Doanh nghiệp đứng đầu nợ thuế
Từ một doanh nghiệp gắn với khai thác, tuyển rửa và chế biến cát trắng silic, Quan Minh đã nhanh chóng mở rộng địa hạt sang nhiều lĩnh vực khác. Ngoài khai thác, chế biến cát, Quan Minh còn tham gia nuôi trồng thủy sản và đặc biệt lấn sân mạnh sang bất động sản với vai trò chủ đầu tư Khu đô thị Ocean Park tại Hòn Cặp Xe, Đặc khu Vân Đồn. Dự án này có quy mô khoảng 41,2 ha, được quy hoạch khoảng 725 lô biệt thự, liền kề và khu dịch vụ, với tổng mức đầu tư hạ tầng kỹ thuật hơn 392 tỷ đồng.
Vừa ôm mỏ cát, nhà máy chế biến, vừa ôm dự án đô thị ven biển. Vốn điều lệ của doanh nghiệp cũng tăng rất nhanh, từ 20 tỷ đồng lên 100 tỷ đồng vào năm 2015, rồi lên 250 tỷ đồng trong năm 2018. Nhưng chỉ riêng cuối tháng 10/2021, Công ty TNHH Quan Minh đã bị cưỡng chế thuế hơn 142,17 tỷ đồng. Trước đó doanh nghiệp bị công bố nợ gần 148 tỷ đồng tiền thuế, trong đó 119,4 tỷ đồng là nợ quá 90 ngày.
Liên tiếp những tháng sau đó, “cục máu đông” tài chính của Quan Minh không thể tan mà ngược lại còn phình to hơn. Đến ngày 29/9/2025, tổng nghĩa vụ nợ tạm tính của Quan Minh đã lên tới 444,6 tỷ đồng, gồm hơn 201,9 tỷ đồng dư nợ gốc và phần còn lại là lãi, nghĩa vụ tài chính liên quan. Cùng thời điểm, cơ quan thuế Quảng Ninh áp dụng biện pháp cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn vì doanh nghiệp nợ thuế gần 403,4 tỷ đồng.
Theo nguồn tin từ một cán bộ ngành thuế, Quan Minh đã lợi dụng chính sách mở nhiều tài khoản mới của ngân hàng nên đã lập rất nhiều tài khoản các ngân hàng khác nhau để giao dịch. Đa số những giao dịch này là bán cát silic nhưng đội lốt cát san lấp cho các dự án với giá rẻ mạt để cố gắng duy trì nguồn nuôi sống công ty.
Đỉnh điểm, công ty này đã lập hơn 60 tài khoản ngân hàng khác nhau hòng qua mặt lực lượng chức năng. Khi phát hiện ra điều này, ngành thuế Quảng Ninh đã phải “canh chừng” các tài khoản ngân hàng của Quan Minh khi có biến động số dư để cưỡng chế nghĩa vụ tài chính đối với đơn vị nợ thuế.
Trước đó năm 2024, Quan Minh nhiều lần nằm trong nhóm doanh nghiệp nợ thuế cao nhất địa bàn. Nhưng chỉ sau 1 năm, sức khỏe của Quan Minh đã đi đến hồi kết. Ngày 6/8/2025, Tòa Dân sự, TAND tỉnh Quảng Ninh ra Quyết định mở thủ tục phá sản số 01/2025/QĐ-MTTPS đối với Công ty TNHH Quan Minh. Thông báo này được công khai trên cổng thông tin của tỉnh. Về mặt pháp lý, đây là dấu mốc chấm hết cho một “đế chế” khai thác cát biển Vân Đồn.
Khoảng trống của cơ chế?
Vụ án được Công an tỉnh Quảng Ninh xác định có tính chất phức tạp, bị can có nhiều mối quan hệ, được dư luận đặc biệt quan tâm. Việc khởi tố Hoàng Văn Cường về tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên, cùng việc khởi tố hai nhân viên công ty về các hành vi liên quan ma túy và vũ khí quân dụng, cho thấy vụ án này việc không như một sai phạm đơn lẻ trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Từ một doanh nghiệp từng được đặt vào chuỗi dự án cát biển quy mô lớn, cùng với những cú lấn sân sang nuôi trồng thủy sản, làm du lịch và cả dự án bất động sản nhưng những dấu hiệu về sức khỏe tài chính của doanh nghiệp luôn hiện hữu những điểm bất thường trong nhiều năm mà không cơ quan nào có cơ chế kiểm tra, giám sát.
Riêng quy mô khai thác mỏ cát silic trên biển Vân Đồn trong nhiều năm qua, ai đã giám sát việc cắm mốc, xác định tọa độ khai thác ngoài thực địa? Cơ quan nào đối chiếu sản lượng khai thác báo cáo với hoạt động thực tế của đội tàu, phương tiện trên biển? Đơn vị nào theo dõi các nghĩa vụ tài chính phát sinh trong quá trình khai thác khoáng sản? Và ai chịu trách nhiệm khi một doanh nghiệp nợ thuế rất lớn vẫn tồn tại kéo dài trước khi bị mở thủ tục phá sản?
Vụ án Quan Minh không chỉ là câu chuyện một giám đốc doanh nghiệp bị bắt. Đây là phép thử đối với năng lực quản lý tài nguyên biển, năng lực hậu kiểm giấy phép khoáng sản, và cách phối hợp giữa các tầng nấc quản lý trong một địa bàn đặc thù như Vân Đồn.
