Ngày 15/3, tại Báo Thanh Niên đã diễn ra buổi giao lưu trực tuyến với hai đề cử giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025 là TS Đặng Thị Lệ Hằng - Phó trưởng Phòng Công nghệ Vật liệu Y sinh, Viện Công nghệ tiên tiến, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và bạn Lê Kiến Thành - sinh viên năm nhất ngành Khoa học máy tính chương trình tiên tiến, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học quốc gia TPHCM.
Đây là hai trong những ứng cử viên của giải thưởng năm 2025, đại diện cho hành trình khám phá cùng sự kiên trì với niềm đam mê của mình. Trong khi TS Lệ Hằng là nhà nghiên cứu trẻ miệt mài theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học (NCKH) thì Kiến Thành là chàng trai luôn hứng thú tìm cách giải quyết những bài toán khó.
Đặt mục tiêu mỗi năm sẽ tốt hơn, đi lên
Chia sẻ tại buổi giao lưu, TS Đặng Thị Lệ Hằng cho biết lúc còn ngồi trên ghế nhà trường mục tiêu chỉ là tốt nghiệp với điểm số cao, có “hồ sơ đẹp” theo hướng học thuật để đi du học. Khi đến năm 3, năm 4, những trải nghiệm khi học môn chuyên ngành đã phần nào thay đổi suy nghĩ trong cô. “Khi ấy mình đã xác định bản thân thực sự muốn điều gì và chọn hướng mình sẽ đi”, TS Lệ Hằng nói.
TS Đặng Thị Lệ Hằng được Trung ương Đoàn trao tặng Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Quả Cầu Vàng năm 2025, danh hiệu Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác năm 2025.
Đi qua một hành trình NCKH nhiều trải nghiệm quý giá, nữ tiến sĩ nhìn nhận việc lựa chọn con đường nghiên cứu không tuân theo một nguyên tắc nào hết, mà phụ thuộc các biến cố và trong quá trình tìm hiểu sẽ thấy được những câu trả lời, những niềm vui cho riêng mình, đồng thời cũng lan tỏa niềm vui ấy đến những người xung quanh mình.
Chia sẻ thêm, TS Đặng Thị Lệ Hằng cho biết giờ đây tài liệu mở rất nhiều, nhưng việc lựa chọn thông tin cũng không dễ dàng. Theo chị, trong nước không có những điều tương đồng như nước ngoài nên nếu cố gắng làm theo sẽ không ra kết quả như mong muốn. Do đó, mình nên lựa chọn những phương pháp, kỹ thuật phù hợp với quá trình nghiên cứu. “Nếu tìm ra được sẽ làm mình rất hưng phấn, nhất là với những câu hỏi hay vấn đề nan giải mà hiện chưa có người giải ra”, TS Hằng bày tỏ.
Chị Lệ Hằng bộc bạch, trong học tập, nghiên cứu sẽ có nhiều lúc bấp bênh, chông gai, chưa kể những cám dỗ từ bên ngoài. Dù vậy, nữ tiến sĩ gửi gắm bạn trẻ cần kiên trì, kiên nhẫn, nhìn lại mục đích thật sự của mình và xã hội sẽ ghi nhận công sức mà mình đã bỏ ra.
Trên con đường nghiên cứu học thuật, TS Lệ Hằng thừa nhận có lúc thấy “ngộp”, nản và trăn trở với suy nghĩ “quay ngược lại thì sẽ thế nào”. Dù vậy, chị rất trân trọng và vẫn chọn đi theo con đường này.
Nhìn lại 46 công bố khoa học đã thực hiện, TS Lệ Hằng nhìn nhận công trình đầu tiên thuở mới ra trường còn khá… “ngây ngô”. Dù vậy, chị khẳng định mỗi công trình đều có một mục đích riêng của nó và bản thân đều nhớ cả 46 công trình của mình.
