Cưng chiều loại cá khó tính
Thủ phủ sâm Ngọc Linh có khí hậu quanh năm mát mẻ, mùa hè khoảng 18 độ, mùa đông tầm 5 độ. Những ngày đầu năm 2026, một số khu vực ở xã Trà Linh còn xuất hiện cả băng giá. Anh Long bảo đó là điều kiện vô cùng thuận lợi để nuôi giống cá hồi xứ lạnh.
Anh nhớ như in mấy năm trước, hai người bạn của anh từ miền Bắc vào khảo sát điều kiện tự nhiên ở vùng núi Trà Linh để nuôi cá hồi, lúc đó anh chẳng hề biết giống cá này “tính nết” ra sao cả. Ban đầu anh chỉ phụ giúp vì là dân tay ngang, nhưng dần thấy mô hình này có tiềm năng nên quyết định bắt tay gầy dựng trang trại cá hồi.
Nằm sát bên con đường bê tông ở thôn 6, những chiếc hồ nuôi cá quây tròn bằng tôn cao khoảng 1,2m, bên trong lót bạt. Anh Long nói cách làm hồ này vừa hạn chế tác động vào môi trường tự nhiên, vừa tiết kiệm được rất nhiều chi phí, lại có thể di chuyển khi cần. Nước nuôi cá được dẫn trực tiếp nước từ suối tự nhiên vào. Con suối mà bà con Xơ Đăng thường gọi là suối lạnh vì giữa mùa hè chang chang nắng, nước suối cũng chỉ tầm 15 độ.
“Trong nhiều cuộc họp hay gặp gỡ người dân, chúng tôi thường lấy câu chuyện của anh Long ra để làm gương cho bà con. Một người trẻ có hoài bão, có tham vọng, muốn làm giàu ngay trên vùng đất quê hương. Quan trọng là dám thử thách với những cái mới, đó là điều quý báu mà nhiều người khi làm kinh tế vẫn rất e ngại. Thành quả bước đầu của anh cũng góp phần lan tỏa hình ảnh Trà Linh” - ông Hồ Văn Thể - Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Trà Linh
Có hồ, có nước, khí hậu lại mát mẻ, coi như mọi thứ đã sẵn sàng, mọi người phấn khởi nhập lứa cá đầu tiên từ vùng cao phía Bắc về. Vậy mà chưa kịp vui thì cú sốc ập đến khi toàn bộ cá chết hết do sốc nhiệt và thiếu oxy trong quá trình vận chuyển. Thua keo này, bày keo khác, các anh đổi sang gửi bằng đường hàng không nhưng cá vẫn bị chết do một số chuyến bị trễ quá lâu. Dù vậy, mọi người vẫn không nản chí, tiếp tục cùng tìm xe chuyên dụng chở cá giống để đưa cá vượt cả ngàn km an toàn, đến nơi vẫn mạnh khỏe. Những con cá từ miền Bắc xa xôi dọn về nhà mới ở vùng núi Trà Linh sống trong cái lạnh tương đồng, vẫy vùng giữa dòng nước suối ngọt mát nên ưng ý. Giai đoạn đầu lúc cá nhỏ mọi người phải chăm như chăm con mọn vì cá còn yếu. Đã vậy, loại cá xứ lạnh này còn cực kỳ khó tính chuyện ăn uống, chỉ thích ăn loại thức ăn chuyên biệt, sạch sẽ, không ăn tạp. Nước thì lúc nào cũng phải trong, mấy đợt lũ nước bùn đổ về đục ngầu, hàng trăm con không chịu nổi khiến các anh thiệt hại hết mấy tạ cá.
“Chúng tôi thay nhau chăm sóc, cho ăn, lọc nước, thay nước, nói chung là cưng chiều loại cá khó tính này hết mức. Sau 10 tháng trời chăm bẵm ròng rã, cá lớn trên 1kg thì có thể xuất bán. Lúc ôm những con cá hồi xứ lạnh to nặng trên tay, tôi mới thực sự tự tin mảnh đất này không chỉ có thể gầy nên những vườn sâm bạc tỷ, mà còn có thể nuôi cả loại cá hạng sang nữa”, anh Long nguyên cảm xúc vui mừng.
