Trong cuộc phỏng vấn với NBC News, Tổng thống Trump từ chối cho biết liệu ông có sử dụng vũ lực để chiếm Greenland hay không. Tuy vậy, ông nhắc lại đe dọa áp thuế lên các quốc gia châu Âu nếu không đạt được thỏa thuận.
Việc ông Trump gia tăng sức ép lên Greenland và Đan Mạch, dù đều là đồng minh NATO, khiến Liên minh châu Âu (EU) đang phải tính toán biện pháp đáp trả.
Mâu thuẫn này đe dọa làm xáo trộn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) - nền tảng của an ninh phương Tây trong nhiều thập kỷ, khi quan hệ giữa các thành viên vốn đã chịu nhiều áp lực do cuộc xung đột ở Ukraine và việc ông Trump từ chối bảo vệ các đồng minh nếu họ không tăng chi tiêu quốc phòng.
Những lời đe dọa của Tổng thống Mỹ Trump gây chấn động châu Âu, khiến giới doanh nghiệp lo lắng và thị trường tài chính rung lắc. Giới đầu tư lo ngại tình hình sẽ căng thẳng trở lại giống như cuộc chiến thuế quan năm 2025.
Trong tin nhắn gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre ngày 18/1, Tổng thống Trump viết: “Xét việc đất nước của ông quyết định không trao cho tôi giải Nobel Hòa bình vì đã chấm dứt 8 cuộc chiến có dư, tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ chỉ nghĩ thuần túy về hòa bình nữa, dù điều đó vẫn luôn là chủ đạo, mà giờ có thể nghĩ về điều gì là tốt và đúng đắn cho nước Mỹ”.
Chính phủ Na Uy công bố các tin nhắn này hôm 19/1.
Trước đó, Thủ tướng Støre cùng Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng, và nhận được phản hồi từ ông Trump chưa đầy nửa giờ sau.
Ủy ban Nobel Na Uy khiến ông Trump không hài lòng khi trao Giải Nobel Hòa bình 2025 không phải cho ông mà cho lãnh đạo đối lập Venezuela Maria Corina Machado.
Trong tin nhắn, ông Trump cũng nhắc lại cáo buộc Đan Mạch không thể bảo vệ Greenland trước Nga hoặc Trung Quốc.
“… Và tại sao họ lại có ‘quyền sở hữu’ gì chứ?” Thế giới sẽ không an toàn nếu chúng tôi không có quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối đối với Greenland”, ông Trump viết.
Cuối tuần qua, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố từ ngày 1/2 sẽ áp dụng một loạt mức thuế mới với các nước EU gồm Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan và Phần Lan, cùng với Anh và Na Uy, cho đến khi Mỹ mua được Greenland.
“Chúng ta đang sống trong năm 2026, bạn có thể giao thương với các quốc gia nhưng không thể mua bán con người”, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen phát biểu trong chuyến thăm London ngày 19/1.
Trong một bài đăng trên Facebook, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen khẳng định vùng lãnh thổ này phải được tự quyết định tương lai của mình.
“Chúng tôi sẽ không để bị gây sức ép. Chúng tôi kiên định với đối thoại, với sự tôn trọng và với luật pháp quốc tế”, ông nói.
Quân đội Đan Mạch cho biết binh sĩ nước này sẽ đến Kangerlussuaq, phía tây Greenland, vào ngày 20/1, để tham gia cuộc tập trận quân sự “Sức bền Bắc cực”.
Khả năng đàm phán tại Davos
Thủ tướng Na Uy Støre cho biết ông sẽ điều chỉnh lịch trình để tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos vào các ngày 21 - 22/1, trùng với kế hoạch xuất hiện của Tổng thống Trump tại sự kiện thường niên của giới chính trị và kinh doanh toàn cầu. Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide khẳng định nước này sẽ không thay đổi lập trường về Greenland.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng cho biết sẽ gặp Tổng thống Mỹ Trump vào ngày 21/1, đồng thời nhấn mạnh không ai mong muốn xảy ra tranh chấp thương mại. “Nhưng nếu chúng tôi phải đối mặt với các mức thuế mà chúng tôi cho là vô lý, chúng tôi đủ khả năng đáp trả”, ông Merz nói.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo việc các chính phủ châu Âu trả đũa sẽ là “rất thiếu khôn ngoan”.
“Tôi cho rằng việc nói tổng thống làm vậy vì giải Nobel là hoàn toàn vô căn cứ. Tổng thống nhìn nhận Greenland như một tài sản chiến lược của Mỹ”, ông nói với các phóng viên tại Davos.
Các nhà lãnh đạo EU sẽ thảo luận biện pháp ứng phó với Mỹ tại một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp ở Brussels ngày 22/1. Một phương án sẽ được bàn đến là gói thuế quan trị giá 108 tỷ USD áp với hàng nhập khẩu từ Mỹ. Phương án khác là sử dụng “Công cụ chống cưỡng ép” (ACI) để hạn chế tiếp cận các gói thầu công, đầu tư hoặc hoạt động ngân hàng, hoặc hạn chế thương mại dịch vụ – lĩnh vực mà Mỹ đang thặng dư với EU, bao gồm dịch vụ số.
EU cho biết vẫn đang tiếp tục trao đổi “ở mọi cấp độ” với Mỹ, nhưng cũng khẳng định không loại trừ việc sử dụng ACI.
Thủ tướng Anh Keir Starmer kêu gọi các đồng minh trao đổi một cách bình tĩnh, cho biết ông không tin Tổng thống Trump đang cân nhắc hành động quân sự để chiếm Greenland.
Nga từ chối bình luận về việc toan tính của Mỹ với Greenland là tốt hay xấu, nhưng cho biết họ khó có thể không đồng ý với các chuyên gia rằng ông Trump sẽ “đi vào… lịch sử thế giới” nếu thực sự giành quyền kiểm soát hòn đảo này.