Bên trong ngôi đền cổ có đôi đũa thử độc của vua và đĩa ngọc phát sáng

Phạm Trường

30/03/2026 09:02

Không chỉ là ngôi đền có lối kiến trúc cổ nhất Thanh Hóa, đền thờ Lê Hoàn còn lưu giữ nhiều báu vật nghìn năm. Trong đó có đôi đũa thử độc và đĩa đá cổ phát sáng được bảo quản nghiêm ngặt.

Clip: Cận ngôi đền cổ lưu giữ đôi đũa thử độc và đĩa ngọc phát sáng ở Thanh Hóa.

Di tích Quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn, tọa lạc tại làng Trung Lập, xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa, là nơi phụng thờ vua Lê Đại Hành (tên húy Lê Hoàn) cùng thân phụ, thân mẫu, phu nhân và con trai của ngài. Theo sử sách, Lê Hoàn sinh năm Tân Sửu (941). Sau khi phò tá Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân và lập nhiều công trạng, năm Tân Mùi (971), ông được phong chức Thập đạo tướng quân. Năm Kỷ Mão (979), trước biến loạn triều đình nhà Đinh, Lê Hoàn đã lãnh đạo nhân dân đánh tan quân xâm lược nhà Tống, giữ vững bờ cõi. Năm Canh Thìn (980), ông lên ngôi hoàng đế, đặt niên hiệu là Thiên Phúc, mở ra triều Tiền Lê (980-1009) hiển hách.

Dưới thời trị vì, vua Lê Đại Hành có nhiều cải cách quan trọng đã được thực hiện. Năm Thiên Phúc thứ 3 (982), nhà vua bãi bỏ tiền đồng phương Bắc, cho đúc tiền Thiên Phúc - đồng tiền đầu tiên của nước ta lưu hành rộng rãi. Ông cũng cho mở các trung tâm thương mại như Trường Yên, Tống Dinh, Long Biên. Nhà vua còn chú trọng phát triển nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp như rèn đúc, làm đồ gốm và dệt lụa tơ tằm.

Vua Lê Đại Hành băng hà năm Ất Tỵ (1005) tại cố đô Hoa Lư, Ninh Bình, thọ 65 tuổi sau 24 năm trị vì. Để tưởng nhớ công lao của ông, dân làng Trung Lập đã dựng ngôi miếu nhỏ bằng tre lá trên mảnh đất mẹ con vua từng ở.

Thời vua Lý Thái Tổ, miếu được dựng lại, và đến thời Hồng Đức (1442-1497) dưới triều vua Lê Thánh Tông, đền được xây dựng quy mô như hiện nay.

Đền thờ Lê Hoàn mang lối kiến trúc cổ nhất Thanh Hóa. Trong ảnh là nghinh môn đền vẫn còn khá nguyên vẹn, với cấu trúc 3 gian, 2 chái, 4 vì kèo và 12 cột gỗ. Dựa vào bức thượng lương, nghinh môn được tu sửa vào năm 1921 (thời Khải Định triều Nguyễn).

Ngôi đền được xây dựng bằng gỗ lim, mái ngói, với nhiều họa tiết hoa văn trên vách, vì, kèo được chạm trổ tinh xảo.

Trong đền thờ vua Lê Đại Hành, bức đại tự sơn son thiếp vàng với hai chữ "Thánh Minh" (vua sáng) được treo trang trọng ở gian giữa nhà.

Đền thờ vua Lê Đại Hành còn lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị lịch sử và văn hóa lớn như sắc phong, lệnh chỉ, câu đối, đại tự, hương án, khám thờ, tượng pháp, chóe, bát cổ. Đặc biệt, trong số đó có chiếc đĩa đá (đĩa ngọc) và đôi đũa cổ làm bằng hợp kim, ngày trước vua dùng để thử độc trên thức ăn. Theo tài liệu từ UBND xã Xuân Lập, chiếc đĩa ngọc phát sáng này do vua Tống tặng vua Lê. Hiện nay, do lo ngại bị đánh cắp, các cổ vật quý này được bảo quản nghiêm ngặt tại trụ sở UBND xã.

Trong khuôn viên đền Lê Hoàn còn có hai tấm bia cổ được tạc dựng vào những năm đầu thế kỷ XVII.

Bên trong ngôi đền cổ có đôi đũa thử độc của vua và đĩa ngọc phát sáng

Du khách chen chân ở đền thờ nổi tiếng Hà Tĩnh

Độc đáo tín ngưỡng thờ Cá Ông tại ngôi đền nơi cửa biển

Về ngôi làng lập đền thờ cá Ông nghe truyền kỳ cứu vua Gia Long

Cùng chuyên mục

Táo Quân 'chưa xem đã hết'

Tận thấy khu trưng bày hơn 50.000 cổ vật

'Bus: Chuyến xe một chiều' - thêm một bộ phim Việt lỗ nặng, đáng quên

'Số lượng luận văn tiến sĩ gấp 3 lần số trứng gà đẻ trong một năm'

Họa sĩ Việt mang 'chợ Sùng' ra thế giới

Độc đáo trò vật cù ở một trong tứ đại đền thiêng xứ Nghệ

Choáng ngợp hơn 50 tàu thuyền rước kiệu trên biển tại lễ hội đền Mai Bảng

Phóng sự về Sơn Đoòng phát vào 'giờ vàng' truyền hình hàng đầu nước Mỹ

'Hành trình từ trái tim' của Trung Nguyên Legend: Thắp sáng khát vọng khởi nghiệp cho hơn 30 triệu thanh niên

Bên trong ngôi đền cổ có đôi đũa thử độc của vua và đĩa ngọc phát sáng

Xem thêm