Từ lớp học xưa đến "cái nôi" của tổ chức Đoàn
Trong không khí kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Tháng Thanh niên 2026, Thành Đoàn Hà Nội ra mắt cuốn sách “Bản đồ số 310 địa chỉ đỏ Hà Nội”.
Những mái đầu xanh cùng những người đã trải qua thời thanh niên sôi nổi đều ấn tượng, bất ngờ khi lật giở từng trang sách theo phiên bản in hay phiên bản số thông qua điện thoại, máy tính. Bằng cách quét mã QR tích hợp góc trên bên phải cuốn sách với dòng ghi chú “Quét mã QR để trải nghiệm không gian thực tế ảo VR360”, người xem bắt đầu hành trình ngược thời gian và “chạm” vào không gian của địa chỉ đỏ.
Một trong những điểm đến thú vị của hành trình đặc biệt ấy là số 66 phố Phó Đức Chính (phường Ba Đình) – Trường THCS Mạc Đĩnh Chi. Ngôi trường mang nét kiến trúc cổ kính xây dựng từ những năm 1900 này là “địa chỉ đỏ” đặc biệt: Nơi thành lập chi Đoàn TNCS đầu tiên tại Hà Nội.
Năm 2004, trường Mạc Đĩnh Chi được gắn biển Di tích cách mạng – kháng chiến.
Qua màn hình điện thoại, những tư liệu lịch sử hiện lên chi tiết: Tiền thân là Trường Thông ngôn chuyên đào tạo đội ngũ phiên dịch phục vụ bộ máy cai trị của thực dân Pháp. Sau đó, đổi thành trường Yên Phụ dành cho học sinh tiểu học, với hiệu trưởng là người Pháp.
Trong những năm 1929 – 1931, trường Yên Phụ quy tụ nhiều thanh niên yêu nước, sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Theo ghi chép, ngày 4/1/1931, tại nhà một giáo viên của trường, 7 thanh niên ưu tú dưới sự chủ trì của đồng chí Lã Phạm Thái đã tổ chức cuộc họp bí mật, đánh dấu sự ra đời của chi đoàn đầu tiên tại Thủ đô.
Cảm giác đứng giữa sân trường Mạc Đĩnh Chi thông qua công nghệ VR, nghe giọng thuyết minh truyền cảm về khí thế sục sôi của những người trẻ tuổi năm xưa khiến bất cứ ai cũng phải bồi hồi.
Vang vọng hào khí “Ba sẵn sàng”
Rời phố Phó Đức Chính, bản đồ số tiếp tục dẫn dắt chúng tôi đến một địa danh gắn liền phong trào của thanh niên miền Bắc thời kỳ chống Mỹ cứu nước: Số 43 Lý Thái Tổ (phường Hoàn Kiếm) - nơi Thành Đoàn Hà Nội quyết định phát động phong trào “Ba sẵn sàng”.
Ký ức về đêm 7/8/1964 hiện về vẹn nguyên qua những thước phim tư liệu và hình ảnh số hóa. Trong bối cảnh đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, tại căn phòng họp nhỏ này, Ban Thường vụ Thành Đoàn Hà Nội đã họp bất thường và ra quyết phát động phong trào “Ba sẵn sàng” (sẵn sàng chiến đấu; sẵn sàng gia nhập các lực lượng vũ trang; sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì mà Tổ quốc cần đến).
Từ phong trào của thanh niên Hà Nội, “Ba sẵn sàng” đã lan rộng ra các tỉnh, thành phố, trở thành phong trào thi đua yêu nước của thế hệ trẻ Việt Nam thời kỳ bấy giờ. Phong trào “Ba sẵn sàng” đã đi vào lịch sử như một thiên anh hùng ca của tuổi trẻ Việt Nam ở thế kỷ XX.
Cuốn sách cũng thông tin thêm về “cái nôi” của phong trào “Ba sẵn sàng” là trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
Tháng 5/1964, Đoàn trường triển khai phong trào này, thay thế cho phong trào “Tam bất kỳ” (đi bất kỳ đâu; làm bất kỳ nhiệm vụ gì được Đảng, Nhà nước yêu cầu; hưởng bất kỳ chế độ nào cũng chấp nhận) để phù hợp bối cảnh lịch sử.
