Trao đổi tại hội thảo xác minh thông tin về các mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Lê Thị Riêng) vừa diễn ra, Thiếu tướng Trần Chí Tâm - Phó Chính ủy Quân khu 7, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7, cho biết nhiều tài liệu lịch sử cho thấy sau các đợt giao tranh ác liệt đầu năm 1968, chính quyền Sài Gòn đã thu gom và chôn cất tập trung nhiều cán bộ, chiến sĩ cách mạng hy sinh tại Nghĩa địa Đô Thành, nay là Công viên Lê Thị Riêng.
Trong thời gian qua, Quân khu 7 đã nhiều lần tổ chức kiểm tra, làm việc với các đơn vị nghiên cứu, nghe báo cáo kết quả khảo cứu và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình xác minh.
Qua nghiên cứu tài liệu, kết hợp khảo sát thực địa bước đầu, các cơ quan chức năng đã hình thành được nhiều căn cứ khoa học quan trọng, từng bước khoanh vùng các khu vực nghi vấn với độ tin cậy ngày càng cao. Hiện, đã xác định sơ bộ ba khu vực trọng điểm cần tiếp tục khảo sát với diện tích khoảng 1.200 m², 500 m² và 800 m².
Về thời điểm tổ chức quy tập, Quân khu 7 đề xuất triển khai vào cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7. Theo Thiếu tướng Trần Chí Tâm, khoảng thời gian này cần thiết để hoàn tất các bước khảo sát, phân tích dữ liệu và xây dựng phương án thực hiện phù hợp.
Đáng chú ý, Quân khu 7 dự kiến điều động các đội quy tập hài cốt liệt sĩ tại Campuchia trở về nước tham gia nhiệm vụ tại TPHCM.
“Đến thời điểm đó, các đội quy tập của Quân khu 7 làm nhiệm vụ tại Campuchia sẽ về nước. Chúng tôi mong muốn sử dụng lực lượng chuyên trách này phối hợp cùng lực lượng của thành phố để thực hiện nhiệm vụ. Đây là lực lượng có nhiều kinh nghiệm trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ nên sẽ bảo đảm tính chặt chẽ, chính xác và hiệu quả cao hơn”, Thiếu tướng Trần Chí Tâm cho biết.
Thiếu tướng Trần Chí Tâm nhấn mạnh, sau gần 60 năm, toàn bộ địa hình, địa vật khu vực nghĩa địa cũ đã thay đổi hoàn toàn và hiện là công viên phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân. Vì vậy, công tác tìm kiếm, quy tập phải được tiến hành hết sức thận trọng, khách quan, khoa học, tránh nóng vội khi chưa có đầy đủ cơ sở xác minh.
Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 đề nghị TPHCM tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn, như: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia TPHCM, Trường Sĩ quan Công binh, các cơ quan chuyên môn của Bộ Quốc phòng cùng các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực để ứng dụng các giải pháp kỹ thuật hiện đại như radar xuyên đất, khảo sát địa vật lý, phân tích địa tầng và các phương pháp chuyên sâu khác nhằm xác định chính xác các vị trí nghi vấn trước khi triển khai khai quật.
Tại hội thảo, Thiếu tướng Trần Chí Tâm - Phó Chính ủy Quân khu 7 đã nêu 3 nhóm đề xuất.
Thứ nhất, Quân khu 7 kiến nghị Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia nghiên cứu cơ chế cho phép các quân khu, địa phương chủ động tiếp cận, trao đổi với các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài để khai thác nguồn tư liệu, hình ảnh, hồ sơ và nhân chứng liên quan đến liệt sĩ, góp phần rút ngắn thời gian xác minh.
Thứ hai, Quân khu 7 cảnh báo tình trạng xuất hiện các thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội, trong đó có hình ảnh tạo dựng bằng công nghệ AI, thông tin suy diễn nhằm thu hút tương tác hoặc xuyên tạc lịch sử. Những nội dung này có thể gây nhiễu loạn thông tin, ảnh hưởng đến quá trình xác minh, tìm kiếm. Quân khu đề nghị các cơ quan báo chí tăng cường thông tin chính xác, khách quan, có kiểm chứng.
Thứ ba, sau khi cất bốc, các hài cốt sẽ được bảo quản nghiêm ngặt và lấy mẫu giám định ADN để xác định danh tính. Những trường hợp không thể tách riêng mẫu sinh phẩm sẽ được quy tập tại khu vực riêng theo đúng quy định. Quân khu 7 cũng đề xuất xây dựng một điểm tưởng niệm tại khu vực công viên Lê Thị Riêng sau khi hoàn tất công tác tìm kiếm, quy tập.
