Google News

Khi âm nhạc trở thành ngôn ngữ của hữu nghị và văn minh

TP - Trong những đêm nhạc như tại Nhà hát Hồ Gươm, khi nghệ sĩ Việt Nam - Trung Quốc cùng hòa giọng, khi những giai điệu vượt qua biên giới ngôn ngữ, lịch sử và khác biệt văn hóa, có thể cảm nhận rõ một điều: Âm nhạc không chỉ là nghệ thuật, mà là không gian gặp gỡ của các nền văn minh - nơi hữu nghị được kiến tạo bằng cái đẹp và tương lai được mở ra bằng hòa âm.

Trước các dấu mốc chính trị-đối ngoại trọng đại, gồm chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Trung Quốc, đồng thời hòa cùng không khí đón Tết cổ truyền của hai dân tộc, tối 7/2, Chương trình Hòa nhạc mừng Xuân 2026 “Việt Nam-Trung Quốc: Láng giềng hữu nghị” được tổ chức trang trọng tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội). Sự kiện có sự hiện diện của đại diện lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam, Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ, cùng đông đảo đại biểu ngoại giao, giới văn hóa- nghệ thuật và công chúng yêu nhạc, tạo nên một không gian giao lưu vừa trang nghiêm, vừa ấm áp, giàu tính biểu tượng.

Chương trình được triển khai dưới sự chỉ đạo của Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công an Việt Nam; với sự phối hợp tổ chức của Nhà hát Ca kịch Trung ương Trung Quốc, Nhà hát Hồ Gươm, Cục Hợp tác quốc tế - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Nhà hát Lớn Hà Nội và Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội. Cấu trúc tổ chức đa tầng này phản ánh chiều sâu hợp tác văn hóa-đối ngoại ngày càng thực chất giữa hai quốc gia.

Đêm hòa nhạc quy tụ những nghệ sĩ tiêu biểu của Trung Quốc như Cao Vĩ, Biện Gia Bình, Vương Nghệ Thanh, Lý Tinh Tinh…, đại diện cho thế hệ nghệ sĩ ưu tú của Nhà hát Ca kịch Trung ương Trung Quốc. Song hành là sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam - những tên tuổi từng tạo dấu ấn với công chúng Trung Quốc và quốc tế như NSND Cồ Huy Hùng (đàn nguyệt), NSƯT Bùi Lệ Chi (đàn bầu), ca sĩ Đỗ Tố Hoa (giảng viên khoa Thanh nhạc - Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội)..., góp phần kiến tạo một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, nơi âm nhạc không chỉ được trình diễn, mà trở thành ngôn ngữ kết nối tâm hồn và văn hóa.

Giao thoa văn hóa nhiều tầng lớp, nhiều sắc độ thẩm mỹ

Chương trình Hòa nhạc mừng Xuân 2026 “Việt Nam-Trung Quốc: Láng giềng hữu nghị” được dàn dựng thành hai phần, với cấu trúc nghệ thuật chặt chẽ và giàu tính dẫn dắt, đưa khán giả đi từ không gian âm nhạc truyền thống Trung Hoa đến những giai điệu ca ngợi tình hữu nghị Việt-Trung, rồi mở rộng ra các trích đoạn opera kinh điển của thế giới.

Các tác phẩm được lựa chọn biểu diễn kết hợp hài hòa giữa tinh hoa âm nhạc Trung Quốc, Việt Nam và những kiệt tác kinh điển toàn cầu, tạo nên một không gian giao thoa văn hóa nhiều tầng lớp, nhiều sắc độ thẩm mỹ - nơi bản sắc dân tộc không đối lập với tính toàn cầu, mà hòa quyện trong một cấu trúc nghệ thuật thống nhất.

Đêm hòa nhạc được dàn dựng thành hai phần, gồm “Đón xuân rực rỡ - Quê hương hòa ca giai điệu mới” và “Hòa âm bốn biển - Vẻ đẹp giao hòa”, như một hành trình biểu tượng: từ bản sắc văn hóa riêng biệt đến hòa điệu nhân loại, từ không gian dân tộc đến thế giới chung của âm nhạc.

12a.jpg
Các nghệ sĩ Việt Nam và Trung Quốc thể hiện ca khúc “Hữu nghị mãi bền lâu”. Ảnh: Thái An

Nhiều tiết mục để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng như “Xin hỏi đường ở đâu?” (nhạc phim “Tây Du Ký”, nghệ sĩ Biện Gia Bình biểu diễn), “Khúc biến tấu Mayra” (dân ca Kazakhstan, Đỗ Tố Hoa), trích tấu violin “Lương Sơn Bá-Chúc Anh Đài” (Lưu Vân Chí), “Việt Nam-Trung Hoa” (sáng tác: Đỗ Nhuận), “Hồng Hà-Trường Giang cùng chảy ra biển lớn” (sáng tác: Đỗ Hồng Quân), “Mặt trời của tôi” (dân ca Ý, Lý Sảng), “Đôi môi tôi nóng bỏng đến thế” (trích từ vở operate Đức “Giuditta”, Lý Tinh Tinh)…