“Sau khi công bố, mình và nhóm xem có thể phát triển được nữa hay không và nếu thấy hay thì tiếp tục công bố. Bản thân cũng đặt mục tiêu mỗi năm sẽ tốt hơn, đi lên, không để mình thụt lùi”, TS Lệ Hằng bày tỏ.
Việc học quyến rũ, thú vị khi hiểu… “nửa nửa” thôi
Là chủ nhân của Huy chương Vàng tại kỳ thi Olympic Tin học quốc tế năm 2025 và được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì, chàng trai Lê Kiến Thành cho biết với cậu vừa học vừa chơi tạo cho cậu có thêm kỷ niệm, đồng thời giúp việc học tập hiệu quả hơn.
Kiến Thành chia sẻ, năm học lớp 9 cũng là thời điểm xảy ra đại dịch COVID-19 và cậu được xác định dương tính với virus SARS-CoV-2 và phải cách ly ở nhà trong khi lúc ấy chưa có điện thoại, laptop riêng. “Bầu bạn” với Thành lúc ấy chỉ có mấy cuốn sách toán và nam sinh cấp 2 không còn lựa chọn nào khác ngoài việc làm toán. “Em làm toán mười mấy tiếng một ngày. Sau một tuần cách ly, em nhận ra mình rất thích giải những bài toán khó như vậy. Sau đó đã quyết định thử sức với những kỳ thi học sinh giỏi và đạt được những thành tích nhất định”, Kiến Thành nói.
Đi theo con đường này, nam sinh cho biết nhiều lúc gặp bài toán khó cũng sẽ nản nhưng điều may mắn là có những người bạn đồng hành. Khi đồng đội hay các em nhỏ hơn đã làm được bài toán nào đó cũng sẽ thôi thúc Thành cố gắng làm cho ra dù phải mất cả ngày, cả tuần đi nữa để bắt kịp bạn mình.
Bật mí chuyện giải trí sau giờ học hành căng thẳng, Lê Kiến Thành cho biết gần như "dán mắt" vào màn hình 8 tiếng/ ngày nên thời gian rảnh cậu sẽ chơi bida, hoặc đi công viên nói chuyện với bạn bè.
“Việc học thú vị nhất khi mình hiểu một chút, chưa hiểu hết. Nếu hiểu hết rồi lại thấy bình thường. Mình hiểu nửa nửa thôi lại thấy nó quyến rũ, thú vị”, Kiến Thành ví von một cách hài hước và nói đây là cách cậu chọn các bài tập để rèn luyện, học tập.
Hành trình trưởng thành có cả gồ ghề, chill chill
Nhìn lại hành trình đã qua, nam sinh nhìn nhận đó là một quãng đường rực rỡ nhưng cũng có phân đoạn “gồ ghề”, bởi thực tế trước đây cậu không có ai chỉ bảo cũng như không được đầu tư tốt.
Sau tất cả, TS Lệ Hằng nhìn nhận bản thân may mắn khi cho rằng trên bước chân giữa việc đi làm và tiếp tục con đường học vấn chị gặp được nhiều thầy cô, anh chị thành công đã truyền lửa để chị chọn con đường học vấn và tiếp bước con đường NCKH. Khi bước chân vào Viện Hàn lâm, làm khóa luận, chị lại tiếp tục nhận được sự hỗ trợ cả về chuyên môn lẫn tài chính từ các thầy cô. Hiện nay, TS Lệ Hằng cũng là một trong những cán bộ quản lý thuộc tốp trẻ ở Viện Hàn lâm.
“Dù có chút gồ ghề trước đây nhưng tôi cảm thấy hành trình rất chill chill, thuận lợi. Tôi thấy mình rất may mắn. Thực sự tôi được nhiều thầy cô, anh chị hỗ trợ nên có lẽ đã đi nhanh hơn”, chị Hằng nói.
Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu là giải thưởng uy tín do Trung ương Đoàn chỉ đạo, Quỹ Hỗ trợ tài năng trẻ Việt Nam và Báo Tiền Phong (cơ quan thường trực Quỹ) thực hiện.