Sách “Khung năng lực lãnh đạo, quản lý kỷ nguyên mới, năng lực mới” như một công trình nghiên cứu công phu thể hiện tư tưởng về quản trị mới mẻ và hiện đại, vừa được Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn bản, phát hành đầu năm nay. 6 nhà khoa học, quản lý uy tín đồng tác giả, trong đó GS.TS Lê Quân là chủ biên hợp lại một quan điểm, cách nhìn, tầm vóc tư tưởng để sách trở thành cẩm nang, góp phần xây dựng đội ngũ lãnh đạo, quản lý thực sự là chìa khóa Việt Nam cất cánh trong kỷ nguyên mới.
Bao quát chắt lọc và khác biệt
Sách do GS.TS Lê Quân làm chủ biên có ý nghĩa đặc biệt trong thời kỳ đất nước vừa “di dịch” nhiều lằn ranh địa giới hành chính giang sơn giữa các tỉnh, thu gọn về 34 tỉnh, thành; đất nước đặt mục tiêu cao hơn và yêu cầu “Thánh Gióng hóa” vươn mình sánh vai với các cường quốc.
Trong sự chuyển vần tất yếu đó, vấn đề con người mà cụ thể là lãnh đạo được đặt ra cấp bách, rõ ràng hơn với khung năng lực để thực hiện triển khai, biến những ước nguyện lớn lao của đất nước, nhân dân thành hiện thực.
4 chương lớn của sách dẫn dắt hữu ý và nghiêm túc về khoa học quản trị tầm cao để tất cả đồng hướng về kỷ nguyên mới. Chương 1 “vào đề” từ việc sắp xếp lại địa giới đã mở ra cho mọi cấp lãnh đạo, nhân dân một không gian rộng lớn, thực thể kinh tế xã hội lớn nhưng hài hòa phát triển.
Trong không gian mới đó, nhóm tác giả đặt vấn đề về hệ thống chính quyền, tổ chức (rất mới là chính quyền hai cấp) bao gồm đội ngũ lãnh đạo quản lý cần được bổ sung và nâng cao trên nhiều phương diện. Cụ thể nhất của việc nâng cao đó là nhóm tác giả do GS Lê Quân chủ biên đã đưa vào “Chương 2” những luận thuyết, định nghĩa, phân tầng khung năng lực quản lý điều hành, quản lý khu vực hành chính công từ nghiên cứu học thuật, thực tiễn về khung năng lực lãnh đạo của nhiều học giả, nghiên cứu nổi tiếng, cập nhật trên thế giới.
Bên cạnh đó, tác giả đã khái quát hóa một cách dễ hiểu, dễ tiếp cận cho người đọc về khung năng lực lãnh đạo của một số nước phát triển đi trước Việt Nam, và đã thịnh vượng hoặc đang trên đà phát triển mạnh.
Chương 4, nhóm tác giả bàn về vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý– vấn đề mà Đảng và Nhà nước trong rất nhiều năm qua coi là khâu then chốt. Trong đó, những hạn chế, bất cập trong phát triển đội ngũ lãnh đạo, quản lý khu vực hành chính công; từ đó bàn sâu hơn về đánh giá, quy hoạch, bồi dưỡng cán bộ với khung năng lực cụ thể, làm thay đổi về chất cán bộ lãnh đạo quản lý nhằm đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi phát triển của đất nước.
Ví dụ về tiêu chuẩn năng lực của giám đốc sở. Ảnh: Nhóm tác giả
Sự kết hợp kết quả nghiên cứu luận thuyết, triết lý về năng lực lãnh đạo, khung năng lực lãnh đạo, kết hợp với sự chi tiết hóa chuẩn mực năng lực của nhiều nước trên thế giới, đã tạo ra một hệ thống lý luận rất mới, hiện đại, bắt kịp với tầm tư duy đổi mới vươn cao, bang giao quốc tế rộng rãi mà Đảng và Nhà nước đang thực hiện.
Trong nhiều luận điểm được viết ra ở cuốn sách hấp dẫn này, dễ thấy nhóm tác giả đã thể hiện sự kế thừa tinh hoa lấp lánh, bóng dáng triết lý về quản trị, lãnh đạo nước nhà trong suốt chiều dài đổi mới, song ở công trình này cũng đầy ắp các căn cứ khoa học về lãnh đạo, quản lý mang tính quốc tế và ngang tầm thời đại.
Những ai nên đọc cuốn sách về Khung năng lực lãnh đạo, quản lý này?
Lý luận sâu dày được trình bày trong cuốn sách và thực tiễn dẫn chiếu từ các quốc gia phát triển sinh động đã tạo ra căn cứ cho khoa học phát triển đội ngũ lãnh đạo, quản lý khu vực hành chính công thời đại mới thực sự thuyết phục.
