Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn: Sắp xếp trường học không chạy theo thành tích

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, quá trình sắp xếp lại trường lớp ở các địa phương không được máy móc, chạy theo thành tích.

Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, tất cả các tỉnh, thành phố phải hoàn thành việc rà soát, xây dựng phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập và báo cáo kết quả về trung ương trong tháng 12.

Việc rà soát phải làm rõ thực trạng quy mô, điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ, hiệu quả hoạt động của từng cơ sở; đối với những cơ sở có quy mô quá lớn, quá nhỏ, hoặc không còn phù hợp với điều kiện thực tiễn thì phải được xem xét, đánh giá một cách nghiêm túc, có căn cứ khoa học.

Trong đó, không tổ chức sắp xếp lại trường học một cách máy móc. Mỗi địa phương có đặc thù khác nhau về điều kiện kinh tế – xã hội, mật độ dân cư, địa hình, giao thông đi lại. Do đó việc sắp xếp phải căn cứ vào thực tiễn cụ thể, bảo đảm phù hợp và hiệu quả.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn (ảnh: QH)

Trong số các yêu cầu cần thực hiện xuyên suốt quá trình sắp xếp, Bộ GD&ĐT lưu ý các địa phương, việc sắp xếp không được làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học đang diễn ra, không để học sinh phải nghỉ học kéo dài, không làm gián đoạn chương trình, kế hoạch năm học.

Bộ trưởng nhấn mạnh việc triển khai các văn bản chỉ đạo của T.Ư và Bộ GD&ĐT phải bám sát thực tiễn, không áp dụng máy móc. Mỗi địa phương có điều kiện kinh tế – xã hội, mật độ dân cư, giao thông và đặc thù vùng miền khác nhau; do đó, việc sắp xếp phải căn cứ cụ thể vào từng địa bàn, không rập khuôn giữa đô thị, đồng bằng, miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Mục tiêu của sắp xếp là tổ chức dạy học và quản lý tốt hơn, thuận lợi hơn, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục. Nếu việc sắp xếp khiến quy mô quá nhỏ, kém hiệu quả hoặc làm giảm chất lượng thì kiên quyết không thực hiện.

“Không đặt ra các chỉ tiêu mang tính gượng ép, không chạy theo thành tích, không áp đặt máy móc các con số như mỗi xã chỉ còn một trường hay giảm theo tỷ lệ cứng nhắc. Có địa phương cần giảm, nhưng cũng có địa phương phải giữ nguyên hoặc tăng thêm, nhất là ở khu vực đô thị, khu công nghiệp, nơi dân cư tập trung đông và trường lớp đang quá tải”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định.

Cũng theo người đứng đầu ngành Giáo dục, quá trình sắp xếp trường học, các địa phương không lấy tiêu chí tự chủ tài chính làm căn cứ sắp xếp cơ sở giáo dục. Giáo dục phải được đặt trên nguyên tắc chuyên môn và chất lượng. Không sử dụng các tiêu chí “phi giáo dục” để quyết định vấn đề giáo dục, đúng với tinh thần các Nghị quyết của Trung ương.

Giải thể cơ sở không đảm bảo an toàn

Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu, đối với các cơ sở giáo dục trong cùng một xã, đặc biệt là các trường, điểm trường gần nhau, quy mô quá nhỏ hoặc siêu nhỏ, cần sắp xếp lại.

Trường hợp không bảo đảm an toàn, cơ sở vật chất, chất lượng nuôi dạy thì kiên quyết cho dừng hoạt động hoặc giải thể, nhất là các nhóm trẻ, trường mầm non tư thục không đủ điều kiện.

Không vì giảm đầu mối mà nhập mầm non với tiểu học; không sáp nhập trường mầm non vào trường phổ thông; không nhập tiểu học, THCS, THPT thành một, trừ các mô hình liên cấp tư thục đã hình thành ổn định.

Đối với giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT yêu cầu, không chuyển đổi đồng loạt, máy móc sang mô hình trung học nghề. Việc chuyển đổi phải chờ hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, có lộ trình, chương trình, đội ngũ và điều kiện bảo đảm.

Đối với các trường cao đẳng, có thể xem xét sáp nhập các trường đơn ngành thành đa ngành, nhưng tránh quy mô quá lớn, vượt quá năng lực quản trị.

Việc sắp xếp các cơ sở giáo dục và đào tạo là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa lớn trong việc thực hiện các nghị quyết của T.Ư. Đề nghị các địa phương nắm chắc tinh thần chỉ đạo, hiểu đúng, làm đúng, triển khai thận trọng nhưng quyết liệt, bảo đảm hiệu quả, ổn định và phát triển bền vững giáo dục trên địa bàn.

Tháng 12/2025, Bộ GD&ĐT đánh giá, một số địa phương “có dấu hiệu nóng vội, thiếu thận trọng”. Việc thực hiện sắp xếp, giảm số lượng trường theo hướng cơ học, làm mất cân đối quy mô lớp, điểm trường. Có phường, xã sáp nhập 3-4 trường thành 1 dẫn đến có tới 9 phó hiệu trưởng, vượt quá quy định của Bộ GD&ĐT về số lớp/ trường học.

Đơn cử như, tại Quảng Ninh sau tinh giản, sắp xếp trường lớp đã giảm gần 50% số trường phổ thông. Cụ thể, toàn tỉnh chỉ còn 280/570 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập.