Theo ba quan chức giấu tên, Tehran khó có khả năng thay đổi lập trường sau khi tiến trình đàm phán sụp đổ ngày 28/2, khi cuộc chiến Mỹ - Israel chống Iran nổ ra.
Những yêu cầu của Mỹ được nói là bao gồm điều kiện hạn chế chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran.
Ngày 23/3, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội, rằng Mỹ và Iran đã có các cuộc trao đổi “rất tốt và hiệu quả” về một “giải pháp hoàn toàn và triệt để nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông”.
Cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Tổng thống Trump tin rằng có khả năng “tận dụng những thành tựu lớn mà Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và quân đội Mỹ đạt được để hiện thực hóa các mục tiêu chiến tranh thông qua một thỏa thuận, một thỏa thuận bảo vệ các lợi ích sống còn của chúng tôi”.
Việc Tổng thống Trump tạm lùi bước đã khiến thị trường chứng khoán tăng điểm và giá dầu giảm mạnh xuống dưới 100 USD/thùng, đảo chiều so với đợt lao dốc trước đó.
Tuy nhiên, những diễn biến tích cực này bị đe dọa khi Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf - người được cho là đại diện đàm phán phía Iran, tuyên bố không có cuộc đàm phán nào diễn ra.
“Không có cuộc đàm phán nào với Mỹ. Tin giả đang được sử dụng để thao túng thị trường tài chính và dầu mỏ, cũng như giúp Mỹ và Israel thoát khỏi vũng lầy”, ông viết trên mạng xã hội X.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) cho biết đang tiến hành các cuộc tấn công mới nhằm vào mục tiêu Mỹ, đồng thời gọi phát biểu của Tổng thống Mỹ Trump là “chiến tranh tâm lý” đã “lỗi thời” và không ảnh hưởng đến cuộc chiến của Tehran.
Ngày 24/3, Iran phóng nhiều đợt tên lửa vào Israel, sau khi Mỹ hoãn kế hoạch ném bom các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.
Trong khi đó, quân đội Israel cho biết các chiến đấu cơ của họ đã tiến hành một đợt không kích lớn vào trung tâm Tehran ngày 23/3, nhắm vào các trung tâm chỉ huy quan trọng, bao gồm cơ sở liên quan đến bộ phận tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và Bộ Tình báo Iran. Hơn 50 mục tiêu khác cũng bị tấn công trong đêm qua, bao gồm các kho chứa và bệ phóng tên lửa đạn đạo.
Ông Trump cho biết Mỹ và Iran đã có các cuộc trao đổi “rất tốt và hiệu quả” về một giải pháp toàn diện cho xung đột. Do đó, ông quyết định hoãn trong 5 ngày kế hoạch tấn công các nhà máy điện của Iran. Tuy nhiên, việc tạm hoãn chỉ áp dụng với các cơ sở năng lượng, còn những cuộc tấn công khác của Mỹ vẫn tiếp diễn, hãng tin Semafor dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết.
Dù chưa có xác nhận chính thức về các cuộc đàm phán như ông Trump mô tả, Bộ Ngoại giao Iran cho biết đang có các sáng kiến nhằm giảm căng thẳng. Cụ thể, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã trao đổi với người đồng cấp Oman về tình hình eo biển Hormuz và hai bên nhất trí tiếp tục tham vấn.
Trung Quốc “sẽ không dừng lại”
Trung Quốc “sẽ không dừng lại” trong nỗ lực đóng vai trò trung gian ngoại giao tại Trung Đông, đặc phái viên của Bắc Kinh vừa phát biểu sau chuyến thăm khu vực.
“Cường quyền không làm nên lẽ phải. Một cường quốc không nên tùy tiện sử dụng sức mạnh quân sự để tấn công các quốc gia khác”, Đặc phái viên Trạch Tuyển nói với các phóng viên sau khi trở về từ chuyến công tác tới Ả-rập Xê-út, UAE, Bahrain, Kuwait và Ai Cập. Ông cho biết ông đã phải di chuyển một phần trong hành trình bằng đường bộ, do không phận bị đóng cửa.
Đặc phái viên Trung Quốc kêu gọi Mỹ và Israel “ngay lập tức chấm dứt các hành động quân sự” để mở đường cho thỏa thuận ngừng bắn.
Ông Trạch cho biết đã có “các cuộc thảo luận sâu rộng” với phía Iran. Tuy nhiên, khi được hỏi liệu Trung Quốc có thể làm nhiều hơn để đưa hai bên tới một giải pháp chính trị hay không, ông đáp rằng “muốn tháo chuông phải tìm người buộc chuông”.
Dù không trực tiếp kêu gọi Iran dừng các hành động trả đũa quân sự, phát biểu của ông Trạch cho thấy chiến thuật của Tehran, như đóng eo biển Hormuz và tấn công các quốc gia láng giềng, đã làm phức tạp thêm nỗ lực ngoại giao của Bắc Kinh, đồng thời làm gia tăng rủi ro kinh tế đối với quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới.
“Trong mọi hoàn cảnh, không được vượt qua lằn ranh đỏ là bảo vệ dân thường trong xung đột quân sự; không được tấn công các mục tiêu phi quân sự như cơ sở năng lượng, kinh tế và dân sinh; cũng như không được làm suy yếu an ninh của eo biển Hormuz và các tuyến hàng hải quốc tế khác”, ông Trạch nói.
Chuyến công du của ông Trạch là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Bắc Kinh nhằm nâng cao vị thế như một đối tác và “người dàn xếp quyền lực” ở khu vực mà Mỹ từ lâu giữ vai trò chính trị chi phối.