Gây dựng thương hiệu
Trang trại nuôi cá hồi của các anh bây giờ có 4 bể lớn, mỗi bể nuôi khoảng 1.000 con và một số bể nhỏ. Đến mùa xuất bán, mọi người đưa cá xuống khu vực trung tâm Đà Nẵng giới thiệu ở các nhà hàng, vựa hải sản. Đặc biệt, cá mang đi chào hàng hay giao bán đều luôn trong tình trạng sống và bơi khỏe. “Đợt đầu đưa cá xuống không ai tin đây là cá hồi Trà Linh bởi trước tới nay họ chỉ nghe tới cá hồi Sa Pa, Đà Lạt, chứ miền Trung này làm gì có tỉnh thành nào nuôi được. Ai cũng đinh ninh đây là cá hồi Sa Pa đội lốt Trà Linh. Giải thích thế nào họ cũng không tin cả”, anh kể. Mãi đến sau này, khi những hình ảnh về trang trại nuôi cá hồi trên núi được chia sẻ, các nhà hàng, vựa cá mới gật đầu lấy nguồn cá xứ lạnh từ anh.
Cá hồi anh mang bán nặng từ 1,2 - 2kg, đây là mức trọng lượng và thời điểm vàng để bán vì nếu nuôi già tháng, cá lớn thêm nữa thì sẽ có trứng. Với ổ trứng trong bụng, cá sẽ chết nếu vận chuyển đi đường xa. Hiện tại cá hồi của các anh phần lớn bỏ sỉ cho các vựa cá ở trung tâm thành phố Đà Nẵng, phường Tam Kỳ, một phần đưa vào TPHCM. Giá cá bỏ sỉ 260.000 đồng/kg, mỗi năm xuất được vài tấn. Thương hiệu “Cá hồi made in Đà Nẵng” đang ngày một lớn dần.
Ngoài trang trại cá hồi của anh Long, xã Trà Linh cũng bắt đầu xuất hiện thêm một số điểm nuôi khác. Anh Long bảo bà con khi thấy loài cá xứ lạnh này chịu thời tiết ở đây, mang về giá trị kinh tế lớn họ cũng muốn thử sức, nhất là những người trẻ.
Anh Long trải lòng, nguồn cá hồi từ phía Bắc nhập vào miền Trung và Đà Nẵng nói riêng đang rất nhiều, giá cả cạnh tranh nhưng anh vẫn tự tin “cá hồi made in Đà Nẵng” vẫn có chỗ đứng. Bởi cá nuôi ngay tại địa bàn, giao sống, chất lượng cá lại không hề thua kém vì nuôi trong môi trường nước sạch. Những ngày cuối năm, anh vừa bận rộn với công việc ở xã, vừa tranh thủ thời gian ngược xuôi theo những chuyến xe giao cá hồi. Trong bể còn hơn 2.000 con dự định bán dịp trước và sau Tết. Hết đợt này, các anh ấp ủ sẽ tiếp tục gầy thêm bể để nuôi cá hồi nhiều hơn nữa, đồng thời nuôi thêm khoảng 3.000 con cá tầm, cũng là loài cá xứ lạnh cho giá trị kinh tế cao.
“Nuôi những loại cá hạng sang này cần đầu tư nhiều, và cũng như mọi nghề luôn có rủi ro. Nhưng chúng tôi luôn quyết tâm làm, làm tốt hơn nữa để phát triển kinh tế, từng bước xây dựng thương hiệu “Cá hồi made in Đà Nẵng” lớn mạnh, nhiều người biết đến. Làm sao để nhắc đến cá hồi, cá tầm là người ta nhớ ngay đến vùng nuôi ở Trà Linh. Khi thực sự lớn mạnh, có nhiều trang trại nuôi cá hồi ở trên này, chúng tôi còn muốn thành lập hợp tác xã”, anh nói thêm.
Ông Hồ Văn Thể - Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Trà Linh cho hay trang trại cá hồi của anh Long là mô hình nuôi cá xứ lạnh đầu tiên ở xã. Ông cũng không giấu được bất ngờ khi thủ phủ sâm Ngọc Linh lại có thể đưa một loài cá lạ đến nuôi dưỡng thành công. “Tôi đã đi tham quan trang trại nuôi cá hồi của anh Long và những người bạn, thật sự rất đáng mừng vì họ đã quyết tâm, dám nghĩ, dám làm và thành công. Xã cũng luôn động viên, khích lệ để những người trẻ như anh có thêm động lực phát triển mô hình kinh tế, từ đó hướng dẫn, chia sẻ cho bà con vùng cao học tập để vươn lên làm giàu. Nếu người dân có nhu cầu vay vốn hay cần hỗ trợ để mở rộng mô hình, xã sẵn sàng tìm cách tiếp sức”, ông Thể khẳng định.
