Tóm tắt nhanh:
· Theo một số quan niệm dân gian ở Trung Quốc, Tết Đoan Ngọ được xem là ngày mở đầu của "Cửu độc nhật".
· "Cửu độc nhật" gồm 9 ngày đặc biệt trong tháng 5 âm lịch, không phải 9 ngày liên tiếp, trong những ngày đó cần lưu ý một số điều.
· Ngày nay, nhiều người xem đây là một nét văn hóa truyền thống phản ánh kinh nghiệm sống và quan sát thiên nhiên của người xưa.
Tết Đoan Ngọ không chỉ gói gọn trong một ngày, theo quan niệm dân gian
Nhiều người biết Tết Đoan Ngọ là ngày 5/5 Âm lịch, gắn với các phong tục như cúng tổ tiên, ăn cơm rượu nếp... Nhưng theo quan niệm dân gian ở Trung Quốc, Tết Đoan Ngọ mới là ngày mở đầu của 9 ngày, gọi là “Cửu độc nhật” trong tháng 5 Âm lịch.
Theo các trang về văn hóa dân gian Trung Quốc, “Cửu độc nhật” được chia thành 3 nhóm ngày chứ không phải 9 ngày liên tục: Ngày mùng 5 - 6 - 7, ngày 15 - 16 - 17 và ngày 25 - 26 - 27 của tháng 5 Âm lịch.
Trong những ngày đó, người xưa thường “kiêng” ăn uống linh tinh, ra quyết định vội vàng, cáu kỉnh và nói những lời gay gắt…
Vì sao người xưa đặc biệt lưu ý “Cửu độc nhật”?
Theo niềm tin dân gian ở Trung Quốc, tháng 5 Âm lịch được coi là “tháng độc”, không may mắn; nhiều loài như rắn rết, bọ cạp… cũng xuất hiện vào thời điểm này, con người thì dễ bị ốm hơn, theo trang Nhân Dân Nhật báo.
Thực tế, quan niệm trên có thể phản ánh cách người xưa quan sát thiên nhiên và rút kinh nghiệm ở thời điểm giao mùa. Họ nhận thấy rằng đây là lúc thời tiết nóng lên rõ rệt; côn trùng và một số loài động vật có nọc độc hoạt động mạnh; dịch bệnh dễ lây lan.
Vì vậy, một số phong tục vào ngày Tết Đoan Ngọ, như treo ngải cứu trước cửa, dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, ăn nhiều trái cây… cũng phần nào phản ánh mong muốn phòng bệnh và cầu bình an.
Các quan niệm trong y học cổ truyền của Trung Quốc cũng cho rằng tháng 5 Âm lịch thường có nắng gắt, dương khí nổi lên bề mặt còn dương khí bên trong cơ thể lại yếu; vì vậy con người nên nghỉ ngơi nhiều, giữ yên tĩnh, hòa hợp với thiên nhiên, vận động đều đặn để tăng tuần hoàn khí huyết, nên tránh căng thẳng, cáu gắt, nóng vội…
Ngày nay nên hiểu quan niệm “Cửu độc nhật” như thế nào?
Trong xã hội hiện đại, nhiều người xem "Cửu độc nhật" như một phần thú vị của văn hóa truyền thống hơn là một bộ những quy tắc bắt buộc phải tuân theo.
Tuy nhiên, quan niệm này rõ ràng vẫn phản ánh kinh nghiệm của con người từ xa xưa, kèm theo những lời nhắc để giữ an toàn, khỏe mạnh.
Và những lời nhắc như không ăn uống linh tinh, nên nghỉ ngơi yên tĩnh, tránh nổi nóng… đều là những lời khuyên tốt, không chỉ trong “Cửu độc nhật” mà còn trong bất kỳ ngày nào khác của năm.
