Vào trưa 1/2 vừa qua, trên Quốc lộ 6 đoạn qua khu vực đèo Đá Trắng (xã Mai Châu, tỉnh Phú Thọ), một chiếc xe tải có dấu hiệu mất phanh và lao xuống dốc với tốc độ cao.
Tài xế sau đó đã liên tục đánh lái để tránh xe cùng chiều, va vào hộ-lan bên trái trước khi trở về làn rồi đâm vào vách núi. Chiếc xe tải khi đó mới dừng lại, lật nghiêng bên đường.
Đến chiều 1/2, Công an xã Mai Châu xác nhận vụ việc, đồng thời cho biết tài xế xe tải may mắn chỉ bị thương nhẹ.
Dẫu vậy, vụ tai nạn đã cho thấy rõ sự nguy hiểm của việc xe bị mất phanh trên đường. Tài xế trong vụ việc đã cố gắng hết sức để xử lý tay lái nhằm giảm thiểu thiệt hại, tránh việc xe lao xuống vực hoặc gây tai nạn cho các xe khách đang lưu thông trên đường.
Theo giới chuyên gia, có nhiều nguyên nhân dẫn đến mất phanh như trong trường hợp của xe tải nói trên, bao gồm: hao mòn cơ khí, mất áp suất dầu, lỗi ABS, phanh bị quá nhiệt đi đổ dốc…
Trong trường hợp rơi vào tình huống bị mất phanh khi xuống dốc như vụ việc ở đèo Đá Trắng gần đây, các chuyên gia khuyến cáo tài xế cần giữ bình tĩnh để xử lý theo một số cách sau:
Bỏ ga và tận dụng "phanh động cơ"
Ngay khi phát hiện xe mất phanh, người lái cần bỏ ngay chân ga, sau đó chuyển dần về số thấp nhằm tận dụng lực hãm từ động cơ. Đây gọi là phương pháp “phanh động cơ”.
Đối với xe hộp số sàn, người lái chỉ cần chuyển cần số về lần lượt về số 3, 2 rồi số 1 một cách tuần tự. Đối với xe hộp số tự động, hãy chuyển sang chế độ bán tự động, chế độ số thấp hoặc sử dụng lẫy chuyển số sau vô-lăng để giảm số.
Tuyệt đối không tắt máy
Một nguyên tắc quan trọng là không được tắt máy xe. Khi tắt máy, xe sẽ trôi hoàn toàn theo quán tính và mất trợ lực lái. Khi đó, vô lăng sẽ trở nên nặng và khó điều khiển, thậm chí bị khóa trên một số dòng xe khiến cho tài xế không thể đánh lái để tránh chướng ngại vật.
Nhồi phanh liên tục để thử phục hồi áp suất
Nếu bàn đạp phanh có cảm giác cứng, nặng, có thể hệ thống đang thiếu áp suất dầu phanh tạm thời. Ngược lại, nếu bàn đạp mềm, hụt lực, khả năng cao xe gặp sự cố ở đường ống dầu phanh.
Trong cả hai tình huống, tài xế nên đạp phanh liên tục (nhồi phanh) để thử khôi phục áp suất, giúp phanh có thể hoạt động trở lại phần nào.
Sử dụng phanh tay
Trong trường hợp cần giảm tốc khẩn cấp, tài xế có thể dùng phanh tay để giảm tốc. Tuy nhiên, chỉ nên áp dụng khi xe đang chạy chậm, kéo từ từ.
Nếu kéo phanh tay đột ngột khi tốc độ còn cao, bánh xe dễ bị khóa, khiến xe trượt dài, mất lái, thậm chí lật xe, nguy hiểm hơn cả sự cố mất phanh.
Sử dụng tín hiệu còi và đèn báo khẩn cấp
Tài xế cần lập tức bật đèn báo khẩn cấp, nháy đèn pha và dùng còi báo liên tục để các phương tiện đang cùng lưu thông chú ý chủ động nhường đường, tránh va chạm.
Chủ động va chạm địa hình để dừng xe
Đây là phương án cuối cùng để dừng xe nếu tài xế không thể giảm tốc ô tô. Theo đó, tài xế có thể lao chéo xe vào vật cản trên đường như ta-luy dương, đống cát, bụi cỏ, ruộng lúa… như một cách xử lý sao cho thiệt hại ở mức nhẹ nhất như tài xế ở vụ việc trên đèo Đá Trắng vừa qua.
Bởi nếu cố xuống dốc dài trong tình trạng xe mất phanh có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của những người trên xe và các phương tiện khác.
