“Bộ não” giao thông vận hành 24/24
Tại Trung tâm Điều khiển giao thông, Phòng CSGT Công an TP Hà Nội, ngày cũng như đêm, không gian phòng điều hành luôn sáng rực bởi hàng chục màn hình lớn nhỏ. Trên đó, hình ảnh từ hệ thống camera AI phủ khắp các tuyến, nút giao thông trọng điểm liên tục cập nhật theo thời gian thực.
Mỗi khung hình là một lát cắt của đời sống đô thị; mỗi tín hiệu bất thường đều có thể là khởi nguồn của ùn tắc, tai nạn nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Ở đây, ban đêm cũng giống như ban ngày - không phải là lúc nghỉ ngơi, mà là một ca trực đòi hỏi sự tỉnh táo và chính xác tuyệt đối.
Giữa kíp trực lúc 23h, Trung tá Trương Song Thành, Đội trưởng Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông, cùng cán bộ chăm chú theo dõi diễn biến giao thông trên màn hình. Những nút giao lớn - nơi chỉ cần một va chạm nhỏ cũng có thể gây ùn tắc kéo dài - luôn nằm trong tầm quan sát.
“Giao thông ban đêm tưởng nhẹ hơn ban ngày, nhưng chỉ cần một sự cố là ảnh hưởng ngay đến cả tuyến” - Trung tá Thành chia sẻ, ánh mắt vẫn không rời dòng dữ liệu đang liên tục thay đổi.
Trên màn hình điều hành, các biểu đồ về lưu lượng phương tiện, tốc độ di chuyển, mật độ xe hiển thị theo thời gian thực. Dữ liệu từ camera AI, phản ánh của người dân, thông tin từ lực lượng CSGT ngoài đường được tổng hợp để đưa ra quyết định điều hành “điều chỉnh chu kỳ đèn, phân luồng từ xa, hỗ trợ hiện trường kịp thời”.
Mỗi quyết định đều tuân thủ quy trình nghiêm ngặt. Chỉ một thao tác chậm vài phút cũng có thể khiến ùn tắc lan rộng. Đó là tinh thần “kỷ luật nhất” trong công tác chỉ huy, điều hành giao thông.
Khác với hệ thống camera truyền thống chỉ ghi hình thụ động, camera AI được ví như “bộ não” giao thông. Hệ thống không chỉ nhìn thấy dòng xe, mà còn phân tích, nhận diện, dự báo nguy cơ ùn tắc để chủ động điều chỉnh.
Không chỉ giám sát giao thông, hiện nay hệ thống camera AI còn đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh trật tự như tự động phát hiện các hành vi gây rối (giơ dao, cầm gậy, giáo mác, tụ tập đông người...) hay giúp truy vết tai nạn giao thông…
Những ca trực không có nghỉ lễ, Tết
Công việc diễn ra lặng lẽ nhưng không kém phần áp lực, Trung tá Bùi Thị Thơm cùng các cán bộ Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông đang miệt mài rà soát, trích xuất hình ảnh phục vụ xử lý vi phạm và xác minh các vụ việc giao thông. “Không phải camera ghi nhận là xử lý ngay. Mỗi trường hợp đều phải kiểm tra kỹ, đúng người, đúng hành vi, đúng quy định” - Trung tá Thơm cho biết.
Từng đoạn clip được xem lại nhiều lần, đối chiếu biển số, thời gian, địa điểm, bối cảnh giao thông tại thời điểm xảy ra vi phạm. Chỉ khi đủ căn cứ pháp lý, hình ảnh mới được chuyển sang bước thông báo xử lý vi phạm. Công việc tưởng chừng khô khan ấy đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Một sai sót nhỏ có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Bởi vậy, tinh thần “chất lượng nhất - hiệu quả nhất” luôn được đặt lên hàng đầu.
Đã 10 mùa Tết gắn bó với ca trực tại Trung tâm Điều khiển giao thông Hà Nội, Đại úy Nguyễn Văn Út coi việc đón giao thừa bên những màn hình giám sát là điều quen thuộc. Theo anh, vào dịp lễ, Tết, đơn vị bố trí trực theo đặc thù công việc, mỗi ca kéo dài trọn 24/24 giờ, sẵn sàng ứng trực trước mọi tình huống phát sinh.
“Mỗi dịp lễ, Tết, mật độ phương tiện tăng cao, chỉ một va chạm nhỏ cũng có thể gây ùn tắc kéo dài. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ trực tại Trung tâm phải liên tục cập nhật diễn biến giao thông qua hệ thống camera, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trên địa bàn để kịp thời điều tiết, phân luồng, bảo đảm người dân đi lại thuận tiện, an toàn” - Đại úy Út chia sẻ.
Hiệu quả lớn nhất của hệ thống camera và đèn tín hiệu giao thông tích hợp công nghệ AI không chỉ nằm ở xử phạt vi phạm, mà ở khả năng giảm ùn tắc, nâng cao hiệu suất giao thông. Việc thiết lập “làn sóng xanh” cho phép hệ thống chủ động cảnh báo ùn tắc và điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu theo thời gian thực, qua đó giảm đáng kể nhu cầu bố trí lực lượng CSGT trực tiếp điều tiết. Vừa qua, hệ thống camera AI cũng đã giúp làm rõ một số vụ tai nạn giao thông, hỗ trợ tìm người dân đi lạc…
Dịp Tết, Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu giao thông thường xuyên phối hợp với đội địa bàn để thông báo từ sớm, từ xa các tuyến, trục xuyên tâm, vành đai, cầu... có lưu lượng phương tiện tăng cao, nguy cơ ùn tắc bảo đảm phối hợp đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để các phương tiện lưu thông thông suốt, an toàn.
Từ chấp hành đối phó sang chấp hành tự giác
Song song với công nghệ, Công an TP Hà Nội vẫn duy trì lực lượng trực 24/7 tại các Trung tâm chỉ huy và Trung tâm giám sát camera của Công an phường, xã. Khi hệ thống phát hiện dấu hiệu ùn tắc, tai nạn hoặc vi phạm nghiêm trọng, thông tin được chuyển ngay cho lực lượng tại hiện trường để xử lý.
Cụ thể, đơn vị đã tổ chức thí điểm 2 Trung tâm giám sát camera tại phường Ô Chợ Dừa và Tây Hồ. Kết quả cho thấy, Trung tâm giám sát camera tại Công an cấp xã bước đầu đã phát huy hiệu quả trong công tác chủ động đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn.
Trung tá Vũ Minh, Phó trưởng Công an phường Ô Chợ Dừa cho biết, đơn vị đã triển khai lắp đặt 183 camera trên khắp các tuyến phố, kết hợp với hệ thống camera AI của Công an TP Hà Nội nhằm bảo đảm an ninh trật tự, xử lý vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường. Sau thời gian triển khai, ý thức của người dân được nâng cao, việc lấn chiếm vỉa hè kinh doanh, hàng quán đã giảm đáng kể.
Ngoài việc xử lý vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, hệ thống camera còn phát hiện các vi phạm về trật tự giao thông, dừng đỗ sai quy định… Khi phương tiện đã di chuyển khỏi khu vực thì lực lượng Công an sẽ trích xuất dữ liệu camera để xác định được chủ phương tiện và “phạt nguội”.
Với đặc điểm giám sát liên tục, không phụ thuộc thời gian hay thời tiết, camera AI góp phần chuyển biến hành vi từ chấp hành đối phó sang chấp hành tự giác - nền tảng của văn hóa giao thông đô thị.