Khoảnh khắc xúc động nhất của chương trình là khi nghệ sĩ Việt Nam và Trung Quốc cùng xuất hiện trên sân khấu, hòa giọng trong ca khúc “Hữu nghị mãi bền lâu” - bản địa hóa dân ca Scotland “Auld Lang Syne” nổi tiếng thế giới. Trong không gian trang trọng của Nhà hát Hồ Gươm, giai điệu ấy vang lên như một tuyên ngôn âm nhạc về hòa bình, hữu nghị và tương lai hợp tác bền vững giữa hai quốc gia.

Hình ảnh nghệ thuật hàn lâm Trung Quốc trên sân khấu thế giới

Ra đời năm 1952, Nhà hát Ca kịch Trung ương Trung Quốc (China National Opera House) không chỉ là một đơn vị biểu diễn, mà là một thiết chế văn hóa quốc gia, đại diện cho hình ảnh nghệ thuật hàn lâm Trung Quốc trên sân khấu thế giới.

Nếu Nhà hát Bolshoi của Nga là biểu tượng quyền lực nghệ thuật Slavơ, Opéra de Paris là linh hồn hàn lâm của nước Pháp, Teatro alla Scala là “thánh đường opera” của nước Ý, thì Nhà hát Ca kịch Trung ương Trung Quốc đang từng bước khẳng định vị thế như một biểu tượng văn hóa hàn lâm của châu Á, đại diện cho một Trung Quốc hiện đại hóa bằng nghệ thuật, hội nhập bằng văn minh và định vị mình trong không gian văn hóa toàn cầu.

Tại đây, những kiệt tác như “Carmen”, “La Traviata”, “Madama Butterfly”, “Aida”, “Don Giovanni”... không chỉ được trình diễn như di sản châu Âu, mà được tái hiện trong không gian thẩm mỹ Trung Hoa - nơi kỹ thuật opera phương Tây gặp gỡ tinh thần biểu đạt Á Đông, tạo nên những trải nghiệm nghệ thuật vừa toàn cầu, vừa bản địa.

Không dừng ở việc trình diễn di sản, Nhà hát Ca kịch Trung ương Trung Quốc còn là cái nôi của opera Trung Quốc hiện đại - nơi lịch sử, ký ức dân tộc và khát vọng phát triển được chuyển hóa thành ngôn ngữ nhạc kịch hàn lâm. Đó là hành trình hiện đại hóa nghệ thuật truyền thống mà không đánh mất căn tính, dung hòa giữa toàn cầu hóa và bản sắc văn hóa.

Trong cấu trúc phát triển quốc gia, nhà hát này còn là một phần quan trọng của sức mạnh mềm Trung Quốc - nơi văn hóa trở thành công cụ kiến tạo ảnh hưởng, nơi âm nhạc trở thành ngôn ngữ ngoại giao tinh tế, nơi nghệ thuật trở thành hình thức quyền lực phi vật chất, giới chuyên gia nhận định.

12b.png
Ca sĩ Đỗ Tố Hoa. Ảnh: Thái An

Giới thiệu văn hóa, cầu nối mở đường

Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, Ðại úy Ðỗ Tố Hoa (giảng viên khoa Thanh nhạc - Trường Ðại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội) nhận xét, các chương trình biểu diễn chung, liên hoan nghệ thuật, và dự án hợp tác sản xuất tác phẩm đã giúp nghệ sĩ Việt Nam-Trung Quốc học hỏi lẫn nhau, đồng thời tăng cường hiểu biết và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước. “Là nghệ sĩ tích cực tham gia, tôi thấy những hoạt động này mở ra cơ hội giới thiệu văn hóa Việt Nam đến khán giả Trung Quốc và ngược lại”, chị nói.

Theo ca sĩ Ðỗ Tố Hoa, quan hệ giữa các quốc gia không chỉ dựa vào chính trị hay kinh tế mà còn là sự kết nối giữa con người với con người. Giao lưu văn hóa giúp người dân hai nước hiểu rõ hơn về lịch sử, phong tục, tập quán và giá trị của nhau. “Tôi yêu văn hóa vì nó là cầu nối mở đường cho giáo dục, du lịch, đầu tư và thương mại. Giao lưu văn hóa thành công thúc đẩy hợp tác đa lĩnh vực, đồng thời giúp mỗi nước giới thiệu nét độc đáo của mình, tiếp thu giá trị tích cực của nhau để làm giàu bản sắc dân tộc. Vì vậy, giao lưu văn hóa là chất keo mềm mại nhưng bền vững, đóng vai trò nền tảng cho mối quan hệ đối tác lâu dài, ổn định và thân thiện giữa Việt Nam và Trung Quốc”, chị tâm sự.