Tại Hội nghị pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII diễn ra ngày 30/7 ở Quảng Ninh, TS Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ chiến lược phát triển năng lượng nguyên tử vì mục đích hoà bình của Việt Nam.
Ông cho biết, chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đã xác định phát triển năng lượng nguyên tử là chính sách nhất quán, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển đất nước.
Theo đó, đến năm 2035, Việt Nam phấn đấu triển khai an toàn 2 dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, thực hiện ít nhất một dự án lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), xây dựng cơ quan an toàn bức xạ hạt nhân quốc gia hiện đại và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Mục tiêu xa hơn đến năm 2050 bổ sung khoảng 4 lò phản ứng hạt nhân công suất lớn và 10 -15 lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), từng bước hình thành ngành công nghiệp năng lượng nguyên tử và làm chủ các công nghệ chiến lược.
Thực hiện chiến lược trên, ông Linh cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì xây dựng nhiều đề án trọng điểm. Trong đó có đề án rất quan trọng là đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Theo người đứng đầu Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, việc đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực là nhiệm vụ trọng tâm, quyết định việc triển khai thành công Chương trình điện hạt nhân và Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050.
Cục An toàn bức xạ và hạt nhân sẽ giữ vai trò đầu mối xây dựng chuẩn năng lực, điều phối công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực trong lĩnh vực an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân. Bên cạnh đó, tăng cường hợp tác với IAEA, các cơ quan pháp quy hạt nhân và các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật quốc tế nhằm tiếp thu kinh nghiệm, chuyển giao tri thức và công nghệ.
Trọng tâm của việc đào tạo, theo ông Linh là xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương, đồng thời phát triển đội ngũ chuyên gia pháp quy, thẩm định, thanh tra, kiểm tra, giám sát, ứng phó sự cố và hỗ trợ kỹ thuật đáp ứng yêu cầu quản lý đối với nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) và các công nghệ hạt nhân tiên tiến.
Theo định hướng Kế hoạch đào tạo giai đoạn 2026 - 2027, năm 2026 Cục ATBXHN dự kiến triển khai 04 chương trình đào tạo trọng điểm, tập trung vào hệ thống pháp quy, an toàn hạt nhân, đánh giá địa điểm, thẩm định hồ sơ an toàn nhà máy điện hạt nhân và đào tạo chuyên sâu tại Liên bang Nga và một số nước cung cấp công nghệ hạt nhân.
Năm 2027, chương trình được mở rộng với một khóa đào tạo kiến thức chung, 22 khóa đào tạo chuyên môn trong nước và 08 khóa đào tạo chuyên sâu ở nước ngoài, bao quát các lĩnh vực pháp quy, phân tích an toàn, đánh giá an toàn xác suất (PSA), vật lý lò phản ứng, hệ thống điện và điều khiển (I&C), bảo vệ bức xạ, an ninh hạt nhân, thanh tra và giám sát nhà máy điện hạt nhân.
Để có thể thực hiện được các mục tiêu trên, TS Nguyễn Hoàng Linh đề xuất cho phép bổ sung biên chế công chức, viên chức theo Quyết định số 624/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về "Tăng cường năng lực cho Cục ATBXHN phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2035" nhằm bảo đảm đủ nhân lực phục vụ công tác thẩm định, thanh tra, kiểm tra và giám sát an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân.
Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cũng đề xuất xem xét ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, bao gồm Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp và chính sách tiền lương đặc thù đối với người làm việc trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử nhằm thu hút, phát triển và giữ chân đội ngũ nhân lực chất lượng cao.
Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, việc Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân và phát triển các ứng dụng năng lượng nguyên tử là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng, năng lực khoa học và công nghệ, chất lượng tăng trưởng và vị thế quốc gia.
Ông cho rằng, để thực hiện thành công nhiệm vụ này, Việt Nam cần một hệ thống pháp luật đồng bộ, một cơ quan pháp quy mạnh, đặc biệt là đội ngũ chuyên gia có năng lực và một nền văn hóa an toàn được hình thành vững chắc trong mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan.
