Nội dung chi tiết cuộc hội đàm trực tuyến giữa Tổng thống Nga Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Hợp tác chiến lược sâu rộng hơn

Hôm qua (4/2), Bộ Ngoại giao Trung Quốc thông báo: “(Trong cuộc hội đàm chiều 4/2 với Tổng thống Nga Vladimir Putin), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh, năm nay đánh dấu sự khởi đầu của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc, và Trung Quốc sẽ chủ động hơn nữa mở rộng hợp tác cấp cao, chia sẻ các cơ hội phát triển mới với tất cả các quốc gia trên thế giới, trong đó có Nga. Năm nay cũng đánh dấu kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ đối tác phối hợp chiến lược Trung Quốc - Nga, kỷ niệm 25 năm ký kết Hiệp ước Hữu nghị láng giềng Trung Quốc - Nga và khởi động Năm Giáo dục Trung Quốc - Nga. Cả hai bên nên nắm bắt cơ hội lịch sử này, duy trì các cuộc trao đổi cấp cao chặt chẽ, tăng cường hợp tác thiết thực trên nhiều lĩnh vực và đảm bảo quan hệ Trung Quốc - Nga tiếp tục phát triển đúng hướng thông qua hợp tác chiến lược sâu rộng hơn và cách tiếp cận chủ động và có trách nhiệm hơn với tư cách là các cường quốc lớn… (Tổng thống Putin tuyên bố rằng), Nga sẵn sàng tiếp tục tăng cường hợp tác chiến lược với Trung Quốc trên các diễn đàn đa phương như Liên Hợp Quốc, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và BRICS, góp phần tích cực vào các vấn đề quốc tế”.

Cùng ngày, hãng tin Nga Sputnik đưa tin: “Trợ lý tổng thống Nga Yuri Ushakov cho biết: 'Nhìn chung, cuộc hội đàm trực tuyến đã cho phép hai nhà lãnh đạo xác nhận các ưu tiên chiến lược, cơ bản cho công việc chung trong thời gian tới’. Ông Putin và ông Tập nhắc lại rằng, quan hệ đối tác toàn diện và tương tác chiến lược giữa hai nước đang ở mức chưa từng có, bình đẳng và cùng có lợi… Trong cuộc hội đàm, ông Putin và ông Tập đã thảo luận về sự phát triển hơn nữa của quan hệ thương mại và kinh tế giữa Nga và Trung Quốc, bao gồm lĩnh vực năng lượng. Nga là nhà cung cấp dầu và khí đốt đường ống hàng đầu cho Trung Quốc. Hai bên cũng nhấn mạnh đến việc hợp tác trong các lĩnh vực đổi mới, bao gồm công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI)… Tổng thống Nga đã nhận lời mời của Chủ tịch Trung Quốc thăm Bắc Kinh vào nửa đầu năm 2026”.

Xây dựng trật tự thế giới đa cực

Ngày 4/2, báo Nga EurAsia Daily đưa tin: “Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, bao gồm AI. Họ ủng hộ sáng kiến ​​của Trung Quốc về việc thành lập một tổ chức hợp tác toàn cầu về AI… Trong cuộc thảo luận về các vấn đề chính sách đối ngoại, tầm quan trọng của hợp tác Nga - Trung trong các diễn đàn đa phương, bao gồm Liên Hợp Quốc, SCO, BRICS, APEC, G20 và các diễn đàn khác, đã được nhấn mạnh. Họ tái khẳng định cam kết chung của mình trong việc xây dựng một trật tự thế giới đa cực công bằng dựa trên luật pháp quốc tế. Nhìn chung, Mátxcơva và Bắc Kinh hành động đồng bộ. Lập trường của họ về phần lớn các vấn đề quốc tế là gần gũi hoặc hoàn toàn nhất quán, bao gồm cả quan hệ với Mỹ. Điều này được phản ánh, ví dụ, trong đánh giá của họ về sáng kiến ​​của Tổng thống Mỹ về việc thành lập Hội đồng Hòa bình. Tổng thống Putin lưu ý rằng Hiệp ước Hạn chế Vũ khí Chiến lược mà Mỹ đã từ chối gia hạn sẽ hết hạn vào ngày 5/2. Ông Putin nhấn mạnh rằng, trong tình hình này, Nga ‘sẽ hành động một cách thận trọng và có trách nhiệm dựa trên phân tích kỹ lưỡng về tình hình an ninh tổng thể’. Hai nhà lãnh đạo nhìn thấy cơ hội trong các cuộc tiếp xúc của hai nước với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump”.

