Google News

Tổng thống Mỹ Trump tạm hoãn hành động quân sự để chờ phản ứng của Iran

TPO - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang ở trong tình huống phải cân nhắc có dùng biện pháp quân sự với Chính phủ Iran hay tiếp tục chờ tín hiệu tích cực từ Tehran, trong bối cảnh làn sóng biểu tình tiếp tục diễn biến nghiêm trọng.

ap26012117241272.jpg
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: AP)

Nhà lãnh đạo Mỹ đã nhiều lần đe dọa dùng vũ lực với Tehran nếu ông phát hiện Cộng hòa Hồi giáo dùng vũ lực khiến người biểu tình thiệt mạng. Đó là “lằn ranh đỏ” mà ông cho rằng Iran đang "bắt đầu vượt qua" và khiến ông cùng đội ngũ an ninh quốc gia phải cân nhắc "những lựa chọn rất mạnh mẽ".

Tuy nhiên, quân đội Mỹ vẫn đang ở chế độ chờ khi Tổng thống Trump cân nhắc các bước tiếp theo, và chính quyền nói rằng các quan chức Iran muốn đàm phán với Nhà Trắng.

“Những gì các bạn nghe được công khai từ chính quyền Iran hoàn toàn khác với những thông điệp mà chính quyền nhận được một cách riêng tư, và tôi nghĩ tổng thống có ý định tìm hiểu những thông điệp đó. Tuy nhiên, tổng thống đã cho thấy ông ấy không ngại sử dụng các biện pháp quân sự khi cần thiết, và không ai hiểu điều đó hơn Iran”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên ngày 12/1.

Vài giờ sau, Tổng thống Trump tuyên bố trong bài đăng trên mạng xã hội, rằng ông sẽ áp thuế 25% với các quốc gia giao dịch với Tehran, và quyết định này “có hiệu lực ngay lập tức”. Đây là ví dụ mới nhất về cách ông sử dụng thuế quan như một công cụ để buộc các nước bạn bè và kẻ thù trên trường quốc tế phải khuất phục trước ý muốn của ông.

Trung Quốc, UAE, Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil và Nga là một số quốc gia đang có trao đổi kinh tế với Iran. Nhà Trắng từ chối bình luận thêm hoặc cung cấp thông tin cụ thể về tuyên bố áp thuế của tổng thống.

Nhà Trắng chỉ cung cấp rất ít thông tin chi tiết về nỗ lực đàm phán của Iran, nhưng bà Leavitt xác nhận Đặc phái viên Steve Witkoff sẽ là người đóng vai trò chủ chốt trong việc tiếp xúc với Tehran.

Trong khi đó, Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và các quan chức khác trong Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng đã bắt đầu họp bàn về các lựa chọn, từ phương án ngoại giao đến tấn công quân sự để báo cáo với Tổng thống Trump trong những ngày tới, một quan chức Mỹ nắm được tình hình cho biết.

Tối 11/1, ông nói với các phóng viên rằng “một cuộc họp đang được sắp xếp” với các quan chức Iran, nhưng cũng cảnh báo “chúng ta có thể phải hành động vì những gì xảy ra trước cuộc họp”.

“Chúng tôi đang theo dõi tình hình rất cẩn thận”, ông Trump nói.

Làn sóng biểu tình ở Iran vẫn tiếp diễn, nhưng tình trạng ngắt internet khiến người biểu tình khó nắm bắt được mức độ lan rộng của phong trào.

Ông Vali Nasr, một cựu cố vấn của Bộ Ngoại giao Mỹ và hiện là giáo sư về quan hệ quốc tế và nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Johns Hopkins, cho rằng các cuộc biểu tình không có người lãnh đạo, không có tổ chức, mà chỉ là cơn thịnh nộ bùng phát sẽ rất khó duy trì.

ap26011796596192.jpg
Đám đông tuần hành ở Washington ngày 11/1, để ủng hộ người biểu tình Iran. (Ảnh: AP)

Nhiều chuyện đau đầu khác

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Trump đang phải đối phó với một loạt vấn đề khẩn cấp khác.

Đã hơn 1 tuần kể từ khi quân đội Mỹ tiến hành cuộc đột kích để bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, và quân đội Mỹ tiếp tục duy trì lực lượng đông đảo trên biển Caribe.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng đang nỗ lực đưa Israel và Hamas tham gia giai đoạn thứ hai của thỏa thuận hòa bình ở Dải Gaza, tiếp tục dàn xếp thỏa thuận giữa Nga và Ukraine để chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 năm ở Đông Âu.

Trong khi đó, những người ủng hộ ông hành động mạnh mẽ chống lại Iran cho rằng thời điểm này là cơ hội để làm suy yếu hơn nữa chế độ thần quyền đã lãnh đạo Iran kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Làn sóng biểu tình nghiêm trọng lần này - bắt nguồn từ sự sụp đổ của đồng nội tệ - gây ra thách thức lớn đối với quyền lực của Đại giáo chủ Ali Khamenei. Theo một số báo cáo, đã có gần 600 người thiệt mạng và hàng nghìn người bị bắt giữ trên khắp đất nước trong đợt biểu tình vẫn tiếp diễn.

Một số đồng minh diều hâu của ông Trump ở Washington đang kêu gọi tổng thống không bỏ lỡ cơ hội hành động dứt khoát chống lại chính phủ Iran trong tình thế dễ bị tổn thương. Họ tin rằng Iran vẫn chao đảo sau cuộc chiến 12 ngày với Israel mùa hè năm ngoái và cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham của đảng Cộng hòa viết trên mạng xã hội rằng, thời điểm này mang đến cho Tổng thống Trump cơ hội để chứng tỏ rằng ông nghiêm túc trong việc thực thi "lằn ranh đỏ".

“Chỉ nói chúng ta đứng về phía người dân Iran là chưa đủ. Câu trả lời đúng đắn duy nhất ở đây là chúng ta phải hành động dứt khoát để bảo vệ những người biểu tình trên đường phố. Và rằng chúng ta không phải là Obama…”, ông Graham viết, ngụ ý nói đến việc cựu Tổng thống Barack Obama năm 2012 đã đặt ra "lằn ranh đỏ" về việc sử dụng vũ khí hoá học ở Syria.