Cuốn sách cung cấp lượng kiến thức, cách tiếp cận mới của nhóm các tác giả uy tín, có lúc khiến cảm giác của người đọc như vừa sảng khoái ung dung khi tiếp cận được kiến thức vừa rộng vừa sâu từ các trung tâm nghiên cứu quốc tế đầy ắp khoa học về quản trị triết trung, nóng hổi. Hệ thống các định nghĩa, luận giải sáng rõ từ “thực hành tiết kiệm chống lãng phí” đến “tấm gương thực hiện pháp luật nước nhà”... cũng giúp độc giả thấy rõ tính thuyết phục rất cao; bừng thức với thực tại khi tiếp cận các quy trình, quy định, chi tiết ở từng thang bậc, cấp độ... minh định rõ hơn khung năng lực lãnh đạo...
Cứ như vậy, kho kiến thức mà 6 học giả có được dồn nén trên 228 trang viết bung nở, thoảng hương giá trị. Khoa học về xây dựng đội ngũ nhân sự, tạo khung năng lực chọn lựa lãnh đạo cho phát triển chưa bao giờ lại sáng rõ, đồng thuận, nhịp bước với các ‘tuyên ngôn’ mục tiêu đưa đất nước phát triển nhanh.
Sách rất đáng được lãnh đạo, công chức khu vực hành chính công lựa chọn đọc, học và thực hành theo còn bởi sự mạnh dạn của các tác giả trong việc chỉ ra những bất cập, hạn chế cụ thể của công tác cán bộ trong nhiều năm qua như: thiếu tính đồng bộ giữa quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm, đánh giá, sử dụng và kiểm tra cán bộ; trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu tổ chức còn chưa được xác định rõ ràng và ràng buộc bằng cơ chế; đánh giá cảm tính, hình thức... Trong không gian phát triển rộng, phẳng và kết nối bởi công nghệ không nhất thiết các nhà quản lý phải đồng loạt là tiến sĩ; năng lực giải quyết vấn đề, tạo ra giá trị mới là yếu tố cốt lõi. Thực tiễn của kỷ nguyên mới đang đòi tư duy mới, “các nhà lãnh đạo phải trở nên kỹ trị hơn”, để dân tin tưởng tôn vinh và giao việc nước...
Những ai là người có thể hấp thu được nhiều nhất “Khung năng lực lãnh đạo, quản lý kỷ nguyên mới, năng lực mới”? Đó chắc chắn những nhà lãnh đạo đang khát khao cống hiến góp phần thay đổi đất nước vận hành trên cỗ xe kinh tế tăng trưởng hai con số; là các nhà kỹ trị, quản lý khu vực hành chính công mong mỏi kiến tạo hệ thống chính sách mới tiên tiến để mọi tổ chức hành chính công bước lên bậc thang mới của giai đoạn phát triển; là những người trong hệ thống hành pháp coi trọng sự phục tùng, tuân thủ luật pháp như là tố chất đương nhiên có để trật tự, kỷ cương song trùng tồn tại với giá trị nhân văn làm nền tảng kết nối vững bền nhân tâm; là tất cả những công chức xã phường, người dân tôn trọng, ước mong sở hữu cốt lõi giá trị 4P (Tự trọng, Tiến bộ, Đam mê và Nghiệp vụ) để phụng sự đất nước vươn mình!
Sách có thể được mở rộng thêm nhiều hướng nghiên cứu chuyên sâu khác, để sử dụng làm cẩm nang cho lãnh đạo nhiều vùng miền gối đầu giường, luyện quản trị chính mình, coi trọng cả ngôn ngữ địa phương để luôn gần dân, sát dân. Từ đó, “gói” sứ mệnh, tầm nhìn quốc gia vào những điều mà truyền đạt đến đồng bào theo một cách dễ hiểu, góp phần xây dựng vững bền phiên dậu Tổ quốc trong thời kỳ sáp nhập tỉnh thành và vùng trời yên bình nào cũng là quê hương!
Các tác giả của sách: GS.TS Lê Quân (Chủ biên); TS Hồ Như Hải, TS Tạ Huy Hùng, PGS.TS Phan Chí Anh, PGS.TS Mai Thanh Lan, TS Trương Việt Hà.
GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội; Nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau; nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và xã hội; Đại biểu Quốc hội khóa 14, khóa 15; Thành viên Hội đồng Quản trị Tổ chức Đại học Pháp ngữ.
GS.TS Lê Quân tốt nghiệp Tiến sĩ tại Cộng Hòa Pháp. Ông được công nhận phó giáo sư kinh tế trẻ nhất (năm 2009); giáo sư kinh tế trẻ nhất (năm 2017).