Cùng ngày, hãng tin Nga TASS đưa tin: “Lãnh đạo Nga gọi sự hợp tác giữa hai nước (Nga - Trung Quốc) là mẫu mực. Về phần mình, ông Tập Cận Bình nhận định rằng, Trung Quốc và Nga đang thành công trong việc bảo vệ công lý toàn cầu và quan hệ giữa hai nước đang ‘bước vào giai đoạn phát triển mới’. Hãng thông tấn TASS đã tổng hợp những phát biểu quan trọng của hai nhà lãnh đạo. Quan hệ Nga - Trung Quốc kiểu như ‘mùa nào cũng là mùa xuân’, ông Putin nói. Người đứng đầu nhà nước Nga bày tỏ tin tưởng rằng, quan hệ song phương sẽ phát triển bền vững, bất kể tình hình quốc tế ra sao”… Nhà lãnh đạo Nga tuyên bố, nước ông và Trung Quốc ‘đang tiến hành đối thoại tích cực về năng lượng hạt nhân hòa bình và thúc đẩy các dự án công nghệ cao, bao gồm trong công nghiệp và thám hiểm vũ trụ’”.

Có khả năng hành động đồng bộ

Đặt bốn nguồn tin trên ở cạnh nhau có thể rút ra bức tranh khá rõ ràng về thực chất quan hệ Nga - Trung hiện nay và quỹ đạo của nó trong những năm tới. Theo giới quan sát, quan hệ Nga - Trung đã bước vào trạng thái ổn định chiến lược, không còn ở cấp độ tạm thời vì hoàn cảnh. Hai bên muốn giữ không gian linh hoạt, tránh ràng buộc kiểu Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng trên thực tế, mức độ phối hợp chính sách đối ngoại, an ninh và kinh tế đang lên rất cao, nhất là trong các diễn đàn đa phương. Vì vậy, quan hệ Nga - Trung hiện nay có thể gọi là liên kết chiến lược không liên minh, nhưng có khả năng hành động đồng bộ. Hai nước không chỉ trao đổi quan điểm mà đang điều phối phản ứng chiến lược trước các cú sốc an ninh toàn cầu; coi nhau là đối tác tham vấn khi xử lý các vấn đề lớn.

Ngoài ra, có một điểm rất đáng chú ý là báo chí Nga, đặc biệt là Sputnik và EurAsia Daily, đều nhấn mạnh AI, đổi mới công nghệ, công nghệ cao, thậm chí ủng hộ tổ chức hợp tác toàn cầu về AI do Trung Quốc đề xuất. Đây là tín hiệu cho thấy, quan hệ Nga - Trung đang dịch chuyển từ bổ sung truyền thống (năng lượng, hàng hóa) sang liên kết năng lực tương lai. Nga ngày càng chấp nhận vai trò đồng kiến tạo luật chơi công nghệ cùng Trung Quốc, chứ không chỉ là đối tác tài nguyên.

Trong khi quan hệ kinh tế - năng lượng đã trở thành nền móng mặc định, đã vượt qua giai đoạn dễ bị đảo chiều bởi giá cả hay biến động ngắn hạn, Nga và Trung Quốc đang chung tay thúc đẩy xây dựng trật tự thế giới đa cực dựa trên luật pháp quốc tế, với vai trò Liên Hợp Quốc là trung tâm, phản đối sự áp đặt, chủ nghĩa đơn phương.

Trên cơ sở đó, có thể dự đoán rằng, trong ngắn và trung hạn, quan hệ Nga - Trung sẽ không đảo chiều, kể cả nếu Nga - Mỹ hay Trung - Mỹ có hạ nhiệt chiến thuật. Nga và Trung Quốc sẽ tăng cường phối hợp tại Liên Hợp Quốc, SCO, BRICS, APEC, G20, đồng thời đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực như AI, giáo dục, công nghệ cao, năng lượng hạt nhân hòa bình, vũ trụ…

Có thể nói, quan hệ Nga - Trung hiện nay là một dạng liên kết chiến lược bền vững, không thành liên minh quân sự, nhưng đủ sâu để cùng định hình trật tự quốc tế trong giai đoạn bất ổn kéo dài.