Google News

Đàm phán Mỹ - Iran thất bại, giáng đòn mạnh vào hy vọng tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng

TPO - Việc các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad kết thúc mà không đạt thỏa thuận, được xem là một đòn giáng mạnh vào những hy vọng mong manh về lối thoát cho cuộc khủng hoảng Trung Đông hiện nay.

"Chúng tôi đã chứng kiến mặt trời lặn rồi lại mọc ở Islamabad (Pakistan) khi các cuộc đàm phán kéo dài. Việc kết thúc mà không có thỏa thuận là một cú sốc lớn đối với triển vọng giải quyết khủng hoảng", nhà phân tích quân sự Nic Robertson của CNN nhận định.

Theo ông Robertson, đây là cuộc đàm phán có tầm quan trọng rất lớn - cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa các quan chức Mỹ và Iran kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo được thành lập năm 1979 và rất khó để đánh giá thấp mức độ phức tạp của các cuộc đàm phán này.

Tại bàn đàm phán, không chỉ các cuộc thảo luận trực tiếp, nhiều tài liệu kỹ thuật cũng đã được trao đổi và xem xét nhiều lần, song khác biệt giữa hai bên vẫn không thể thu hẹp.

Sự bất đồng không chỉ nằm ở nội dung mà còn ở cách tiếp cận. Trong khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance được cho là muốn đạt kết quả nhanh chóng sau lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, thì phía Tehran theo đuổi chiến lược đàm phán kéo dài, thận trọng.

01f4dcb6-0e92-4355-be72-2acd8d1ef228.jpg
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance.

Việc ông Vance tuyên bố Washington đã đưa ra đề xuất "tốt nhất và cuối cùng" khiến quyền quyết định dường như "nằm trong tay" Iran. Nếu muốn nối lại đối thoại, Tehran có thể sẽ phải điều chỉnh lập trường.

Iran cho rằng nguyên nhân thất bại đến từ những yêu cầu "vô lý" của Mỹ. Điểm mấu chốt của bất đồng vẫn là vấn đề làm giàu uranium. Trong khi Tehran khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích dân sự, phương Tây lo ngại hoạt động làm giàu uranium gần đây có thể mở đường cho việc phát triển vũ khí hạt nhân.

Nhà Trắng yêu cầu một cam kết rõ ràng rằng Iran sẽ không chế tạo vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran dường như chưa sẵn sàng từ bỏ hoạt động làm giàu uranium - yếu tố được xem là "lằn ranh đỏ" trong đàm phán.

Trong suốt quá trình đàm phán, truyền thông Iran liên tục phát đi các thông điệp hướng tới công chúng trong nước, nhằm giải thích lý do nước này tham gia đối thoại với "đối thủ" lâu năm. Bộ Ngoại giao Iran thậm chí mô tả ngoại giao là "sự tiếp nối của cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước".

Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau những cảnh báo cứng rắn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm đe dọa tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran. Hiện vẫn còn nhiều câu hỏi lớn bỏ ngỏ: Liệu Mỹ có tiếp tục gia tăng sức ép, Iran sẽ phản ứng ra sao, và tác động của bế tắc này đối với kinh tế toàn cầu sẽ kéo dài bao lâu?

Trước đó, hãng tin Tasnim dẫn nguồn từ phái đoàn Iran cho biết các cuộc đàm phán đã kết thúc mà không đạt được "khuôn khổ hay thỏa thuận chung" do những gì được mô tả là "sự can thiệp và tham vọng quá mức của Mỹ".

Ở chiều ngược lại, ông Vance khẳng định phía Iran đã từ chối các điều khoản mà Washington cho là "linh hoạt", đồng thời không đưa ra cam kết từ bỏ chương trình hạt nhân.