“Cuốn từ điển” sống động với gen Z
Hành trình trải nghiệm 310 địa chỉ đỏ không chỉ dừng lại ở những di tích nổi tiếng mà còn mở rộng ra khắp các ngõ phố, làng quê của Thủ đô. Từ những mái nhà từng là cơ sở cách mạng bí mật đến những quảng trường in dấu chân đoàn quân tiếp quản Thủ đô, tất cả được hệ thống hóa, trực quan hóa đầy sáng tạo.
Chị Hoàng Minh Hằng - Bí thư Đoàn xã Thanh Trì, không giấu nổi sự xúc động khi trải nghiệm cuốn sách: “Đây thực sự là một hành trình số hóa đầy cảm xúc. Những địa danh lịch sử vốn trang nghiêm, đôi khi xa cách, nay hiện ra sinh động chỉ qua một cú chạm. Việc tích hợp hình ảnh 360 độ và video thuyết minh giúp đoàn viên, thanh niên có thể thực hiện một chuyến ‘hành quân về nguồn’ ngay trên điện thoại. Đây chính là cuốn từ điển về lòng yêu nước, giúp lịch sử trở nên mềm hơn, dễ thẩm thấu hơn đối với thế hệ Gen Z và Gen Alpha".
Bạn Trịnh Thị Phương Anh - sinh viên năm nhất khoa Tiếng Anh, Đại học Sư phạm Hà Nội, chia sẻ: “Tôi cảm thấy rất hứng thú khi công nghệ đã đưa lịch sử đến gần hơn với giới trẻ. Bản đồ số giúp chúng tôi hiểu sâu về cội nguồn nơi mình đang sống. Đây là cách tiếp cận rất sáng tạo. Là một người trẻ, tôi mong muốn lan tỏa bản đồ này đến bạn bè, những người xung quanh để mọi người cùng tìm hiểu về lịch sử, văn hóa của Hà Nội, của đất nước”.
Hiện đại hóa giáo dục truyền thống
Chia sẻ với phóng viên, anh Nguyễn Tiến Hưng – Bí thư Thành Đoàn Hà Nội cho biết, cuốn sách “Bản đồ số 310 địa chỉ đỏ Hà Nội” là sản phẩm tâm huyết của tuổi trẻ Thủ đô, kết hợp giữa giá trị truyền thống và công nghệ hiện đại.
“Mỗi trang sách không chỉ có nội dung chữ viết mà còn tích hợp mã QR dẫn trực tiếp đến không gian thực tế ảo 360 độ. Qua đó, Thành Đoàn mong muốn vừa bồi đắp kiến thức lịch sử, vừa khơi dậy tình yêu và nâng cao văn hóa đọc cho giới trẻ trong thời đại số”, anh Hưng nói.
Cùng với ra mắt cuốn sách, trong năm 2026, Thành Đoàn Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh mạnh mã hoá các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử cách mạng trên địa bàn Thủ đô, qua đó để tạo nên một mạng lưới dữ liệu đồng bộ và xuyên suốt cho Thủ đô. Tiếp tục triển khai các “Hành trình tìm về địa chỉ đỏ” cho thanh thiếu nhi, thông qua việc phát động các cuộc thi tìm hiểu, các chuyến hành trình thực tế và trực tuyến trên hệ thống website VR360 cũng như qua cuốn sách “Địa chỉ đỏ”.
Thông qua cuốn sách cùng những công trình, phần việc cụ thể thực hiện đề án “Mã hoá dữ liệu địa chỉ đỏ trên địa bàn thành phố”, Thành Đoàn Hà Nội không chỉ “giữ lửa” truyền thống mà còn ứng dụng công để “truyền lửa” đến toàn xã hội, để những địa chỉ đỏ trở thành điểm đến văn hóa số hấp dẫn và gần gũi với nhân dân và thanh thiếu nhi Thủ đô, cũng như bạn bè trong nước và quốc tế.
Được biết, đến hết năm 2025, các cấp bộ Đoàn trên địa bàn Thủ đô đã thực hiện mã hóa được 322 điểm di tích, góp phần hình thành một thư viện số, không gian trải nghiệm thực tế ảo, thiết lập bản đồ số hệ thống các địa chỉ đỏ trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thông qua bản đồ các địa chỉ đỏ, người dùng dễ dàng tìm hiểu vị trí địa lý và thông tin từ các hình ảnh trực quan, đa chiều; có tích hợp sử dụng AI, Chatbot và hướng dẫn viên song ngữ tại các điểm di tích.