Thông tư số 60/2025/TT-BCT ngày 02/12/2025 của Bộ Công Thương quy định về thực hiện giá bán điện áp dụng theo mục đích kinh doanh, thay vì giá bán điện theo mục đích sản xuất cho các data center (trung tâm dữ liệu). Sau khi thông tư này được thực thi, Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC, VNG Data Center đã có văn bản gửi Bộ Công Thương về việc thay đổi cách áp khung giá điện cho các trung tâm dữ liệu này.
Các doanh nghiệp này cho hay, tại các địa phương, các công ty điện lực đã có thông báo về khung giá điện mới cho các doanh nghiệp có trung tâm dữ liệu đóng trên địa bàn. Đại diện CMC Telecom cho biết, qua ba kỳ hóa đơn đầu tiên sau khi áp giá, chi phí điện, vốn là khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu đã tăng trên 50% so với trước đây. Mức tăng đột biến này đã và đang tạo ra tác động rất lớn đến phương án tài chính, cấu trúc giá dịch vụ, cũng như khả năng duy trì vận hành ổn định và mở rộng đầu tư của các trung tâm dữ liệu.
“Theo tính toán của chúng tôi, các doanh nghiệp công nghệ có trung tâm dữ liệu của Việt Nam sẽ đóng thêm khoảng 1.000 tỷ đồng mỗi năm cho EVN. Điều này ngay lập tức làm cho các trung tâm dữ liệu bị ảnh hưởng lớn, thậm chí thua lỗ. Nó cũng ảnh hưởng lớn đến đầu tư nước ngoài khi Việt Nam đang muốn mở cửa đón "đại bàng" công nghệ với các tập đoàn làm về bán dẫn và AI theo như chủ trương của Đảng và Nhà nước đang khuyến khích. Điều này cũng đi ngược với Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị để thúc đẩy công nghệ cao và hạ tầng số của Việt Nam”, Tổng giám đốc CMC Telecom Ngô Trọng Hiếu nói.
Chia sẻ với VietNamNet về vấn đề này, Tổng giám đốc Viettel IDC Lê Bá Tân cho biết việc áp mức giá điện từ sản xuất sang điện kinh doanh sẽ làm tăng chi phí đáng kể lên các doanh nghiệp. Khung giá điện này sẽ làm tăng chi phí trước mắt lên khoảng 1000 tỷ đồng. Điều này sẽ khiến các doanh nghiệp có trung tâm dữ liệu bị thua lỗ nếu không tăng giá dịch vụ lên khách hàng.
“Ở một số địa phương, chúng tôi đã nhận được thông báo áp khung giá điện mới. Điều này sẽ đẩy các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ gặp khó khăn và thua lỗ, bởi không thể ngay lập tức tăng giá với khách hàng được do chúng tôi đã ký hợp đồng từ trước đó. Ước tính có khoảng 20.000 khách hàng của chúng tôi sẽ chịu mức giá tăng cao hơn. Nó cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến quá trình chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị. Bên cạnh đó, cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến việc thu hút các tập đoàn công nghệ lớn của nước ngoài và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư của Việt Nam”, đại diện Viettel nói.
Một chuyên gia chia sẻ với VietNamNet rằng, thông thường ở các quốc gia, lượng sử dụng điện cho các trung tâm dữ liệu khoảng 2- 3% tổng lượng điện tiêu thụ của quốc gia đó. Nhưng ở Việt Nam con số này thấp hơn nhiều chỉ ở mức dưới 2%. Các trung tâm dữ liệu đang được các quốc gia xem là hạ tầng số, thậm chí là hạ tầng của các hạ tầng và có chiến lược, chính sách ưu đãi thúc đẩy. Các trung tâm dữ liệu hiện đang là xương sống cho hoạt động chuyển đổi số, kinh tế số, Chính phủ số, xã hội số và cần có chính sách thúc đẩy phát triển.
Vị chuyên gia này khẳng định, nếu trung tâm dữ liệu bị áp mức giá điện cao sẽ khiến các doanh nghiệp công nghệ không còn mặn mà đầu tư vào lĩnh vực này. Điều này ảnh hưởng lớn đến hạ tầng số quốc gia và sức cạnh tranh của Việt Nam.
Trong công văn gửi Bộ Công thương, Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC, VNG Data Center cũng đưa ra sở cứ rằng trung tâm dữ liệu phải được xem là hoạt động sản xuất chứ không phải kinh doanh.
Cụ thể, trung tâm dữ liệu vận hành như một cơ sở kỹ thuật - công nghiệp đặc thù có các đặc điểm tương tự như một nhà máy sản xuất gồm: Tải nền ổn định, công suất tiêu thụ điện lớn, vận hành liên tục 24/7, không gián đoạn, hệ thống kỹ thuật nhiều lớp, phức tạp (nguồn điện, làm mát, an toàn, dự phòng, giám sát), toàn bộ điện năng tiêu thụ phục vụ cho “dây chuyền” tạo ra năng lực hạ tầng số.
Điện năng tại trung tâm dữ liệu là đầu vào trực tiếp, thiết yếu và không thể thay thế để “sản xuất” ra năng lực điện toán, lưu trữ, kết nối cũng như môi trường vận hành an toàn, ổn định cho hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức trong xã hội.
Các doanh nghiệp công nghệ khẳng định, trung tâm dữ liệu không phải là địa điểm kinh doanh thương mại, bán lẻ, hay dịch vụ tiêu dùng; không phục vụ mục đích tiêu dùng điện tại chỗ.
Ngược lại, trung tâm dữ liệu là hạ tầng nền tảng để các ngành khác hoạt động, có vai trò tương tự như: điện, nước, hạ tầng khu công nghiệp của nền kinh tế truyền thống.
Trung tâm dữ liệu là đầu vào sản xuất liên ngành và là cấu phần trọng yếu của hạ tầng số bởi đây là mắt xích trung tâm trong hệ sinh thái hạ tầng số gồm: hạ tầng truyền thống (vật lý), hạ tầng số (nền tảng), công nghiệp CNTT, ứng dụng CNTT, an toàn thông tin mạng.
Trung tâm dữ liệu có chức năng bảo đảm dòng chảy dữ liệu liên tục và tin cậy hình thành hệ sinh thái số, dòng chảy tri thức tới từng tổ chức, người dân gắn trực tiếp với an toàn thông tin mạng và chủ quyền số quốc gia.
Ngoài ra, trung tâm dữ liệu là đầu vào sản xuất cho nhiều ngành, lĩnh vực như: Chính phủ số, tài chính - ngân hàng, công nghiệp, logistics, năng lượng, thương mại điện tử, y tế - giáo dục, AI.
Do đó, điện năng sử dụng cho trung tâm dữ liệu có bản chất điện đầu vào phục vụ sản xuất hạ tầng số, không phải điện phục vụ hoạt động kinh doanh dịch vụ theo nghĩa thông thường. Hiện VietNamNet đã liên hệ với Bộ Công thương để tìm hiểu về vấn đề này.
