Tại cuộc họp báo về kinh tế - xã hội chiều 26/3, ông Võ Viết Cường, Phó trưởng Ban dự án 4, Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Hạ tầng Đô thị TP.HCM, đã thẳng thắn chỉ ra những “điểm nghẽn” lớn nhất đang tác động trực tiếp đến tiến độ thi công của dự án cải tạo kênh Tham Lương – Bến Cát – Rạch Nước Lên.
Theo ông Cường, sau hơn ba năm triển khai, dự án đã đạt khoảng 67,5% khối lượng tổng thể. Trong đó, hạng mục kè bê tông dự ứng lực gần như hoàn tất với tỷ lệ 98%. Hệ thống giao thông và hạ tầng đạt khoảng 57%. Dù nhiều gói thầu đã đạt tiến độ từ 55% đến 80% nhưng áp lực hoàn thành đúng mốc thời gian đang ngày càng lớn khi các yếu tố đầu vào trở nên bất ổn.
Nút thắt đầu tiên là nguồn cát san lấp và vật liệu nền đường. Đại diện Ban quản lý dự án cho biết, tổng nhu cầu cát của dự án rất lớn nhưng hiện nguồn cung mới chỉ đáp ứng được khoảng 50%. Phần lớn cát phải nhập khẩu từ Campuchia, trong khi nguồn trong nước từ các mỏ rất hạn chế và không phải nhà thầu nào cũng tiếp cận được.
Không chỉ thiếu hụt, giá cát cũng tăng mạnh do chi phí vận chuyển cao. Giá cát rời tại công trường đã lên tới gần 400.000 đồng/m³; nếu quy đổi theo khối chặt phục vụ thi công, mức giá thực tế vượt 500.000 đồng/m³. Điều này khiến chi phí đầu vào đội lên đáng kể, gây áp lực tài chính cho nhà thầu và chủ đầu tư.
Ông Cường cho biết, dự án không thể sử dụng cát mua trôi nổi ngoài thị trường. Mỗi mét khối cát đưa vào công trình đều phải chứng minh được nguồn gốc từ mỏ khai thác, lộ trình vận chuyển và hồ sơ kiểm soát chất lượng. Quy định này nhằm đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật nhưng cũng khiến việc tìm kiếm nguồn cung trở nên khó khăn hơn trong bối cảnh thị trường khan hiếm.
Nghiêm trọng hơn, dự án đang đối mặt với cuộc “khủng hoảng” nhựa đường là vật liệu then chốt để hoàn thiện mặt đường. Theo ông Cường, tác động từ xung đột địa chính trị, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, đã làm gián đoạn nguồn cung nguyên liệu đầu vào cho sản xuất nhựa đường trên toàn cầu.
Dự án cần gần 200.000 tấn bê tông nhựa nóng. Tuy nhiên đến nay, các nhà cung cấp mới chỉ đáp ứng được chưa tới 30%. Nhiều đơn vị thậm chí thông báo không thể đảm bảo nguồn hàng và đề xuất giãn tiến độ được giao từ 5 đến 6 tháng đối với các hợp đồng đã ký. Đây là khó khăn mang tính khách quan, vượt ra ngoài khả năng chủ động của dự án.
Trước tình hình này, Ban quản lý đã có văn bản báo cáo Sở Xây dựng và UBND TP.HCM để đề nghị hỗ trợ tìm kiếm và điều phối nguồn cung vật liệu. Đồng thời, các phương án thi công cũng được điều chỉnh linh hoạt theo hướng “trừ hao” vật tư, ưu tiên hoàn thành các hạng mục không phụ thuộc vào nhựa đường trước.
Dù đối diện nhiều thách thức, lãnh đạo Ban dự án khẳng định mục tiêu thông xe kỹ thuật các gói thầu trọng điểm vào ngày 30/9 vẫn đang được giữ vững. Trong trường hợp nguồn nhựa được cải thiện, một số đoạn có thể hoàn thành sớm hơn là vào cuối tháng 7.
Bên cạnh yếu tố vật liệu, dự án cũng còn vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng với khoảng 10 trường hợp chưa bàn giao, cùng bài toán tìm bãi đổ cho hàng triệu mét khối bù đất nạo vét từ lòng kênh. Đây là những yếu tố có thể tác động dây chuyền đến tiến độ nếu không được xử lý kịp thời.
“Chúng tôi đang nỗ lực tối đa, phối hợp với các sở, ban ngành và địa phương để tháo gỡ từng điểm nghẽn. Mục tiêu cuối cùng là đưa dự án về đích, phục vụ người dân” - ông Cường nhấn mạnh.