông từ Trung ương tới cấp xã.
Cán bộ có thể tiếp nhận, xử lý, ký số, tra cứu và theo dõi tiến độ trên môi trường điện tử, giảm khoảng 70–80% thời gian luân chuyển văn bản và truyền đạt chỉ đạo. Phòng Chuyển đổi số và Cơ yếu, Văn phòng Tỉnh ủy Thái Nguyên, cho biết trước đây nguồn dữ liệu văn bản còn phân tán, quy trình ký tay khiến việc xử lý mất nhiều thời gian. Khi quy trình được chuyển lên môi trường điện tử và thực hiện ký số, công việc không chỉ nhanh hơn mà dữ liệu cũng được tập trung, thuận lợi cho tra cứu và theo dõi.
Sự thay đổi còn diễn ra trong từng cuộc họp. Giải pháp phòng họp không giấy eCabinet hiện phục vụ trung bình khoảng 300 phiên họp mỗi tuần, giúp giảm khoảng 14.400 giờ chuẩn bị tài liệu và tiết kiệm khoảng 1,3 tỷ đồng chi phí in ấn mỗi năm. Từ khâu chuẩn bị, tổ chức đến ban hành và theo dõi kết luận, thông tin được duy trì trong một chu trình thống nhất.
Trong khi đó, Sổ tay Đảng viên điện tử do Viettel Solutions phát triển đã được triển khai cho khoảng 143.000 đảng viên thuộc 5.145 chi bộ. Hơn 2.100 văn kiện và 13.500 ý kiến đóng góp được cập nhật, quản lý trên hệ thống, tạo thêm một kênh để đảng viên tiếp cận văn bản, theo dõi thông tin và tham gia hoạt động của tổ chức Đảng.
Ba hệ thống giải quyết những công việc khác nhau, nhưng cùng tạo ra một thay đổi: mỗi văn bản được luân chuyển, mỗi cuộc họp được tổ chức, mỗi ý kiến được ghi nhận đều hình thành thêm dữ liệu về quá trình vận hành.
Câu hỏi của chuyển đổi số vì thế cũng thay đổi, từ “đã đưa được bao nhiêu hoạt động lên môi trường số” sang “những dữ liệu được tạo ra có thể được sử dụng như thế nào”.
Có dữ liệu chưa đồng nghĩa có thể khai thác
Số hóa giúp dữ liệu được hình thành nhanh hơn nhưng không tự động khiến dữ liệu trở nên hữu ích. Nếu thông tin thiếu cập nhật, trùng lặp, không thống nhất về cấu trúc hoặc không thể kết nối giữa các hệ thống, giá trị khai thác vẫn hạn chế.
Thực tế tại Sảng Mộc là một lát cắt của vấn đề. Khi người dùng không thể truy cập thường xuyên, dữ liệu có thể thiếu hoặc chậm. Ở quy mô lớn hơn, hệ thống riêng của mỗi ngành, mỗi cấp có thể tạo ra những “kho” tách biệt với tiêu chuẩn cập nhật khác nhau.
Theo Thượng tá Vũ Hồng Quân, Giám đốc Viettel Thái Nguyên, khi các nền tảng số đã đi vào vận hành, nhiệm vụ tiếp theo là đánh giá dữ liệu đã được hình thành đến đâu, mức độ số hóa ra sao và dữ liệu đã đủ điều kiện kết nối, phân tích, phục vụ điều hành hay chưa.
Dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống”: phản ánh đúng thực tế, đầy đủ theo yêu cầu quản lý, được chuẩn hóa và thường xuyên cập nhật. Khi đó, dữ liệu mới là đầu vào đáng tin cậy cho phân tích và ra quyết định.
Biến dữ liệu thành công cụ điều hành
Từ đầu năm 2026, Viettel Thái Nguyên đã phối hợp với tỉnh khảo sát 139 cơ sở dữ liệu chuyên ngành tại 21 sở, ngành. Hoạt động này nhằm đánh giá hiện trạng số hóa, chất lượng và khả năng kết nối dữ liệu, làm cơ sở xây dựng kế hoạch phát triển dữ liệu chuyên ngành và dữ liệu dùng chung giai đoạn 2026–2027.
Song song với đó, Viettel tham gia tư vấn thí điểm Trung tâm dữ liệu của tỉnh, trong đó có kho dữ liệu và hệ thống điều hành thông minh với 10 kịch bản khởi đầu phục vụ quản lý, điều hành.
Nếu các nền tảng số chuyển hoạt động từ giấy lên môi trường điện tử, kho dữ liệu dùng chung hướng tới đưa thông tin nằm rải rác về một cấu trúc có thể kết nối, phân tích và sử dụng. Khi đó, lãnh đạo có thể theo dõi chỉ tiêu từ một nguồn thống nhất, phát hiện sớm vấn đề và giảm thời gian tổng hợp thủ công.
Tuy nhiên, hành trình ấy không chỉ bắt đầu từ màn hình điều hành. Nó bắt đầu từ khả năng cập nhật ở cơ sở; từ Internet tại một chi bộ vùng cao; từ việc đảng viên cao tuổi có thể dùng ứng dụng; từ cách một trường dữ liệu được nhập thống nhất. Hệ thống chỉ đưa ra bức tranh đầy đủ khi dữ liệu đầu vào không để lại khoảng trống như Khuổi Mèo.
Từ số hóa văn bản, ký số, họp không giấy đến kết nối thông tin với đảng viên, Thái Nguyên tạo dựng nền móng cho môi trường làm việc số trong công tác Đảng. Nhưng thước đo của giai đoạn tiếp theo không còn là số nền tảng hay quy trình điện tử, mà là dữ liệu có giúp cấp ủy nắm bắt tình hình đầy đủ hơn, theo dõi công việc sát hơn và ra quyết định kịp thời hơn hay không.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác cho điều hành, chuyển đổi số mới đi từ thay đổi công cụ đến thay đổi phương thức lãnh đạo, chỉ đạo. Khi đó, số hóa không còn là đích đến, mà là điểm khởi đầu của điều hành dựa trên dữ liệu.
